Humanitext Reader

居普良 · 论善行与施舍 §20-22

托比特的训诫与胜过世俗表演的施舍之荣

第 8 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

引用了托比特给儿子的关于施舍和公义的训诫,作者通过将教会的施舍(munus)与异教徒世俗的竞技进行对比,强调了在神注视下的施舍的荣耀。此外,通过戏剧性的魔鬼控诉,谴责了基督徒不愿行施舍的懒惰,而异教徒却甘愿为魔鬼的表演倾家荡产。

§20Esto potius liberis tuis pater talis qualis Tobias extitit.
相反,你要对你的子女做像托比特那样的一位父亲。
da utilia et salutaria praecepta pignoribus qualia ille filio dedit, manda filiis tuis quod et ille mandauit dicens: et nunc, fili, mando uobis, seruite Deo in ueritate et facite coram illo quod illi placet, et filiis uestris mandate ut faciant iustitiam et eleemosynas et sint memores Dei et benedicant nomen eius omni tempore.
向你的骨肉给予有用和救赎的训诫,就像他给他的儿子那样。 吩咐你的孩子们,正如他也曾吩咐过,说:“现在,儿子,我吩咐你们,要在真理中侍奉神,并在祂面前行祂所喜悦的事。 也要吩咐你们的孩子,让他们行公义和施舍,心中常存神,并时时刻刻赞美祂的名。
et iterum: omnibus diebus uitae tuae, fili, Deum in mente habe et noli praeterire praecepta eius.
”又说:“在你一生所有的日子里,儿子,你要把神放在心中,不要违背祂的诫命。
iustitiam fac omnibus diebus uitae tuae et noli ambulare uiam iniquitatis, quoniam agente te ex ueritate erit respectus operum tuorum.
要在你一生所有的日子里行公义,不要走不义之路,因为当你按真理行事时,你的工作必蒙顾念。
ex substantia tua fac eleemosynam et noli auertere e faciem tuam ab ullo paupere.
从你的财产中行施舍,不要向任何穷人转过你的脸。
ita fiet ut nec a te auertatur facies Dei.
这样,神的脸也不会向你转过去。
prout habueris, fili, sic fac: si tibi fuerit copiosa substantia, plus ex illa fac eleemosynam. si exiguum habueris, ex hoc ipso exiguo communica.
儿子,照你所有的去行:如果你有丰厚的财产,就从中多行施舍;如果你只有微少,就从这微少中分享。
et ne timueris, cum facis eleemosynam: praemium bonum reponis tibi in diem necessitatis, quia eleemosyna a morte liberat et non patitur ire in tenebras.
当你行施舍时,不要害怕:你在为自己积蓄美好的赏赐,以备急难之日。 因为施舍能救人免于死亡,不叫人陷入黑暗。
munus bonum est eleemosyna omnibus qui faciunt eam coram summo Deo.
施舍对于在至高神面前行它的人来说,是一件美好的礼物。
§21Quale munus est, fratres carissimi, cuius editio Deo spectante celebratur.
”最爱的弟兄们,这是何等样式的礼物,其举办是在神的注视之下进行的!
si in gentilium munere grande et gloriosum uidetur proconsules uel imperatores habere praesentes, et apparatus ac sumptus aput munerarios maior est ut possint placere maioribus, quanto inlustrior muneris et maior est gloria Deum et Christum spectatores habere, quanto istic et apparatus uberior et sumptus largior exhibendus est, ubi ad spectaculum conueniunt caelorum uirtutes, conueniunt angeli omnes, ubi munerario non quadriga uel consulatus petitur, sed uita aeterna praestatur, nec captatur inanis et temporarius fauor uulgi, sed perpetuum praemium regni caelestis accipitur.
如果在异教徒的竞技中,有执政官或皇帝在场被视为伟大而光荣的事,且举办者为了取悦权贵而做出更庞大的筹备和花费,那么,以神和基督为观众,该是何等更加辉煌、更加伟大的荣耀! 在这里,又该展现出何等更加丰盛的准备和更加慷慨的花费,因为在这里,天上的万军聚集来观看,所有的天使都聚集,而在这里,举办者所求的不是四轮马车或执政官职位,而是被赋予永生;所追求的不是民众虚无而暂时的好意,而是领受天国永恒的赏赐!
§22Adque ut pigros et steriles et cupiditate nummaria nihil circa fructum salutis operantes magis pudeat, ut plus conscientiam sordidam dedecoris ac turpitudinis suae rubor caedat, ponat unusquisque ante oculos suos diabolum cum semis suis id est cum populo perditionis ac mortis in medium prosilire, plebem Christi praesente et iudicante ipso comparationis examine prouocare dicentem: (ego pro istis quos mecum uides nec alapas accepi nec flagella sustinui nec crucem pertuli nec sanguinem fudi nec familiam meam pretio passionis et cruoris redemi, sed nec regnum illis caeleste promitto nec ad paradisum restituta immortalitate denuo reuoco: et munera mihi quam pretiosa, quam grandia, quam nimio et longo labore quaesita sumptuosissimis apparatibus conparant rebus suis uel obligatis in muneris comparationem uel uenditis: ac nisi editio honesta successerit, conuiciis ac sibilis eiciuntur et furore populari nonnumquam paene lapidantur.
而且,为了让那些因贪图钱财而在救恩成果上毫无作为的懒惰、荒芜之人更加羞愧,让他们的羞辱和卑劣的红晕更加刺痛他们污秽的良心,让每一个人在眼前想象:魔鬼和他的半魔,也就是和那些灭亡与死亡的民众一起跃入场中,在基督亲自在场并审判的对比考验中,向基督的子民挑战说:“我为了你与我一同看到的这些人,既没有承受掌掴,也没有忍受鞭笞,没有背负十字架,也没有流出宝血,更没有用我的受难和鲜血作为代价赎回我的家人;我既没有向他们承诺天国,也没有在恢复他们的不死性后重新召他们回到乐园。 然而,他们用最奢华的准备,为我预备了何等珍贵、何等宏大、经历了何等繁重和漫长的劳动才获得的礼物,为此,他们的财产要么因准备礼物而被抵押,要么被变卖! 而且,除非举办了一场体面的呈现,否则他们就会在辱骂和嘘声中被轰出去,有时甚至几乎要被群众的愤怒用石头砸死。
tuos tales munerarios, Christe, demonstra, illos diuites, illos copiosis opibus afluentes, an in ecclesia praesidente et spectante te eiusmodi munus edant obpigneratis uel distractis rebus suis, immo ad caelestes thesauros mutata in melius possessione translatis.
基督啊,指明你的这些举办者吧,那些富人,那些家财万贯的人,看看他们在你主持和观看的教会中,是否也会通过抵押或变卖自己的财产来举办这样的呈献,或者不如说,是将他们的财产改善并转移到天上的宝藏。
in istis muneribus meis caducis adque terrenis nemo pascitur, nemo uestitur, nemo cibi alicuius aut potus solacio sustinetur.
在我这些易逝和尘世的竞技中,没有人得到饱足,没有人得到衣服,没有人得到任何食物或饮料的慰藉。
cuncta inter furorem edentis et spectantis errorem prodiga et stulta uoluptatum frustrantium uanitate depereunt.
一切都在举办者的狂热和观众的执迷中,在欺人享乐的挥霍和愚蠢空虚中毁灭了。
illic in pauperibus tuis tu uestiris et pasceris, tu aeternam uitam operantibus polliceris: et uix tui meis perdentibus adaequantur qui a te diuinis mercedibus et praemiis caelestibus honorantur.
而那在你的穷人中,你得到了遮蔽和饱足,你向行善的人许诺永生;然而,你用神圣的报偿和天上的赏赐来荣耀的那些属你的人,却几乎赶不上我那些灭亡的人!
\'

