Humanitext Reader

居普良 · 致多纳图斯 §9-10

揭露隐秘的不道德与法庭的司法腐败

第 4 段,共 6 段 · 拉丁语

内容简介

作者指出,如果人们能够窥视隐藏的私密空间,就会发现其中充斥着难以想象的不道德与虚伪。此外,他痛斥本应惩治邪恶的法庭与广场已沦为腐败、贿赂、伪证和不义法官横行的无法无天之地,导致无辜者受难而有罪者逍遥法外。

§9O si et possis in illa sublimi specula constitutus oculos tuos inserere secretis, recludere cubiculorum obductas fores et ad conscientiam luminum penetralia occulta reserare: aspicias ab inpudicis geri quod nec possit aspicere frons pudica, uideas quod crimen sit et uidere, uideas quod uitiorum furore dementes gessisse se negant et gerere festinant.
哦,如果你能置身于那高高的了望台上,将你的眼睛探入秘密之中,打开卧室紧闭的大门,并向眼睛的觉察敞开隐藏的密室! 你会看到不贞之人所做的事,甚至连贞洁的面容都不忍目睹;你会看到那些甚至连观看都是罪行的事情;你会看到那些因恶德的狂暴而疯狂的人,他们极力否认自己曾做过、却又急于去做的事。
libidinibus insanis in uiri uiri proruunt.
在疯狂的欲望中,男人冲向男人。
fiunt quae nec illis possunt placere qui faciunt.
他们做着甚至连做这些事的人自己都无法感到愉悦的事。
mentior, nisi alios qui talis est increpat, turpes turpis infamat et euasisse se conscium credit, quasi conscientia satis non sit.
如果不是那样的人在指责别人,下流的人在诽谤下流的人,并认为自己已经逃脱了知情者的眼睛(仿佛自身的良知还不够似的),我就是在撒谎。
idem in publico accuaatores, in occulto rei, in semet ipsos censores pariter et nocentes: damnant foris quod intus operantur, admittunt libenter, quod cum admiserint criminantur.
同样是这些人,在公开场合是告发者,在隐秘处是被告,在对待自己时既是监察官又是罪人:他们在外面谴责在内里所做的事,乐于犯下他们一旦犯下就大加指责的罪行。
audacia prorsus cum uitiis faciens et inpudentia congruens inpudicis.
这实在是与恶德同流合污的大胆,以及与不贞之人相契合的厚颜无耻。
nolo mireris quae locuntur huiusmodi: ore illo quidquid iam uoce delinquitur minus est.
我不想让你对这类人所说的话感到惊讶:用那张嘴,无论用声音犯下什么罪行,都已经是微不足道的了。
§10Sed tibi post insidiosas uias, post dispersas orbe toto multiplices pugnas, post spectacula uel cruenta uel turpia, post libidinum probra uel lupanaribus prostituta uel domesticis parietibus obsaepta, quorum quo secretior culpa, maior audacia est, forum fortasse uideatur immune, quod ab iniuriis lacessentibus liberum nullis malorum contactibus polluatur.
但在经历了诡诈的道路、遍布全世界的重重战役、血腥或丑陋的演出,以及或在妓院中出卖、或在自家墙内封闭的欲望耻辱(其罪行越隐秘,胆子就越大)之后,在你看来,广场也许是个免受波及的地方,因为它免受侵扰之害,未被任何恶行接触所污染。
illuc aciem tuam flecte: plura illic quae detesteris inuenies, magis oculos tuos inde deuertes.
将你的视线转向那里吧:你会在那里发现更多让你厌恶的事物,你会更想从那里转开你的眼睛。
incisae sint licet leges duodecim tabulis et publico aere praefixo iura. proscripta sint: inter leges ipsas delinquitur, inter iura peccatur, innocentia nec illic, ubi defenditur, reseruatur.
尽管法律被刻在十二铜表上,法令和权利被公布在公开展示的青铜板上:但在法律本身之中也有人违法,在法令之中也有人犯罪,甚至在捍卫无辜的地方,无辜也无法得到保全。
saeuit inuicem discordantium rabies et inter togas pace rupta forum litibus mugit insanum.
