Humanitext Reader

居普良 · 论失足者 §28-30

劝告主动告解与谴责不知悔改的享乐

第 10 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

作者赞扬了那些虽未实际献祭、但因动过念头而主动向祭司坦白求助之人的虔诚信心,并呼吁众人在世时尽早忏悔。同时,他严厉谴责了那些在犯罪后仍沉溺于享乐、追求虚饰而不为属灵死亡哀恸的虚伪态度。

§28Denique quanto et fide maiore et timore meliore sunt qui quamuis nullo sacrificii aut libelli facinore constricti, quoniam tamen de hoc uel cogitauerunt, hoc ipsum aput sacerdotes Dei dolenter et simpliciter confitentes exomologesim conscientiae faciant, animi sui pondus exponant, salutarem medellam paruis licet et modicis uulneribus exquirant scientes scriptum esse: Dens non deridetur.
归根结底,那些虽然未被任何献祭或证书的罪行所束缚,但因为他们甚至动过这样的念头,便在上帝的祭司面前痛苦而诚实地承认这念头本身,从而对良心进行公开忏悔,卸下心头的重担,并为那些虽小而微的伤口寻求救治的良药,他们是何等具有更大的信心和更佳的敬畏啊! 因为他们知道经上记着说: “上帝是不可轻慢的。
derideri et circumueniri Deus non potest nec astutia aliqua fallente deludi.
”上帝是不能被轻慢或蒙蔽的,也不能被任何欺骗的诡计所愚弄。
plus immo delinquit qui secundum hominem Deum cogitans euadere se poenam criminis credit, si non palam crimen admisit.
相反,那按照人的标准来想象上帝、并相信只要没有公开犯罪就能逃脱罪责惩罚的人,反而犯下了更重的罪。
Christus in praeceptis suis dicit: qui confusus me fuerit, confundet eum filius hominis: et Christianum se putat qui Christianus esse aut confunditur aut ueretur? quomodo potest esse cum Christo qui ad Christum pertinere aut erubescit aut metuit? minus plane peccauerit non uidendo idola nec sub oculis circumstantis adque insultantis populi sanctitatem fidei profanando, non polluendo manus suas funestis sacrificiis nec sceleratis cibis ora maculando.
基督在祂的诫命里说:“凡把我看作可耻的,人子也要把他看作可耻。 ”而一个对身为基督徒感到可耻或害怕的人,难道还认为自己是基督徒吗? 一个对属于基督感到脸红或畏惧的人,又怎能与基督同在呢? 显然,由于没有看见偶像,没有在周围侮辱的民众眼前亵渎信仰的神圣,没有用毁灭性的祭祀玷污自己的双手,也没有用邪恶的食物玷污自己的口,他的罪确实要少得多。
hoc eo proficit ut sit minor culpa, non ut innocens conscientia.
这足以使罪过减轻,但不能使良心无辜。
facilius potest ad ueniam criminis peruenire, non est tamen inmunis a crimine: nec cesset in agenda paenitentia adque in Domini misericordia deprecanda, ne quod minus esse in qualitate delicti uidetur in neglecta satisfactione cumuletur.
他可以更容易地获得罪过的赦免,然而他并不能免除罪责;他绝不可停止履行忏悔并祈求主的慈悲,免得那在罪行性质上显得较轻的部分,因忽略了补偿而累积起来。
§29Confiteantur singuli quaeso uos, fratres, delictum suum, dum adhuc qui deliquit in saeculo est, dum admitti confessio eius potest, dum satisfactio et remissio [facta] per sacerdotes aput Dominum grata est.
弟兄们,我恳求你们,让每个人都承认自己的罪过,趁着犯罪的人还在世上,趁着他的忏悔还能被接纳,趁着通过祭司在主面前所作的补偿与宽恕还能蒙悦纳。
conuertamur ad Dominum mente tota et paenitentiam criminis ueris doloribus exprimentes Dei misericordiam deprecemur.
让我们全心全意地归向主,用真实的痛苦来表达对罪行的忏悔,祈求上帝的慈悲。
illi se anima prosternat, illi maestitia satisfaciat, illi spes omnis incumbat.
让灵魂在祂面前俯伏,让忧伤向祂作出补偿,让所有的希望都寄托在祂身上。
rogare qualiter debeamus dicit ipse.
祂自己告诉我们应当如何祈求。
reuertimini, inquit, ad me ex toto corde uestro simulque et ieiunio et fletu et planctu et discindite corda uestra et non uestimenta uestra.
“你们要,”祂说,“一心归向我,禁食、哭泣、哀恸。 要撕裂你们的心肠,不要撕裂你们的衣服。
ad Dominum toto corde redeamus, iram et offensam eius ieiuniis, fletibus, planctibus sicut monet ipse placemus.
”让我们全心全意地归向主,如同祂自己所劝诫的那样,用禁食、哭泣、哀恸来平息祂的怒气和冒犯。
§30Lamentari eum putamus ex toto corda, ieiuniis, fletibus, planctibus Dominum deprecari qui ex primo criminis die lauacra cottidie celebrat, qui epulis afluentibus pastus et sagina largiore distentus cruditates suas postridie ructat nec cibos et potus suos cum pauperum necessitate communicat? qui hilaris ac laetus procedit quomodo mortem suam deflet, cumque scriptum sit: non corrumpetis effigiem barbae uestrae, barbam uellit et faciem suam comit? et placere nunc cuiquam studet qui Deo displicet? an illa ingemescit et plangit cui uacat cultum pretiosae uestis induere nec indumentum Christi quod perdidit cogitare, accipere pretiosa ornamenta et monilia laborata, nec diuini et caelestis ornatus damna deflere? tu licet indumenta peregrina et uestes sericas induas, nuda es: auro te licet et margaritis gemmisque condecores, sine Christi decore deformis es.
我们难道认为,一个从犯下罪行的第一天起就每日享受沐浴,用丰盛的宴席填饱肚子、因过度的肥育而腹部鼓胀,并在次日打着消化不良的饱嗝,却不把自己的食物和饮料分享给贫穷急需之人的人,是在全心全意地哀恸、用禁食、哭泣和哀悼来向主祈求宽恕吗? 那个走出来时欢天喜地、喜气洋洋的人,又怎能说是在为自己的死亡哀哭? 而且,尽管经上记着说:“不可损坏你们胡须的边缘”,他却拔掉胡须饰整面容? 一个使上帝不悦的人,如今难道还企图去取悦任何人吗? 或者,那个有闲暇穿上昂贵衣服却不去想想自己已经失去的基督之衣,接受昂贵饰物和精细项链却不为失去神圣与天国之妆饰而哀哭的女人,她是在叹息和哀恸吗? 即使你穿上异国的服饰和丝绸的衣裳,你也是赤裸的;即使你用黄金、珍珠和宝石妆点自己,若没有基督的美丽,你也是丑陋的。
et quae capillos tuos inficis uel nunc in doloribus desine, et quae nigri pulueris ductu oculorum liniamenta depingis uel nunc lacrimis oculos tuos ablue.
那些染发的人,至少现在在痛苦中停止吧;那些用黑粉画眼线的女人,至少现在用眼泪洗净你们的眼睛吧。
si quem de tuis carum mortalitatis exitu perdidisses, ingemesceres dolenter et fleres, facie inculta, ueste mutata, neclecto capillo, uulto nubilo, ore deiecto indicia maeroris ostenderes.
如果是你自己的某个挚爱因死亡的结局而离世,你会痛苦地叹息并哭泣,你会以蓬头垢面、换上丧服、不理发丝、愁容满面、垂头丧气来示人以哀悼之迹。
animam tuam, misera, perdidisti, spiritaliter mortua superuiuere hic tibi et ipsa ambulans funus tuum portare coepisti: et non acriter plangis, non iugiter ingemescis, non te uel pudore criminis uel continuatione lamentationis abscondis? ecce peiora adhuc peccandi uulnera, ecce maiora delicta peccasse nec satisfacere, deliquisse nec delicta deflere.
可怜的女人啊,你失去了你的灵魂,你在属灵上已经死了,你却在这里苟活,成了一个行尸走肉,开始抬着你自己的尸首游行;而你竟然不剧烈痛哭,不连声叹息,不因罪恶的羞耻或持续的哀悼而躲藏起来? 看啊,这是犯罪更深的伤口;看啊,这是更大的罪过:犯了罪而不作偿还,犯了错而不为罪错哀哭!

