Humanitext Reader

特土良 · 论偶像崇拜 §12-13

驳斥以生计为借口与远离异邦节日

第 8 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

德尔图良批评信徒以维持生计为借口继续从事与偶像崇拜相关的行业,主张他们必须为主舍弃一切。他还警告信徒不要参与异邦人的节日和赠礼习俗,因为这会导致信仰妥协并对他人的良知产生坏影响。

§12Male nobis de necessitatibus humanae exhibitionis supplaudimus, si post fidem obsignatam dicimus: non habeo quo uiuam.
如果我们已经受了信仰的印证,却还说“我没有可以维生的手段”,那我们对自身生计之需的自我宽慰就是拙劣的。
iam hic enim plenius illi abruptae propositioni respondebo.
因为就在这里,我将更充分地回应那一突兀的论调。
sero dicitur.
这话说得太迟了。
ante enim fuit deliberandum ex similitudine prouidentissimi aedificis illius, qui prius sumptus operis cum uiribus suis supputat, ne, ubi coeperit, defectus postea erubescat.
因为早在那之前,就应当效法那位极有先见之明的建筑师进行深思熟虑——他为了避免在动工之后因力不能支而蒙羞,会先根据自己的力量计算工程的费用。
sed et nunc habes dicta domini et exempla adimentia tibi omnem causationem.
然而即便在现在,你也有主的诫言和实例,它们剥夺了你所有的借口。
quid enim dicis? egebo.
因为你说了什么? “我将缺乏。
sed felices egenos dominus appellat.
”但主称贫穷的人是有福的。
uictum non habebo: sed nolite, inquit, cogitare de uictu.
“我将没有食物”;但祂说,“不要为食物忧虑。
et uestitus habemus exemplum lilia.
”关于衣服,我们也有百合花的例子。
substantia mihi opus erat: atquin omnia uendenda sunt et egentibus diuidenda.
“我需要财产”;然而,一切都应该变卖并分给穷人。
sed filiis et posteritati prouidendum: nemo aratro manum imponens et retro spectans aptus est operi.
“但必须为孩子和后代作准备”:“手扶犁向后看的人,是不配这工作的。
sed condicionalis eram: nemo duobus dominis seruire potest.
”“但我受制于契约”:“没有人能侍奉两个主。
si uis domini discipulus esse, crucem tuam tollas et dominum sequaris necesse est id est angustias et cruciatus tuos uel corpus solum, quod in modum crucis est.
”如果你想成为主的门徒,你必须背起你的十字架并跟随主,也就是说,要背起你的艰难与折磨,甚至仅仅是那呈十字形状的肉体。
parentes, coniuges, liberi propter deum relinquendi erunt.
父母、妻子、孩子都要为了神而舍弃。
de artibus et negotiationibus et de professionibus etiam liberorum et parentum causa dubitas? iam tunc demonstratum est nobis et pignera et artificia et negotia propter dominum derelinquenda, cum Iacob et Iohannes uocati a domino et patrem nauemque derelinquunt, cum Matthaeus de teloneo suscitatur, cum etiam sepelire patrem tardum fuit fidei.
你还要因为孩子和父母的缘故,对行业、商业和职业感到犹豫吗? 早在那时,我们就已经被表明,为了主的缘故,无论是所爱之人还是手艺和生意都是应该舍弃的——当时雅各和约翰被主召见,他们舍弃了父亲和船只,当马太从税关被召起,当甚至埋葬父亲对信仰来说也是一种迟延。
nemo eorum, quos dominus allegit, non habeo, dixit, quo uiuam.
在主所选召的人中,没有一个人说:“我没有可以维生的手段。
fides famem non timet.
”信仰不惧怕饥饿。
scit etiam famem non minus sibi contemnendam propter deum quam omne mortis genus.
它也知道,为了神的缘故,饥饿同样是应该被蔑视的,不亚于各种死亡。
didicit non respicere uitam, quanto magis uictum? quotusquisque haec adimpleuit? sed quae penes homines difficilia, penes deum facilia.
它既然学会了不顾念生命,又何止是食物呢? 有多少人做到了这些? 但人所不能的,在神凡事都能。
sic tamen nobis de mansuetudine et clementia dei blandiamur, ut non usque ad idololatriae affinitates necessitatibus largiamur, sed omnem afflatum eius uice pestis etiam de longinquo deuitemus, non in his tantum quae praemisimus, sed in uniuersa serie humanae superstitionis, siue deis suis siue defunctis siue regibus mancipatae, ut ad eosdem spiritus immundos pertinentis, modo per sacrificia et sacerdotia, modo per spectacula et hoc genus, modo per festos dies.
然而,让我们在指望神的温柔与仁慈时,绝不要放任我们的需求,以至于与偶像崇拜产生关联,而是要把它的每一点气息都像瘟疫一样从远处避开。 这不仅在我们前面所提到的事情上,而且在人类迷信的整个体系中都是如此,无论这迷信是致力于神明、死者还是君王,因为它们都属于那些不洁的灵,或通过祭祀与祭司职,或通过见世物和此类娱乐,或通过节日。
§13Sed de sacrificiis et sacerdotiis quid loquar? de spectaculis autem et uoluptatibus eiusmodi suum iam uolumen impleuimus.
但是,关于祭祀和祭司职我又该说什么呢? 至于见世物和此类享乐,我们已经写满了一卷书。
hoc loco retractari oportet de festis diebus et aliis extraordinariis sollemnitatibus, quas interdum lasciuiae, interdum timiditati nostrae subscribimus aduersus fidem disciplinamque communicantes nationibus in idolicis rebus.
在此处,应当重新讨论节日及其他临时的庆典。 我们有时将这些归因于我们的放纵,有时归因于我们的懦弱,从而通过在偶像事物上与异邦人交往,而违背了信仰和规律。
de hoc quidem primo consistam, an cum ipsis quoque nationibus communicare in huiusmodi seruus dei debeat siue habitu siue uictu uel quo alio genere laetitiae earum.
关于这一点,我首先要探讨:神的仆人是否应该在这些事物上与异邦人交往,无论是在服饰上、饮食上,还是在她们的任何其他欢愉形式中。
gaudere cum gaudentibus et lugere cum lugentibus de fratribus dictum est ab apostolo ad unanimitatem cohortante.
“与喜乐的人同乐,与哀哭的人同哭”是使徒针对弟兄们说的,用以劝勉大家同心合意。
ceterum ad haec nihil communionis est lumini et tenebris, uitae et morti, aut scindimus quod est scriptum: saeculum gaudebit, uos uero lugebitis.
除此之外,在这些事物上,光明与黑暗、生命与死亡有什么相通呢? 否则,我们就是在撕毁所写的经文:“世人将喜乐,而你们却将哀恸。
si cum saeculo gaudemus, uerendum est, ne cum saeculo et lugeamus.
”如果我们与世人同乐,就必须担心我们是否也会与世人同悲。
saeculo autem gaudente lugeamus et saeculo postea lugente gaudebimus.
在世人喜乐时我们哀恸,世人随后哀恸时我们将喜乐。
sic et Eleazar apud inferos in sinu Abrahae refrigerium consecutus, contra diues in tormento ignis constitutus alternas malorum et bonorum uices aemula retributione compensant.
正如拉撒路在阴间阿伯拉罕的怀里得到了安慰,相反,处于烈火折磨中的财主,则通过相互竞争的报应,平衡了恶与善的交替循环。
sunt quidam dies munerum, quae apud alios honoris titulum, apud alios mercedis debitum expungunt.
有一些赠礼的日子,对某些人清偿了尊荣的名义,对另一些人清偿了应得的工钱。
nunc ergo, inquis, recipiam meum uel rependam alienum.
“那么现在,”你说道,“我将收回我的东西,或者偿还别人的。
si hunc morem sibi homines de superstitione consecrauerunt, tu extraneus ab omni eorum uanitate quid participas idolothyta sollemnia, quasi tibi quoque praescriptum sit de die, quominus id, quod homini debes uel tibi ab homine debetur, citra diei obseruationem luas uel recipias.
”如果人们由于迷信而为自己定下了这一习俗,你这个与他们所有虚妄毫无关系的人,为什么还要参与他们献给偶像的庆典,仿佛对你也有关于日期的规定,从而阻止你在不遵守该日期的情况下,偿还你欠人的或收回人欠你的?
da formam, in qua uelis agi tecum.
表明你希望别人如何对待你的方式吧。
cur enim et lateas, cum ignorantia alterius tuam conscientiam contamines? si non ignoraris quod sis Christianus, temptaris et contra conscientiam alterius agis tamquam non Christianus: sin uero et dissimulaueris, temptatus addictus es.
既然你因他人的无知而污染了你自己的良知,为什么你还要隐藏呢? 如果你的基督徒身份并非不为人知,你就会受到考验,并且行事违背了他人的良知,仿佛你不是基督徒;但如果你甚至假装隐藏,那么你一经考验就被交付了。
certe siue hac siue iliac, reus es confusionis in deo.
确实,无论这样还是那样,你在神面前都有因羞耻而获罪之嫌。
qui autem confusus super me fuerit penes homines, et ego confundar super illo, inquit, penes patrem meum, qui est in caelis.
祂说:“凡在人面前羞于承认我的,我在我天上的父面前,也必羞于承认他。 ”

