Humanitext Reader

奥古斯丁 · 关于副助祭鲁斯蒂基亚努斯的讲道词 §4-5

鲁斯蒂基亚努斯的堕落与致马克罗比乌斯书

第 2 段,共 3 段 · 拉丁语

内容简介

作者控诉了脱离教会投奔多纳图斯派的鲁斯蒂基亚努斯,详细描述了他因世俗放荡和债务而堕落的过程。随后,作者讲述了自己写信给多纳图斯派主教马克罗比乌斯以阻止其为鲁斯蒂基亚努斯重新洗礼却遭到拒绝的经过,并宣称主的公义审判终将显明这一切。

§4Uobis omnibus notum scio et tam bene scio, quia scio uestrorum multis moras quas hic trahebat displicuisse.
我知道这事是你们大家都知道的,并且我非常清楚地知道,因为我知道他在这里拖延的逗留让你们中的许多人感到不快。
quotiens uenerandus noster Ualerius me praesente cum uisceribus paternis dixit ad eum: \'quid hic agis? cur stationem tuam deseris? cur presbytero tuo non collaboras? cur Hipponem Mutigenae praefers cui alligatus es?\' et cum responderet se ad solitudinem minime idoneum clericatum, non monachatum iniisse, se nullos Mutigenae habere cum quibus uersaretur, respondebat sanctus senex: ea II i gat u s es uxori? noli quaerere solutionem.
我们可敬的瓦莱里乌斯在我在场的时候,曾多少次以父亲般的心肠对他说:“你在这里做什么? 你为什么放弃你的岗位? 你为什么不与你的长老合作? 你为什么将你所受约束的穆提加置于希波之下呢? ”而当他回答说,作为一个绝不适合孤独的人,他加入了圣职而不是修道生活,并且他在穆提加没有可以交往的人时,这位神圣的老人回答道:“你与妻子结合了吗? 不要寻求解脱。
tua est ecclesia Mutigensis, non nostra; ad eam nomen, non ad Hipponem dedisti.
穆提加的教会是你的,不是我们的;你是向它而不是向希波登记了你的名字。
nonne saeculo renuntiasti, nonne amicis, nonne sanguini?\' audiebat dicentem, sed male audiebat qui dicenti non obsequebatur.
你难道没有放弃尘世,没有放弃朋友,没有放弃血肉之亲吗? ”他听着老人的话,但那不顺从说话者的人,却是听不进去的。
quid factum est? cum satis festinus haberetur indolisque ad scurrilitatem procliuioris, inter nugas saeculi, inter conuiuia et compotationes diurnas, saepe etiam nocturnas tandem defecit; exstinctus est spiritus timoris domini, de luto in lutum prouoluitur.
发生了什么事? 由于他被认为相当浮躁,且性格较倾向于庸俗戏谑,在世俗的琐事之中,在日间乃至经常在夜间的宴会和狂饮之中,他终于堕落了;敬畏主之灵熄灭了,他从泥潭滚入泥潭。
alternis uicibus et alios inuitans et ab aliis inuitatus et conuiua et conuiuans, cum aeri quod contraxerat soluendo non esset et a creditoribus urgeretur et se cotidianis implicaret erroribus et plurimis scandalum crearet, tandem a presbytero suo excommunicatus ad Donatistae transfugit et ab eorum episcopo non tantum exceptus, quod contra ius ecclesiarum est, non tantum rebaptizatus est, quod impium est, sed etiam diaconus, quod maxime lugendum, factus est.
他交替地邀请他人并被他人邀请,既作客旅又作宴请者,由于他无法偿还所欠的债务,并受到债权人的催迫,又使自己陷入日常的过错中,并给许多人带来绊脚石,最后他被自己的长老革除教籍,逃往多纳图斯派,不仅被他们的主教接纳(这违反了各教会的法规),不仅被重新洗礼(这是不敬的),甚至还被立为执事,这是最令人痛惜的。
§5Haec ego cum primum accepi, aberat uenerandus senex noster Ualerius, sed commota uiscera dilationem minime passa sunt.
我一收到这个消息,我们可敬的老人瓦莱里乌斯不在,但激动的心怀绝不容许任何拖延。
ingemui dolui, pro eo in conspectu domini mei effudi animam meam.
我叹息、悲伤,在我的主面前为他倾心吐意。
et quia mihi a multis relatum fuerat Macrobium episcopum Donatistam ad quem confugerat uirum esse pacificum non longe a regno dei et a concordia fratrum, qui si aliquos rebaptizaret id inuitus faceret, hunc litteris conuenire statui et quam obnixis precibus ad eum per amicos agere, ut in subdiacono nostro baptismum Christi non exsufflaret nec iterum baptizaret, quem in nomine dei et baptizatum et signatum fuisse non nesciret.
因为许多人曾向我报告,他所投奔的多纳图斯派主教马克罗比乌斯是一个和平的人,离神的国和弟兄们的和睦不远,如果他给任何人重新洗礼,也是违心而为的,因此我决定写信联系他,并尽最大努力通过朋友向他恳求,不要在我们的副执事身上吹散基督的洗礼,也不要再次给他洗礼,因为他不会不知道此人在神的名下已经受洗并受了印记。
aegre litteras nostras admisit, sed tandem Maximi et Theodori quibus illud negotii iniunxeramus precibus adactus est, ut eas recitari sineret et ipse etiam legeret.
他勉强接受了我们的信,但最终在马克西穆斯和狄奥多鲁斯(我们曾将此事务委托给他们)的哀求下,他被迫允许朗读信件,且他自己也阅读了。
quibus nihil aliud respondit quam: non possum nisi ad me uenientes suscipere et eisdem fidem quam postulauerint dare.
对此他没有作其他回答,只是说:“我只能接纳到我这里来的人,并给他们所要求的信仰。
cumque de Primiani facto instarent, dixit non esse filii in patrem inquirere.
”当他们紧追普里米亚努斯所做的事不放时,他说儿子不应该打听父亲的事。
et quia per litteras quas ad Macrobium dedi rogabam, ut responderet quae coram populo nostro legerentur, si uero recusaret, me nostras recitaturum, cum primum abessent milites, hodie, fratres, fidem meam libero.
因为在我给马克罗比乌斯的信中,我请求他给出能在我们民众面前朗读的答复,但如果他拒绝,一旦士兵不在,我就会朗读我们的信,所以今天,弟兄们,我履行了我的诺言。
nullus adest qui possit turbas ciere, noui uos omnes ad concordiam et ad alienos amplectendos promptiores esse quam ut excitem.
这里没有可以煽动混乱的人,我知道你们大家对和睦以及接纳外人,都比需要我来煽动还要积极得多。
litteras ad Macrobium profero, ut actorum nihil conscientiam uestram lateat, sed apud deum et homines innotescat quam sincero corde, quam pacifico affectu inspirante domino rem tractauerim.
我出示给马克罗比乌斯的信,以便所发生的事没有任何一件瞒过你们的良知,而是让神和人知道,在主的启示下,我是以多么真诚的心、多么追求和平的情感来处理此事的。
quodsi postea perit frater noster, in sua, non in nostra conscientia peribit.
但如果在此之后我们的弟兄灭亡了,他将在他自己的良知中,而不是在我们的良知中灭亡。
ueniet dominus qui hos et me iudicabit; ueniet certe frumentum asserturus, paleam dispersurus.
判决他们和我的主必将来到;他必定会来收割麦子,扬去糠秕。
aquas nostras quas tantopere formidant ipse examinabit et coram omnibus manifestissime iudicabit, an quas pollutae dixerint ipse quoque habeat.
他们如此惧怕的我们的水,他必亲自检验,并要在众人面前极明白地审判,看看他们所说污秽的水是否他自己也有。
certe uidebunt in quem pupugerunt.
他们确实会仰望他们所扎的那位。
quid enim est aliud christianum rebaptizare quam dominum iterum pungere? signum regis accepit, crucem admisit, in morte Christi tinctus est.
因为重新给一个基督徒洗礼,除了再次刺痛主之外,还能是什么呢? 他接受了君王的印记,接纳了十字架,在基督的死中受洗。
quid aliud facis qui talem bis baptizas, qui regis signum exsufflas, qui crucem expungis, quam mortem domini inanem et uacuam reddere uniuersam salutis nostrae dispensationem ostentui habere?
你给这样的人洗礼两次,吹散君王的印记,抹去十字架,除了使主的死变得徒然和空虚,并把我们整个救恩的经纶当作笑柄之外,你还在做什么呢?

