Humanitext Reader

奥古斯丁 · 驳福图纳图斯 §1-3

辩论开启:神之本质与信徒道德品行

第 1 段,共 13 段 · 拉丁语

内容简介

奥古斯丁与摩尼教徒福尔图纳图斯的辩论开始。奥古斯丁指出摩尼教关于神之本质的教义存在矛盾,并就信仰问题提出质问,而福尔图纳图斯则试图先为摩尼教徒的行为道德辩护。

§1AUGUSTINUS dixit: Ego iam errorem puto, quam antea ueritatem putabam; utrum recte aestimem, a te praesente audire cupio.
奥古斯丁说:“我现在认为,我以前视为真理的东西是一个错误;我的评估是否正确,我渴望听听在座的你亲口说明。
FORTUNATUS dixit: Coepta errorem exponere.
” FORTUNATUS dixit: Coepta errorem exponere. 福尔图纳图斯说:“请开始阐述那个错误。
AUGUSTINUS dixit: In primis summum errorem puto omnipotentem deum, in quo una nobis spes est, ex aliqua parte uiolabilem aut coinquinabilem aut corruptibilem credere.
” AUGUSTINUS dixit: In primis summum errorem puto omnipotentem deum, in quo una nobis spes est, ex aliqua parte uiolabilem aut coinquinabilem aut corruptibilem credere. hoc uestram haeresim adfirmare scio, non quidem his uerbis, quibus nunc usus sum; nam et uos interrogati confitemini deum esse incorruptibilem et omni modo inuiolabilem et incoinquinabilem; sed cum coeperitis cetera exponere, cogimini eum corruptibilem, penetrabilem et coinquinabilem confiteri. dicitis enim aliam nescio quam gentem tenebrarum aduersus dei regnum rebellasse; deum autem omnipotentem cum uideret, quanta labes et uastitas inmineret regnis suis. nisi aliquid aduersae genti obponeret et ei resisteret, misisse hanc uirtutem, de cuius commixtione cum malo et tenebrarum gente mundus sit fabricatus; hinc esse. quod hic animae bonae laborant, seruiunt, errant, corrumpuntur, ut necessarium haberent liberatorem. qui eas ab errore purgaret et a commixtione solueret et a seruitute liberaret. hoc ego nefas puto credere deum omnipotentem aliquam aduersam gentem timuisse aut necessitatem esse passum, ut nos in aerumnas praecipitaret. 奥古斯丁说:“首先,我认为最重大的错误在于,相信我们唯一的希望所在的全能上帝,在任何部分都是可被侵害、可被污损或可被腐蚀的。
hoc uestram haeresim adfirmare scio, non quidem his uerbis, quibus nunc usus sum; nam et uos interrogati confitemini deum esse incorruptibilem et omni modo inuiolabilem et incoinquinabilem;
我知道你们的异端正是这样断言的,当然不是用我刚才所用的这些词句;因为当你们被问及的时候,也会承认上帝是不可腐蚀的、在任何方面都是不可侵害且不可污损的;但是,当你们开始阐述其余的教义时,就会被迫承认他是可腐蚀的、可渗透的、可污损的。
sed cum coeperitis cetera exponere, cogimini eum corruptibilem, penetrabilem et coinquinabilem confiteri. dicitis enim aliam nescio quam gentem tenebrarum aduersus dei regnum rebellasse; deum autem omnipotentem cum uideret, quanta labes et uastitas inmineret regnis suis. nisi aliquid aduersae genti obponeret et ei resisteret, misisse hanc uirtutem, de cuius commixtione cum malo et tenebrarum gente mundus sit fabricatus; hinc esse. quod hic animae bonae laborant, seruiunt, errant, corrumpuntur, ut necessarium haberent liberatorem.
因为你们说,某个不知名的黑暗之国反叛了上帝的国度;而全能的上帝看到,如果他不向敌对的国度对抗并抵御它,他的国度将面临多么大的毁灭与荒废,于是便派遣了这种“力量”,通过这种“力量”与邪恶及黑暗之国的混合,世界得以被制造出来;由此便产生出,善的灵魂在此受苦、服役、迷失、被腐蚀,以至于她们需要一位解放者,来洗净她们的错误、将她们从混合中解脱出来,并从奴役中释放出来。
qui eas ab errore purgaret et a commixtione solueret et a seruitute liberaret. hoc ego nefas puto credere deum omnipotentem aliquam aduersam gentem timuisse aut necessitatem esse passum, ut nos in aerumnas praecipitaret.
在我看来,相信全能的上帝曾惧怕过某种敌对的国度,或者遭受了某种迫使他将我们投入苦难的必然性,是一种亵渎。
FORTUNATUS dixit: Quia te medium fuisse nostrum scio. id est inter Manichaeos administrasse, ista principalia sunt fidei nostrae.
” FORTUNATUS dixit: Quia te medium fuisse nostrum scio. id est inter Manichaeos administrasse, ista principalia sunt fidei nostrae. de conuersatione hic agitur, de quibus falsis criminibus pulsamur. ex te ergo praesentes audiant boni uiri. utrum sint uera, super quibus criminamur et adpetimur, an sint falsa. etenim ex tua doctrina et ex tua expositione et ostensione poterunt uero uerius scire nostram conuersationem. si a te fuerit prodita. interfuisti orationi? 福尔图纳图斯说:“因为我知道你曾是我们中的一员,也就是说,曾在摩尼教徒中担任职务,这些确实是我们信仰的首要原理。