词汇与语法注释

  1. p.43non habeo quo uiuam — 关系代名词 `quo`(夺格)表示手段或方式,虚拟语气现在时 `uiuam` 表示目的或特征,意为“我没有借以维生的手段”。
  2. 114parentes, coniuges, liberi propter deum relinquendi erunt — 动形容词 `relinquendi`(阳性复数主格)与 `erunt`(动词 `esse` 的将来时第三人称复数)结合,构成了被动周边叙述构式,表示必须或义务(“应当被舍弃”)。主语为 `parentes, coniuges, liberi`。
  3. 20cum etiam sepelire patrem tardum fuit fidei — 不定式短语 `sepelire patrem`(埋葬父亲)作主语,`tardum` 为中性单数主格形容词(表语)。`fidei` 为表示判断基准或参照的“关系与格”,意为“对信仰而言是迟延的”。
  4. p.44ut ad eosdem spiritus immundos pertinentis — `pertinentis` 为现在分词属格单数(`pertinentis`),修饰前文的名词 `superstitionis`(属格单数)。因此,这里被解释为“涉及那些同样不洁之灵的(人类迷信的整个体系)”。
  5. 10quas interdum lasciuiae, interdum timiditati nostrae subscribimus — 动词 `subscribere` 带有宾格(关系代名词 `quas`,其先行词为节日等)和与格(`lasciuiae`, `timiditati`),表示“将某事归因于(归咎于)……”。
  6. p.45quominus id ... luas uel recipias — 连词 `quominus` 用于表示阻碍或禁止的表达之后,引导一个意为“阻止(防止)做某事”的从句(动词 `luas` 和 `recipias` 为虚拟语气现在时)。在这里,它构成了一个带有一致讽刺意味的假设语境,仿佛存在某种阻止支付或收回的规定。

引用这一段

特土良, 论偶像崇拜 §12-13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa017.humanitext-lat2:12-13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。