词汇与语法注释

  1. 20qui quamuis nullo sacrificii aut libelli facinore constricti — 关系代名词 `qui` 是主句感叹结构 `quanto... sunt` 的主语,并支配随后的虚拟语气动词 `faciant`、`exponant` 和 `exquirant`。在由 `quamuis` 引导的让步从句中,分词 `constricti`(`constringo` 的语气完成被动分词)起形容词作用。现在虚拟语气用于关系从句中,以表现这些人所具备的模范特质(characterizing subjunctive)。
  2. p.258plus immo delinquit qui secundum hominem Deum cogitans — `secundum hominem`(按照人,以人的标准)是修饰现在分词 `cogitans`(思考)的介词短语。`Deum` 是 `cogitans` 的直接宾语。整个分词短语在主格上与关系从句的主语 `qui` 一致。
  3. 15ne quod minus esse in qualitate delicti uidetur in neglecta satisfactione cumuletur — `ne` 引导否定目的从句。`quod` 是关系代词,其先行词被省略,意为“那……的事物”。`uidetur` 与不定式 `esse` 连用,表示“似乎是”,并以 `minus in qualitate delicti`(在罪行性质上较轻)为其补足语。主句虚拟语气动词 `cumuletur`(现在时被动语态)的主语是整个关系代词从句 `quod... uidetur`。
  4. 20si quem de tuis carum mortalitatis exitu perdidisses — `si` 从句中的虚拟语气过去完成时 `perdidisses` 与主句中的虚拟语气未完成过去时 `ingemesceres` 和 `fleres` 构成了一个混合型反事实条件句,表示对过去事实的相反假设及其过去或持续的结果(如果你失去了……,你就会叹息和哭泣)。`quem... carum` 是不定代词/形容词,意为“(你亲人中的)任何亲爱之人”。`mortalitatis exitu`(因死亡的结局)是表示原因或工具的夺格。
  5. 25spiritaliter mortua superuiuere hic tibi et ipsa ambulans funus tuum portare coepisti — `mortua`(已死的)和 `ambulans`(行走的)是阴性单数主格分词,与 `coepisti`(你已经开始)的主语一致。`tibi` 是与格,由复合动词 `superuiuere`(活得比……长,苟活)支配。`funus tuum`(你自己的葬礼)是不定式 `portare` 的直接宾语。

引用这一段

居普良, 论失足者 §28-30. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa007.humanitext-lat1:28-30

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。