Humanitext Reader

居普良 · 论死亡的必然性 §14-16

瘟疫的肉体痛苦与作为解脱的死亡

第 5 段,共 8 段 · 拉丁语

内容简介

本段阐述了瘟疫所带来的惨烈肉体痛苦是信仰的试炼,指出对于基督徒而言死亡是从世俗中的解脱,只有恶才应当害怕死亡。此外,还论述了这一危机制在检验人们的道德品质与邻人爱德。

§14Hoc quod nunc corporis uires solutus in fluxum uenter euiscerat, quod in faucium uulnera conceptus medullitus ignis exaestuat, quod adsiduo uomitu intestina quatiuntur, quod oculi ui sanguinis inardescunt, quod quorundam uel pedes uel aliquae membrorum partes contagio morbidae putredinis amputantur, quod per iacturas et damna corporum prorumpente languore uel debilitatur incessus uel auditus obstruitur uel caecatur aspectus, ad documentum proficit fidei.
泻肚而松弛的腹部淘空了身体的力量,骨髓中产生的热火在喉咙的创口中炽烈燃烧,持续的呕吐震动着内脏,眼睛因充血而发红,某些人的脚或肢体的某些部分因病性腐烂的感染而被切断,由于身体的耗损和损伤,随着疾病的发作,或步履艰难,或听觉受阻,或视觉失明——这一切都有益于信仰的证明。
contra tot inpetus uastitatis et mortis inconcussis animi uirtutibus congredi quanta pectoris magnitudo est, quanta sublimitas in ruinis humani generis stare rectum nec cum eis quibus spes in Deum nulla est iacere prostratum et gratulari magis et temporis munus amplecti, quod dum nostram fidem firmiter promimus et labore tolerato ad Christum per angustam Christi uiam pergimus, praemium uiae eius et fidei ipso iudicante capiamus.
面对如此多毁灭与死亡的袭击,以毫不动摇的灵魂美德去迎接,这是何等伟大的胸怀! 在人类的废墟中直立,而不与那些对上帝毫无希望的人一同瘫倒在地,反而更加欢喜并拥抱这一时代的恩赐,这是何等崇高! 因为,当我们坚定地展露我们的信仰,并在忍受劳苦之后,沿着基督那条狭窄的道路走向基督时,我们得以在祂亲自审判之下,承受祂道路与信仰的奖赏。
mori plane timeat, sed qui ex aqua et spiritu non renatus gehennae ignibus mancipatur.
显然,只有那没有从水和圣灵重生、而被交托给地狱之火的人,才应该害怕死亡。
mori timeat qui non Christi cruce et passione censetur.
只有那不被归于基督的十字架和受难的人,才应该害怕死亡。
mori timeat qui ad secundam mortem de hac morte transibit.
只有那将从这死亡走向第二重死亡的人,才应该害怕死亡。
mori timeat quem de saeculo recedentem perennibus poenis aeterna flamma torquebit.
只有那在离开世间时将被永恒之火以无尽痛苦折磨的人,才应该害怕死亡。
mori timeat cui hoc mora longiore confertur, ut cruciatus eius et gemitus interim differatur.
只有那被赐予更长延期以使其中途的折磨和呻吟得以推迟的人,才应该害怕死亡。
§15Multi ex nostris in hac mortalitate moriuntur, hoc est multi ex nostris de saeculo liberantur.
我们的许多人在这一疫病中死去,也就是说,我们的许多人从世间得到了释放。
mortalitas ista Iudaeis et gentibus et Christi hostibus pestis est, Dei seruis salutaris excessus est.
这一疫病对于犹太人、异邦人以及基督的敌人是一场灾难,但对于上帝的仆人们来说,却是得救的离世。
hoc quod sine ullo discrimine generis humani cum iniustis. moriuntur et iusti, non est quod putetis malis et bonis interitum esse communem.
至于这一事实,即义人与不义之人毫无人类区别地一同死去,并不是你们认为灭亡是恶人与善人所共有之物的理由。
ad refrigerium iusti uocantur, ad supplicium rapiuntur iniusti: datur uelocius tutela fidentibus, perfidis poena.
义人被召去得享安息,不义之人被夺去遭受惩罚;保护更迅速地赐予信者,惩罚则降临于不信者。
inprouidi et ingrati sumus, fratres dilectissimi, ad beneficia diuina nec quid nobis conferatur agnoscimus.
亲爱的弟兄们,我们对神圣的恩惠是如此缺乏远见和忘恩负义,以至于不认识赐予我们的是什么。
excedunt ecce in pace tutae cum gloria sua uirgines uenientes antichristi minas et corruptelas et lupanaria non timentes.
看啊,贞女们带着她们的荣耀在平安中安全地离世,不原害怕敌基督的威胁、腐化和妓院。
pueri periculum lubricae aetatis euadunt, ad continentiae adque innocentiae praemium feliciter ueniunt.
男童们逃脱了易变年龄的危险,幸福地达到了节制与无辜的奖赏。
tormenta iam non timet delicata matrona metum persecutionis et manus cruciatusque carnificis moriendi celeritate lucrata.
娇贵的妇人如今不再害怕酷刑,因为她通过快速的死亡,免去了对迫害的恐惧以及行刑者的毒手和折磨。
pauore mortalitatis et temporis accenduntur trepidi, constringuntur remissi, excitantur ignaui, desertores conpelluntur ut redeant, gentiles coguntur ut credant, uetus fidelium populus ad quietem uocatur, ad aciem recens et copiosus exercitus robore fortiore colligitur pugnaturus sine metu mortis, cum proelium uenerit, qui ad militiam tempore mortalitatis accedit.
因着对疫病和时代的恐惧,战战兢兢的人被激发起斗志,松懈的人被束紧,懒惰的人被唤醒;逃兵被迫归回,异邦人被迫信从;古老的信徒之民被召去享安息,而一支崭新且庞大的军队则以更强壮的力量被召集到战线中,当战斗来临时,他们将毫无对死亡的恐惧而战,因为他们是在疫病时期加入军旅的。
§16Quid deinde illud, fratres dilectissimi, Quale est, quam pertinens, quam necessarium, quod pestis ista et lues quae horribilis et feralis uidetur explorat iustitiam singulorum et mentes humani generis examinat, an infirmis seruiant sani, an propinqui cognatos pie diligant, an misereantur seruorum languentium domini, an deprecantes aegros non deserant medici, an feroces uiolentiam suam conprimant, an rapaces auaritiae furentis insatiabilem semper ardorem uel metu mortis extinguant, an ceruicem flectant superbi, an audaciam leniant inprobi, an pereuntibus caris uel sic aliquid diuites largiantur et donent sine herede morituri.
那么,亲爱的弟兄们,那一件事——即这一看似恐怖且致命的瘟疫和灾厄,检验着每个人的正义,并检验人类的内心:健康的人是否侍奉病人,亲属是否虔诚地爱护同胞,主人是否怜悯病弱的奴隶,医生是否不抛弃哀求的病人,残暴的人是否遏制他们的暴力,贪婪的人是否因对死亡的恐惧而熄灭他们那疯狂贪婪、永远燃烧的无止境渴望,傲慢的人是否低头屈服,邪恶的人是否收敛他们的嚣张,或者那些即将无嗣而终的富人,在挚爱离世时是否至少以此种方式施舍和赠予一些东西——又是怎样的,是多么切合,又是多么必要啊!
ut nihil aliud mortalitas ista contulerit, hoc christianis et Dei seruis plurimum praestitit quod martyrium coepimus libenter adpetere, dum mortem discimus non timere.
即使这一疫病没有带来任何其他益处,它也给基督徒和上帝的仆人带来了极大的好处,即在我们学着不害怕死亡的同时,我们开始乐意地追求殉教。
exercitia sunt nobis ista, non funera: dant animo fortitudinis gloriam, contemptu mortis praeparant ad coronam.
这些对我们而言是训练,而不是葬礼;它们赋予灵魂勇敢的荣耀,并通过对死亡的轻视,为我们戴上冠冕做好准备。