彼此不和者的狂怒在肆虐,在托加之间和平被撕碎,广场因疯狂的诉讼而喧嚣。
hasta illic et gladius et carnifex praesto est, ungula effodiens, eculeus extendens, ignis exurens, ad hominis corpus unum supplicia plura quam membra.
枪和剑以及刽子手就在那里等候,还有撕裂肉体的铁爪、拉伸肢体的木马、灼烧的烈火——对于一个人的身体来说,刑具比肢体还要多。
quis inter haec uero subueniat? patronus? sed praeuaricatur et decipit.
然而,在这些人之中,究竟谁能来相助? 庇护人吗? 但他却与对手勾结并行欺骗。
iudex? sed sententiam uendit.
法官吗? 但他却出卖判决。
qui sedet crimina uindicaturus admittit, et ut reus innocens pereat, fit nocens iudex.
那坐着要惩治犯罪的人,自己却在犯罪,为了让无辜的被告灭亡,法官自己变成了罪人。
flagrant ubique delicta et passim multiformi genere peccandi per improbas mentes nocens uirus operatur.
罪行在各处燃烧,在邪恶的心灵中,通过多种多样的犯罪方式,有害的毒素在四处起作用。
hic testamentum subicit, ille falsum capitali fraude conscribit: hic arcentur hereditatibus liberi, illic bonis donantur alieni: inimicus insimulat, «alumniator inpugnat, testis infamat.
这个人篡改遗嘱,那个人通过死罪级的欺诈伪造文书;这里,亲生子女被剥夺了继承权,那里,外人被赠予了财产;仇敌进行诬告,诽谤者进行攻击,证人进行诽谤。
utrubique grassatur in mendacium criminum prostitutae uocis uenalis audacia, cum interim nocentes nec cum innocentibus pereunt.
在两边,为犯罪的谎言而堕落的、金钱可买的声音的无耻胆量在横行,与此同时,有罪之人甚至不会与无辜之人一同灭亡。
nullus de legibus metus est, de quaesitore, de iudice pauor nullus: quod potest redimi non timetur.
人们对法律毫无畏惧,对调查官和法官也毫无惧色:能用钱赎买的东西,就不可怕。
esse iam inter nocentes innoxium crimen est: malos quisquis non imitatur offendit.
在有罪者之中保持无辜,如今已成了一种罪行;谁不模仿恶人,谁就会得罪他们。
consensere iura peccatis et coepit licitum esse quod publicum est.
法律已经向罪恶妥协,公开流行的事情开始变得合法。
quis illic rerum pudor, quae esse possit integritas, ubi qui damnent improbos desunt, soli tibi qui damnentur occurrunt?
在那种地方,对事物还能有什么羞耻之心,还能有什么正直可言? 在那里,缺乏谴责邪恶之人,迎面遇上的只有该被谴责之人。

词汇与语法注释

  1. 9O si et possis ... — O si 后接虚拟式现在时 possis,表示一种潜在的愿望或条件从句。其主句由随后的虚拟式现在时 aspicias 和 uideas 构成。
  2. p.11mentior, nisi... — 一种惯用表达,意为“如果不是……我就是在撒谎”,用于极力强调随后的陈述是绝对真实的事实。
  3. p.12utrubique grassatur in mendacium criminum prostitutae uocis uenalis audacia, cum interim nocentes nec cum innocentibus pereunt. — cum interim 引导一个表示转折或对比的时间从句。nec cum innocentibus pereunt 描绘了一种矛盾的现状:有罪者并不会与无辜者一同灭亡(即只有无辜者受害,有罪者却逍遥法外)。在一些文本解读中,nec 被视为抄写错误或强调,用以对比无辜者的毁灭与有罪者的免罚。
  4. 10esse iam inter nocentes innoxium crimen est — esse 是一个用作主语的名词性不定式,crimen est 是谓语。innoxium 是不定式 esse 的表语形容词,采用单数宾格(或中性主格)形式,整句意为“在有罪者之中保持无辜已成了一种罪行”。

引用这一段

居普良, 致多纳图斯 §9-10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa001.humanitext-lat1:9-10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。