词汇与语法注释

  1. §20Esto potius liberis tuis pater — 动词 'esto' 是将来命令式(第二人称单数)。'liberis tuis' 是与格,修饰 'pater'(“对你的孩子们来说的父亲”)。通过 'talis qualis' 的关联结构表明应当成为像托比特那样的父亲。
  2. §21quanto inlustrior — 在此结构中,'quanto' 是与比较级('inlustrior... maior')连用以表示感叹的程度差异夺格(“该是何等更加辉煌……”)。不定式短语 'spectatores habere'(以 'Deum et Christum' 为主格宾语)作为 'est' 的主语。
  3. §22ponat unusquisque ante oculos suos diabolum — 'ponat' 是第三人称单数的现在时虚拟式(劝告/命令)。'diabolum' 是宾格不定式结构的宾格主语,支配后面的不定式 'prosilire'(跳出)和 'prouocare'(挑战)。
  4. §22uix tui meis perdentibus adaequantur — 'tui'(你的人,即基督徒)是主语,而 'meis perdentibus'(我那些灭亡的人,即为魔鬼的竞技而破产的异教徒)是受动词 'adaequantur'(被等同于、赶上)支配的与格。这里对比了异教徒对魔鬼的慷慨奉献与基督徒对基督的微薄施舍。

引用这一段

居普良, 论善行与施舍 §20-22. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa009.humanitext-lat1:20-22

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。