Humanitext Reader

小塞内卡 · 论天意 §5.7-5.11

命运的必然性与法厄同所示的高尚险途

第 8 段,共 9 段 · 拉丁语

内容简介

文中阐述了命运的不可避免性与宇宙秩序,并通过引用奥维德关于法厄同的神话,论证了高贵的灵魂不应规避逆境,而应毅然踏上艰难的道路以磨炼自身。

§5.7Fata nos ducunt et quantum cuique temporis restat prima nascentium hora disposuit.
命运引导着我们,我们出生的第一时刻就已经决定了每个人还剩下多少时间。
Causa pendet ex causa, privata ac publica longus ordo rerum trahit.
因因相扣,漫长的事件秩序拖曳着个人与公共的事务。
Ideo fortiter Omne patiendum est, quia non, ut putamus, incidunt cuncta sed veniunt.
因此,我们必须勇敢地忍受一切,因为正如我们所想的,一切并非偶然发生,而是注定而来。
Olim constitutum est quid gaudeas, quid fleas, et quamvis magna videatur varietate singulorum vita distingui, summa in unum venit; accipimus peritura perituri.
你该为什么高兴,该为什么哭泣,早已有定数;虽然每个人的生活似乎由于巨大的多样性而显得不同,但其总和终归于一;我们这些注定要毁灭的人,接受着注定要毁灭的事物。
Quid itaque indignamur?
既然如此,我们为何还要愤愤不平?
§5.8Quid querimur? Ad hoc parti sumus.
我们为何要抱怨? 我们正是为此而生的。
Utatur ut vult suis natura corporibus; nos laeti ad omnia et fortes cogitemus nihil perire de nostro.
让自然随心所欲地使用属于它的肉体吧;让我们在一切面前保持快乐和勇敢,并想到属于我们自己的东西没有任何会毁灭。
Quid est boni viri? Praebere se fato.
善人的职责是什么? 是将自己献给命运。
Grande solacium est cum universo rapi; quicquid est quod nos sic vivere, sic mori iussit, eadem necessitate et deos alligat.
与宇宙一同被卷走是莫大的安慰;无论那命令我们如此生活、如此死去的究竟是什么,它都以同样的必然性约束着神明。
Irrevocabilis humana pariter ac divina cursus vehit.
不可逆转的洪流同样运送着人类和神明的事务。
Ille ipse omnium conditor et rector scripsit quidem fata, sed sequitur; semper paret, semel iussit.
那位万物的创造者和主宰者自己虽然写下了命运,却也在遵循它;他永远在服从,而只命令过一次。
§5.9"Quare tamen deus tam iniquus in distributione fati fuit, ut bonis viris paupertatem et vulnera et acerba funera ascriberet? "Non potest artifex mutare materiam; hoc passa est.
“然而,为什么神在命运的分配上如此不公,以至于把贫困、伤痛和痛苦的死亡归于善人? ”工匠无法改变原材料;这原材料已经承受了这种性质。
Quaedam separari a quibusdam non possunt, cohaerent, individua sunt.
某些事物是无法与另一些事物分离的,它们彼此连结,不可分割。
Languida ingenia et in somnum itura aut in vigiliam somno simillimam inertibus nectuntur elementis; ut efficiatur vir cum cura dicendus, fortiore fato opus est.
那些迟钝的、注定陷入睡眠或陷入极像睡眠的觉醒状态的心灵,是由不活跃的元素编织而成的;但为了造就一个值得细心称作“男子汉”的人,需要有更强有力的命运。
Non erit illi planum iter; sursum oportet ac deorsum eat, fluctuetur ac navigium in turbido regat.
他的道路将不会是平坦的;他必须忽上忽下,在动荡的风浪中颠簸并驾驭他的船只。
Contra fortunam illi tenendus est cursus; multa accident dura, aspera, sed quae molliat et complanet ipse.
他必须逆命运而行;许多艰难、困苦的事将会发生,但这些都将由他自己去缓和和平整。
§5.10Ignis aurum probat, miseria fortes viros.
烈火炼黄金,逆境炼勇士。
Vide quam alte escendere debeat virtus; scies illi non per secura vadendum: " Ardua prima via est et quam vix mane recentes enituntur equi; medio est altissima caelo, unde mare et terras ipsi mihi saepe videre sit timor et pavida trepidet formidine pectus, ultima prona via est et eget moderamine certo; tunc etiam quae me subiectis excipit undis, ne ferar in praeceps. Tethys solet ima vereri. "
看美德必须攀登得有多高;你会知道它绝不能走在安稳的道路上: “最初的路途是陡峭的,即使在清晨,精力充沛的马匹也勉强能攀登上去;在半空中它是最高的,从那里俯瞰大海和陆地,连我自己也常常感到恐惧,我的心因惊恐而颤抖;最后的道路是向下的,需要稳固的控制;那时,甚至在下方以波涛接纳我的泰提斯,也常常担心我会坠入深渊。
§5.11Haec cum audisset ille generosus adulescens: "Placet," inquit, "via; escendo.
” 当那位高贵的青年听了这些话后,他说:“这条路合我心意,我登上去。
Est tanti per ista ire casuro.
哪怕注定会坠落,经历这些试炼也是值得的。
"Non desinit acrem animum metu territare: " Utque viam teneas nulloque errore traharis, per tamen adversi gradieris cornua tauri Haemoniosque arcus violentique ora leonis.
”[太阳神]并不停止用恐惧来吓阻他那强烈的气概: “即使你能保持道路而不被任何迷途所拖累,你仍须穿行于迎面而来的金牛的角、海摩尼亚的弓和凶猛狮子的口。
" Post haec ait: "Iunge datos currus! His quibus deterreri me putas incitor.
” 在此之后他说:“套上赐予我的战车吧! 你以为会吓阻我的这些事,反倒激励了我。
Libet illic stare ubi ipse Sol trepidat.
我乐意站在连太阳自己都颤抖的地方。
"Humilis et inertis est tuta sectari; per alta virtus it.
”追求安全是卑微和无能之辈的特征;美德行于高处。

词汇与语法注释

  1. 5.7nascentium — 动词 `nascor`(出生)的现在主动分词属格复数。`prima nascentium hora` 直译为“出生者的第一时刻”,意指每个人的“诞生之初”或“诞生时刻”。
  2. 5.8parti sumus — 动词 `pario`(生产、生育)的完成时被动式 `partus sum` 的变体,或者可能来自 `partior`(分配、分派)的完成时被动式 `partitus sum` 的缩写形式 `parti sumus`,表示“我们正是为此而被生下/被分配命运的”。
  3. 5.11Est tanti per ista ire casuro. — `tanti` 是价值属格,在无人称句 `est tanti` 中表示“值得、具有如此价值”。`casuro` 是动词 `cado`(坠落、毁灭)的将来主动分词 `casurus` 的单数与格,意为“(即使)对于注定要坠落的人来说”,指明了动作的受益者或主体。
  4. 5.11Humilis et inertis est — 带有特征属格(或所有属格)的 `est` 结构。`humilis` 与 `inertis` 是名词化形容词的单数属格,表示“这是卑微和无能之辈的特征”。不定式 `sectari` 在句中作主语。

引用这一段

小塞内卡, 论天意 §5.7-5.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0255.stoa012.humanitext-lat2:5.7-5.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。