§5Dictum contra est concedendum esse nunc ista recte non fieri, immo ideo prorsus iam non fieri, quod omnipotenti nunc displicent, uerumtamen placuisse, cum fierent; nos enim nescire, unde tunc placuerint, nunc autem unde displiceant, ++ dum tamen certum sit nec tunc fieri potuisse, nisi placuissent omnipotenti. nec nunc cessasse, nisi displicuissent omnipotenti.
对此有人反驳道,必须承认那些事现在行得不正当,甚至现在完全不再行了,是因为它们现在让全能者不悦,然而在它们过去被行的时候,是取悦祂的;因为我们不知道当时它们为何取悦,现在又为何让祂不悦,然而可以确定的是,除非取悦了全能者,否则当时推行绝不可能发生,而除非让全能者不悦,否则现在也绝不会停止。
. ad hoc ego, cur ergo, inquam, et nunc talia clanculo fiunt, quae uel perpetuo delitiscunt uel deprehensa puniuntur, si nihil horum fieri sinit omnipotens, nisi quod ei iusto placet, cum iusto quod iniustum est placere non possit? contra hoc dictum est nunc omnino talia non fieri.
对此我说道:“那么,为什么现在还有这种秘密发生的事呢? 它们要么永远隐藏,要么被发现后受到惩罚,如果全能者不允许任何这些事情发生,除非是取悦公义之祂的事,而公义者又怎么可能喜悦不公的事呢? ”对此有人回答说,现在根本不行这样的事。
sacra enim illa, inquit, non fiunt, quae pontificalibus conscripta sunt libris; ea quippe tunc recte fiebant, ea tunc deo placere demonstrabantur eo ipso, quod ab omnipotente ac iusto fieri sinebantur; si quid autem nunc prohibitorum sacrificiorum fit occulte atque inlicite, non est illi pontificali sacrificiorum generi conparandum, sed in eodem deputandum, quod etiam nocturno fit tempore, cum haec omnia inlicita ipsis pontificalibus libris certum sit prohiberi atque damnari.
“因为,”他说,“那些记载在祭司书中的神圣仪式并没有举行;它们在当时确实被正当地举行,且仅仅因为被全能且公义的神许可举行,这就证明了它们在当时是取悦神的;但如果现在有人秘密且非法地举行某种被禁止的祭祀,那不应与那种祭司的祭祀相提并论,而应当归入与夜间行事相同的类别,因为可以确定,所有这些非法之事都被那些祭司书本身所禁止和谴责。
hic respondi: cur ergo uel talia permittit deus fieri, si nihil eorum malefactorum contemnit, quae contra religionem fiunt, cum praesertim haec eum curare hinc etiam cogantur concedere, qui pontificales libros magni aestimant, quod ea, quae his libris prohibentur.
”在此我回答道:“那么,如果神不轻忽任何违背宗教而犯下的恶行,祂为什么甚至允许这样的事发生呢? 尤其是那些极看重祭司书的人,也由于这一事实而不得不承认祂关注这些事,因为他们坚称,那些被这些书所禁止的事物确实是神圣地被禁止的。
utique diuinitus prohiberi asserunt? quomodo ergo diuinitus prohibentur, nisi quia displicent deo, quae utique prohibendo non solum sibi displicere, uerum etiam curare se ostendit neque omnino contemnere? unde colligitur, quod deus aliquid et improbet iustus et tamen permittat omnipotens.
那么,它们若不是因为让神不悦,又怎会是神圣地被禁止的呢? 神通过禁止它们,不仅表明它们让祂不悦,而且表明了祂对此的关注,绝非完全轻忽。 由此可以得出结论,神在公义中予以否定,却作为全能者予以许可。
§6Haec cum dicta essent, concessum est non ideo putandum aliquid iuste ac bene fieri, quia id deus, cum haec prohibenda curet, fieri tamen sinit, fatendumque esse etiam illa mala, quae contra religionem, qua deus colitur, fiunt, et dis-. plicere deo iusto et ratione iudicii eius ab omnipotente permitti; sed aliud iam esse tractandum, unde sint diuinationes uel daemonum uel quilibet illi sint, quos deos pagani uocant; uidendum enim esse, ne forte non quidem propterea haec bona putanda sint, quia ea fieri permittit omnipotens, sed ideo, quia tam magna sunt, ut nonnisi dei potentiae, tribuenda esse uideantur.
” 当这些话被说出后,众人便承认,不能因为神虽然关注并禁止这些事、却仍许可其发生,就认为某事是正当且善地行出来的;并且必须承认,即使是那些违背神所受崇拜之宗教的恶行,也既让公义的神不悦,又由全能者依据其审判的道理而予以许可;但现在必须探讨另一个问题,即无论是恶魔的预言,还是异教徒称为神明的那些存在,其预言究竟从何而来;因为必须审视,是否或许不应因为全能者许可其发生而认为这些是善的,而是因为它们如此伟大,以至于似乎只能归功于神的力量。
ad hoc me postea responsurum esse promisi, quoniam tunc hora prodeundi ad populum iam nos urguebat, nec distuli, cum spatium datum est scribendo, et illa retexere et ista subtexere.
我承诺稍后会对这一问题做出解答,因为当时走向民众的时刻已然迫近,而当写作的时间给定时,我毫不拖延地既将那些问题重新梳理,又将这些问题在下面织入。