词汇与语法注释

  1. 14Hoc quod ... proficit — 句首的主格 `Hoc` 后面连接了多个并列的 `quod` 从句作为同格成分。句子的核心结构是 `Hoc ... ad documentum proficit fidei`(这一事实……有益于信仰的证明),表明瘟疫的种种惨烈症状都被视为磨炼信仰的积极试炼。
  2. p.306quod dum ... capiamus — 引导虚拟语气 `capiamus` 的连词 `quod` 表示前述情感动词 `gratulari ... et ... amplecti`(欢喜并拥抱)的原因。尽管由于插入了 `dum` 从句(“当我们在……”)使句子变长,但它依然作为说明主句行动动机的副词从句起作用。
  3. 15non est quod putetis — `non est quod` 后面接虚拟语气(`putetis`)是一个固定句式,意为“没有理由……”或“无需……”。它强调,尽管义人与不义之人表面上同样死去,但绝不应认为两者的最终命运是相同的。
  4. 16ut nihil aliud mortalitas ista contulerit — 这是由 `ut` 引导、使用完成时虚拟语气(`contulerit`)的让步从句(“即使这一瘟疫没有带来任何其他益处”),修饰主句 `hoc ... plurimum praestitit`(带来了极大的好处)。该结构用以强调瘟疫给基督徒带来的最大价值。

引用这一段

居普良, 论死亡的必然性 §14-16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa008.humanitext-lat1:14-16

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。