de conuersatione hic agitur, de quibus falsis criminibus pulsamur.
但这里讨论的是关于行为的问题,关于那些我们正遭受其攻击的虚假指控。
ex te ergo praesentes audiant boni uiri. utrum sint uera, super quibus criminamur et adpetimur, an sint falsa.
因此,让在座的善良人们从你那里听一听,我们被指控和攻击的事情到底是真是假。
etenim ex tua doctrina et ex tua expositione et ostensione poterunt uero uerius scire nostram conuersationem. si a te fuerit prodita.
因为确实,如果由你来揭示,他们将能从你的教导、你的解释和你的展示中,比真理本身更真切地了解我们的行为。
interfuisti orationi?
你曾参加过我们的礼拜吗?
§2AUG. dixit: Interfui.
” AUG. dixit: Interfui. sed alia quaestio est de fide, alia de moribus; ego de fide proposui. sed si illi, qui adsunt malunt audire de moribus, nec ipsam quaestionem defugio. 奥古。 说:“我参加过。
sed alia quaestio est de fide, alia de moribus; ego de fide proposui.
但关于信仰的问题是一回事,关于道德的问题是另一回事;我提出的是关于信仰的讨论。
sed si illi, qui adsunt malunt audire de moribus, nec ipsam quaestionem defugio.
但是,如果出席的人更愿意听关于道德的事情,我也不逃避这个问题。
FORT. dixit: Purgare me prius uolo penes conscientiam uestram, penes quos polluimur, ex idonei uiri testimonio, qui mihi et nunc idoneus est et in futura iusti iudicii examinatione Christi, si ea, quae iactantur, uidit in nobis uel consecutus est.
” FORT. dixit: Purgare me prius uolo penes conscientiam uestram, penes quos polluimur, ex idonei uiri testimonio, qui mihi et nunc idoneus est et in futura iusti iudicii examinatione Christi, si ea, quae iactantur, uidit in nobis uel consecutus est. 福尔。 说:“我希望首先在你们的良心面前洗清我自己——在你们眼里我们是被污名化的——通过一位合格之人的证言,他对我而言无论现在还是在未来基督公正审判的审查中都是合格的,证明他是否在我们之中看到或查明了那些流传的事。
§3AUG. dixit: Ad aliud uocas, cum ego de fide proposuerim.
” AUG. dixit: Ad aliud uocas, cum ego de fide proposuerim. de moribus autem uestris plene scire possunt, qui electi uestri sunt. nostis autem me non electum uestrum, sed auditorem fuisse. itaque quamuis et orationi uestrae interfuerim, ut interrogasti, utrum separatim uobiscum habeatis aliquam orationem, deus solus potest nosse et uos. ego tamen in oratione, in qua interfui, nihil turpe fieri uidi, sed solum contra fidem animaduerti. quam postea didici et probaui, quod contra solem facitis orationem. praeter hoc in illa oratione uestra nihil noui comperi. quisquis autem uobis obponet quaestionem aliquam de moribus, electis uestris obponit. quid autem inter uos agatis, qui electi estis, ego scire non possum. nam et eucharistiam audiui a uobis saepe quod accipiatis; tempus autem accipiendi cum me lateret, quid accipiatis unde nosse potui? itaque serua, si placet. quaestionem de moribus. ut inter electos uestros discutiatis. si discuti potest. mihi fides data est a uobis, quam hodie inprobo. de ipsa proposui. ad propositum meum mihi respondeatur. 奥古。 说:“我提出的是关于信仰的讨论,你却把我引向另一个话题。
de moribus autem uestris plene scire possunt, qui electi uestri sunt.
至于你们的道德,你们的‘选选者们’ 能完全知晓。
nostis autem me non electum uestrum, sed auditorem fuisse.
你们知道,我不是你们的‘选选者’,而曾是一名‘听众’。
itaque quamuis et orationi uestrae interfuerim, ut interrogasti, utrum separatim uobiscum habeatis aliquam orationem, deus solus potest nosse et uos.
因此,虽然正如你所问的,我也参加过你们的礼拜,但你们自己是否在私下举行某种单独的礼拜,只有上帝和你们自己才能知道。
ego tamen in oratione, in qua interfui, nihil turpe fieri uidi, sed solum contra fidem animaduerti. quam postea didici et probaui, quod contra solem facitis orationem.
然而,在我的确参加过的礼拜中,我并未看到任何下流的事情发生,只是注意到有违信仰之处,这在后来我了解并证实了,即你们是朝着太阳进行礼拜。
praeter hoc in illa oratione uestra nihil noui comperi.
除此之外,在你们的那场礼拜中,我没有发现任何新鲜的事。
quisquis autem uobis obponet quaestionem aliquam de moribus, electis uestris obponit.
但是,凡是向你们提出关于道德的质问的人,他是向你们的‘选选者’提出的。