词汇与语法注释

  1. 4Uobis omnibus notum scio et tam bene scio, quia scio uestrorum multis moras quas hic trahebat displicuisse. — 在句中,动词 `scio` 重复出现了三次,结构略显重叠。可以在 `notum` 后补出省略的 `esse`,构成宾格加不定式结构。随后的 `quia` 从句起到了名词性从句的作用,用来解释 `tam bene scio` 的具体内容,即他在本地的拖延(`moras quas hic trahebat`)让会众中的许多人感到不快。在此将其作为 `scio` 的宾语从句处理以保持句意连贯。
  2. p.283ea II i gat u s es uxori — 文本中的 `ea II i gat u s` 显然是抄写过程中的笔误造成的破损,实为引用新约圣经《哥林多前书》7:27 的拉丁语武加大译本(Vulgate):“Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem”(你与妻子结合了吗?不要寻求解脱)。尽管文本有所损坏,翻译时仍将其视作 `alligatus es uxori`(你与妻子结合了吗)来进行解读。
  3. 10cum aeri quod contraxerat soluendo non esset — 短语 `soluendo non esset` 中,`soluendo` 是动形容词(gerundive)的与格(表示目的的与格),这在拉丁语财政用语中是一个惯用表达,意为“无力偿还”、“破产”。由于关系从句 `quod contraxerat` 修饰其先行词 `aeri`(意为“金钱”或“债务”),因此整句意为“由于他无力偿还自己所欠下的债务”。
  4. p.284promptiores esse quam ut excitem — 句式 `promptiores... quam ut excitem` 是比较级形容词后接 `quam ut` 以及虚拟语气(此处为 `excitem`)构成的结果或限制性比较句,意为“(你们非常积极)以至于不需要我来煽动”。此处的结构强调了会众早已自发地准备好去追求和平与和睦。

引用这一段

奥古斯丁, 关于副助祭鲁斯蒂基亚努斯的讲道词 §4-5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa077d.humanitext-lat1:4-5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。