§19Possit in isto capitulo etiam de militia definitum uideri, quae inter dignitatem et potestatem est.
在这一章中,关于介于尊严与权力之间的兵役,似乎也可以被视为已有了定论。
at nunc de isto quaeritur, an fidelis ad militiam conuerti possit et an militia ad fidem admitti, etiam caligata uel inferior quaeque, cui non sit necessitas immolationum uel capitalium iudiciorum.
但现在争论的是这个问题:信徒是否可以转入兵役,以及兵役中的人是否可以被接纳进信仰,即使是普通士兵或任何更低的兵役,它们不需要献祭或作出生死判决。
non conuenit sacramento diuino et humano, signo Christi et signo diaboli, castris lucis et castris tenebrarum; non potest una anima duobus deberi, deo et Caesari.
神圣的誓言与人类的誓言、基督的记号与魔鬼的记号、光明之营与黑暗之营并不相符;一个灵魂不能同时归属于两个主人,即上帝与凯撒。
et virgam portavit Moyses, fibulam et Aaron, cingitur loro et Iohannes, agmen agit et Iesus Naue, bellauit et populus, si placet ludere.
如果有人想要戏谑,那么摩西也曾携带杖,亚伦也曾佩戴扣环,约翰也曾束上皮革腰带,约书亚也曾率领军队,百姓也曾交战。
quomodo autem bellabit, immo quomodo etiam in pace militabit sine gladio, quem dominus abstulit? nam etsi adierant milites ad Iohannem et formam obseruationis acceperant, si etiam centurio crediderat, omnem postea militem dominus in Petro exarmando discinxit.
但是,如果没有主已经取走的剑,他将如何交战,或者说,即使在和平时期,他将如何服兵役? 因为,即使士兵们曾来到约翰那里并接受了遵守的准则,即使百夫长曾信从,主此后通过解除彼得的武装,解开了每一个士兵的腰带。
nullus habitus licitus est apud nos illicito actui adscriptus.
在我们的信徒中,凡被指定用于非法行为的任何装束或状态都是不被允许的。
§20Sed enim cum conuersatio diuinae disciplinae non factis tantum, uerum etiam uerbis periclitetur (nam sicut scriptum est, ecce homo et facta eius, ita, ex ore tuo iustificaberis), meminisse debemus etiam in uerbis quoque idololatriae incursum praecauendum aut de consuetudinis uitio aut timiditatis.
¦25 但是,由于神圣诫律的践行不仅在行为上,而且在言语上也面临危险(因为正如经上所记:“看哪,人及他的行为”,同样地,“凭你的口,你将被定为义”),我们必须记住,即使在言语中也必须防范偶像崇拜的侵袭,无论是出于习惯的弊端,还是出于胆怯。
deos nationum nominari lex prohibet non utique: nomina eorum pronuntiemus, quae nobis ut dicamus conuersatio extorquet.
律法虽然禁止提及异邦神明的名字,但并非绝对不让我们说出那些日常日常交际强迫我们说出的名字。
nam id plerumque dicendum est: in templo Aesculapii illum habes, et, in uico Isidis habito, et sacerdos Iouis factus est, et multa alia in hunc modum, quando et hominibus hoc genus nomina inducuntur.
因为通常必须这样说:“你在埃斯库拉皮乌斯的神庙里找到他”,以及“我住在伊西斯街”,和“他成了朱庇特的祭司”,以及许多其他此类的话,当人们也被冠以这类名字时也是如此。
neque enim Saturnum honoro, si ita uocauero eum suo nomine; tam non honoro, quam Marcum, si uocauero Marcum.
因为如果我用萨图尔努斯的名字称呼他,我并不是在崇敬他;正如我称呼马可为马可时,并不比这更崇敬他一样。
sed ait: nomen aliorum deorum ne commemoremini neque audiatur de tuo ore.
但经上说:“其他神明的名字,你们不可提,也不可从你的口中听到。
hoc praecepit, ne deos uocemus illos.
”这是命令我们不要称它们为“神”。
nam et in prima parte legis, non sumes, inquit, nomen domini dei tui in uano idest idolo.
因为在律法的第一部分也说:“不可妄称耶和华你上帝的名”,也就是说为了偶像。
cecidit igitur in idololatriam qui idolum nomine dei honorauerit.
因此,凡用上帝的名号去崇敬偶像的人,就落入了偶像崇拜。
quodsi deos dicendum erit, adiciendum est aliquid quo appareat, quia non ego illos deos dico.
但如果必须说“神明”,就应当加上一些话,以此表明我并不称它们为神。
nam et scriptura deos nominat, sed adicit suos uel nationum; sicut Dauid, cum deos nominasset, ubi ait, dei autem nationum daemonia.
因为圣经也称它们为“神”,但加上了“他们的”或“万民的”;正如大卫在称它们为“神”之后,说:“但万民的神都是魔鬼”。
sed hoc mihi ad sequentia magis praestructum est.
但这主要是为我接下来的论述作铺垫。
ceterum consuetudinis uitium est Mehercule dicere, Medius Fidius, accedente ignorantia quorundam, qui ignorant iusiurandum esse per Herculem.
此外,说“凭赫拉克勒斯(Mehercule)”或“凭忠信之神(Medius Fidius)”是习惯的弊端,还伴随着一些人的无知,他们不知道这是指赫拉克勒斯起誓。
porro quid erit deieratio per eos quos eierasti quam praeuaricatio fidei cum idololatria? quis enim, per quos deierat, non honorat?
再者,凭你已经宣誓放弃的对象起誓,除了是伴随着偶像崇拜的背教之外,还能是什么呢? 因为有谁会不崇敬他所凭起誓的对象呢?