quid autem inter uos agatis, qui electi estis, ego scire non possum.
但你们这些选选者之间在做些什么,我无从知晓。
nam et eucharistiam audiui a uobis saepe quod accipiatis; tempus autem accipiendi cum me lateret, quid accipiatis unde nosse potui? itaque serua, si placet.
因为我也常听你们说你们接受圣餐;但由于接受的时间对我而言是隐秘的,我怎么能知道你们接受的是什么呢?
quaestionem de moribus. ut inter electos uestros discutiatis. si discuti potest.
因此,如果可以的话,请保留关于道德的质问,以便你们在选选者之间进行讨论,如果这能够被讨论的话。
mihi fides data est a uobis, quam hodie inprobo.
你们曾把信仰传授给我,而我今天反对它。
de ipsa proposui.
我正是就这一点提出讨论的。
ad propositum meum mihi respondeatur.
请针对我的提议向我做出解答。
FORT. dixit: Et nostra professio ipsa est, quod incorruptibilis sit deus, quod lucidus, quod inadibilis, intenibilis, inpassibilis aeternam lucem et propriam habitet, quod nihil ex sese corruptibile proferat, nec tenebras nec daemones nec satanam, nec aliud aduersum in regno eius reperiri possit; sui similem saluatorem direxisse; uerbum natum a constitutione mundi cum mundum fabricaret, post mundi fabricam inter homines uenisse, dignas sibi animas elegisse sanctae suae uoluntati mandatis suis caelestibus sanctificatas, fide et ratione inbutas caelestium rerum ipso ductore hinc iterum easdem animas ad regnum dei reuersuras esse secundum sanctam ipsius pollicitationem, qui dixit: ego sum uia, ueritas et ianua et: nemo potest ad patrem peruenire, nisi per me.
” FORT. dixit: Et nostra professio ipsa est, quod incorruptibilis sit deus, quod lucidus, quod inadibilis, intenibilis, inpassibilis aeternam lucem et propriam habitet, quod nihil ex sese corruptibile proferat, nec tenebras nec daemones nec satanam, nec aliud aduersum in regno eius reperiri possit; sui similem saluatorem direxisse; uerbum natum a constitutione mundi cum mundum fabricaret, post mundi fabricam inter homines uenisse, dignas sibi animas elegisse sanctae suae uoluntati mandatis suis caelestibus sanctificatas, fide et ratione inbutas caelestium rerum ipso ductore hinc iterum easdem animas ad regnum dei reuersuras esse secundum sanctam ipsius pollicitationem, qui dixit: ego sum uia, ueritas et ianua et: nemo potest ad patrem peruenire, nisi per me. his rebus nos credimus, quia alias animae, id est alio mediante non poterunt ad regnum dei reuerti, nisi ipsum reppererint, ueritatem, uiam et ianuam. ipse enim dixit: qui me uidit, uidit et patrem et: qui in me crediderit, mortem non gustabit in aeternum, sed transitum faciet de morte ad uitam et in iudicium non ueniet. his rebus nos credimus et haec est ratio fidei nostrae et pro uiribus animi nostri mandatis eius obtemperare unam fidem sectantes huius trinitatis, patris et filii et spiritus sancti. 福尔。 说:“而我们自身的宣告也是如此:上帝是不可腐蚀的、光明的、不可接近的、不可把握的、不受苦的,居住在永恒且专属的光中;他不从自身产生任何可腐蚀之物,既不产生黑暗,也不产生恶魔或撒旦,在他的国度里也不能发现任何其他敌对的东西;他派遣了一位与自己相似的救主;在世界建立之初便已出生的“话语”,在创造世界时、并在世界创造之后来到了人间,挑选了配得上他的灵魂,这些灵魂因他的天上诫命而向着他的圣洁意志圣化,并在他自己的引领下,浸润于对天上事物的信仰与理性之中;从这里开始,这些相同的灵魂将再次回归上帝的国度,这是根据他自己的神圣诺言,他曾说:‘我是道路、真理和门’以及:‘若不藉着我,没有人能到父那里去。
his rebus nos credimus, quia alias animae, id est alio mediante non poterunt ad regnum dei reuerti, nisi ipsum reppererint, ueritatem, uiam et ianuam.
’我们相信这些事,因为否则的话,灵魂——也就是说通过其他的媒介——将无法回归上帝的国度,除非他们找到了他,即真理、道路和门。
ipse enim dixit: qui me uidit, uidit et patrem et: qui in me crediderit, mortem non gustabit in aeternum, sed transitum faciet de morte ad uitam et in iudicium non ueniet.
因为他自己曾说:‘人看见了我,就是看见了父’以及:‘信我的人必永远不尝死味,乃是已经出死入生,不至于受审判。
his rebus nos credimus et haec est ratio fidei nostrae et pro uiribus animi nostri mandatis eius obtemperare unam fidem sectantes huius trinitatis, patris et filii et spiritus sancti.
’我们相信这些事,这就是我们信仰的理据,并尽我们心灵的力量服从他的诫命,追随这三位一体——圣父、圣子和圣灵的同一信仰。 ”

