Humanitext Reader

特土良 · 论迫害中的逃亡 §5

逃跑的无效与殉道者鲁提利乌斯的例证

第 4 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

针对主张逃跑的论调(逃跑以避免否认信仰,同时将是否被捕留给神的意志),作者反驳称这已然预设了否认,并主张应当预备去承认信仰。他引用了殉道者鲁提利乌斯的例子,指出其多次逃跑最终仍殉道,以此证明若无神的意志,逃跑毫无益处。

§5Sed quod meum est, inquit, fugio, ne peream, si negavero; illius est, si voluerit, etiam fugientem me reducere in medium.
他说道:“但是,就我的本分而言,我逃跑是为了免得因否认而灭亡;而如果神愿意,即使在我逃跑时将我拉回公众面前,那也是祂的本分。
Hoc mihi prius responde: certus es te negaturum, si non fugeris, an incertus? Si enim certus, iam negasti, quia praesumendo te negaturum id despopondisti de quo praesumpsisti, et vane iam fugis, ne neges, qui, si negaturus es, iam negasti.
”请先回答我这个问题:你是否确信如果你不逃跑就一定会否认,还是不确定? 因为如果你确信,你便已经否认了,因为通过假设自己会否认,你已经承诺了你所假设的事,而既然你注定要否认且已经否认,现在为了不否认而逃跑便是徒然。
Si vero incertus es, cur non ex aequalitate incerti metus inter utrumque eventum etiam confiteri te posse praesumis et salvum magis fieri, quo minus fugias, sicut negaturum te praesumis, ut fugias? Iam nunc aut in nobis est utrumque aut totum in deo.
但如果你不确定,既然在两种结果之间存在着不确定恐惧的均等性,你为什么不像为了逃跑而假设自己会否认那样,假设自己通过不逃跑也能够承认并因此得救呢? 现在,要么这两者都在于我们,要么一切都在于神。
Si in nobis est confiteri aut negare, cur non id praesumimus, quod est melius, id est confessuros nos? Nisi si vis confiteri, pati non vis; nolle autem confiteri negare est.
如果承认或否认在于我们,我们为什么不假设那更好的结果,即我们将会承认呢? 除非你虽然愿意承认,却不愿遭受苦难;然而,不愿意承认就是否认。
Si vero in deo totum est, cur non totum relinquimus arbitrio eius agnoscentes virtutem et potestatem, quod possit nos sicut fugientes reducere in medium, ita et non fugientes, immo et in medio populo conversantes obumbrare? Quale est, ut ad fugiendum deo honorem reddas, qui possit te etiam fugientem producere in medium, ad contestandum autem inhonores illum desperans potentiam protectionis ab illo? Quare non magis ex hac parte constantiae et fiduciae in deum dicis: Ego quod meum est facio; non discedo;
但如果一切都在于神,我们为什么不承认祂的力量与权能,将一切托付给祂的旨意呢? 因为正如祂能将逃跑者拉回公众面前一样,祂也同样能保护不逃跑的人,甚至是在人群中生活的人。 这是何等的行径:为了逃跑,你向那即使在你逃跑时也能将你拉回公众面前的神致敬;而为了作见证,你却因对祂的保护力量感到绝望而侮辱祂? 你为什么不更从坚韧和对神信靠的这一面说:“我尽我的本分;我不离去;如果神愿意,祂自己会保护我”?
deus, si voluerit, ipse me proteget? Hoc potius nostrum est, stare sub dei arbitrio, quam fugere sub nostre.
立于神的旨意之下,比在我们的意志下逃跑,更符合我们的本分。
Rutilius sanctissimus martyr, cum totiens fugisset persecutionem de loco in locum, etiam periculum, ut putabat, nummis redemisset, post totam securitatem, quam sibi prospexerat, ex inopinato apprehensus et praesidi oblatus tormentis dissipatus, credo pro fugae castigatione, dehinc ignibus datus passionem, quam vitarat, misericordiae dei retulit.
最圣洁的殉道者鲁提利乌斯,虽然多次在迫害中从一处逃到另一处,甚至如他所想的那样用金钱免除了危险,但在他为自己预设了万全的安全之后,却出乎意料地被捕,被送交总督,在拷问中被撕裂(我相信这是对其逃跑的惩罚),随后被投进火中,他将自己曾规避的受难归功于神的慈悲。
Quid aliud voluit dominus nobis demonstrare hoc documento, quam fugiendum non esse, quia nihil fuga prosit, si deus nolit?
主通过这个教训,除了向我们表明不应当逃跑,因为如果神不愿意,逃跑便毫无益处之外,还想向我们展示什么呢?

词汇与语法注释

  1. §5quod meum est... illius est — 物主代词与属格的中性名词性用法。meum 意为“我的本分、我的职责”,illius 意为“祂的(神的)本分、神的职责”,与系动词 est 连用,表示职责或归属。
  2. §5qui, si negaturus es, iam negasti — 关系代词 qui 的先行词是前句中隐含的主语(代表“你”)。条件从句 si negaturus es(如果你将要否认)嵌套在关系从句内部,构成了“如果你将要否认,就已经否认了的你(正徒然逃跑)”这一紧凑的逻辑结构。
  3. §5quo minus fugias — 此处并非连词 quominus(免得),而是表示程度差异的夺格 quo 与比较级副词 minus 的结合。它与主句中的比较级 magis 相呼应,作为副词性短语表示“因少逃跑(即通过不逃跑)”。
  4. §5Nisi si vis confiteri, pati non vis — 短语 nisi si 是一种惯用表达,用以引入例外条件,意为“除非说”或“除非是……的情况”。此处用于反讽地指出对话者自相矛盾的借口。
  5. §5Quale est, ut... reddas... inhonores — 结构 Quale est, ut... 连用虚拟语气(reddas, inhonores),是一种感叹或反问句式,带有强烈的指责或不可思议的语气,意为“……这算怎么回事”或“……是何等荒谬”。
  6. §5misericordiae dei retulit — 动词 retulit(referre 的sb/sth归于某处的过去时)通常使用 retulit aliquid ad aliquid 的形式,此处则省去介词 ad,直接接与格(或属格)misericordiae,表示“将受难归功于神的慈悲”。

引用这一段

特土良, 论迫害中的逃亡 §5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa016.humanitext-lat1:5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。