词汇与语法注释

  1. §1hinc esse. quod hic animae bonae laborant — 间接引语中的“对格与不定式”结构,受 `dicitis`(第18行)支配,意思是“你们说,由此产生了……”。`quod` 引导的从句(`quod hic animae bonae laborant...`)用作 `esse` 的主语。
  2. §2penes quos polluimur — 关系代名词 `quos`(阳性复数)先行词是物主形容词 `uestram`(阴性单数)中所暗含的“你们(复数)”,这是根据意义一致(synesis / ad sensum)的接应现象。
  3. §3tempus autem accipiendi cum me lateret — 此处的 `cum` 伴随未完成过去时虚拟语气 `lateret`,具有历史或环境意义,表示“因为接受的时间对我而言是隐秘的”。主句的谓语是 `potui`,其中的间接疑问句 `quid accipiatis` 用作不定式 `nosse` 的宾语。
  4. §3Et nostra professio ipsa est, quod incorruptibilis sit deus — 带有虚拟语气 `sit`(以及随后的 `habitet`, `proferat`, `possit`)的 `quod` 从句,用作与主句主语 `professio` 同格的名词从句,解释其内容(“即上帝是不可腐蚀的……”)。

引用这一段

奥古斯丁, 驳福图纳图斯 §1-3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa024b.humanitext-lat1:1-3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。