Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §9.4.26.pr-9.4.26.6

加害诉讼中的选择效果与缺席时的奴隶辩护

第 1607 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗讨论了加害诉讼中原告对被告的选择权及其限制性效果、对法庭虚假答辩的处理、奴隶死亡时的免责、诉讼系属后的救济、以及在所有人不在场等情况下由第三人为奴隶进行辩护的规则。

[PAULUS libro octauo decimo ad edictum. ] §9.4.26.prElectio uero alterum liberabit: id enim praetor introduxit, ne eluderetur actor, non ut etiam lucrum faceret: ideoque exceptione a sequenti summouebitur.
[保罗,《告示注解》第十八卷] 然而,选择将免除另一人的责任:因为裁判官引入这一规定是为了使原告不至于落空,而不是为了让他获取双重利益;因此,原告将因后一个被告提出的抗辩而被驳回。
§9.4.26.1His consequens est, ut, si plures dolo fecerint, quo minus in potestate haberent, eligere debeat actor, quem uelit conuenire.
由此得出的结论是:如果数人恶意实施行为,致使其无法将奴隶置于自己的支配之下,原告应当选择他希望起诉的人。
§9.4.26.2Item si ex pluribus dominis quidam dolo malo partes suas desierint possidere, electio erit actoris, utrum directo agere uelit cum eo qui possidet an praetoria cum eo qui desiit possidere.
同样,如果数个所有人中有人恶意放弃占有其份额,原告将有选择权,是希望对占有者提起直接诉讼,还是对放弃占有者提起裁判官法上的诉讼。
§9.4.26.3Si seruum alienum alius in iure suum esse responderit, altero soluente alter liberatur.
如果对于他人的奴隶,另一人在法庭上答辩称该奴隶是自己的,则其中一人给付,另一人即免责。
§9.4.26.4Si is, quem desieris dolo possidere, decesserit, priusquam hac actione conuenireris, liberaris, quia haec actio in locum directae actionis succedit: diuersum dicemus, si moram feceris in iudicio accipiendo.
如果你恶意放弃占有的奴隶,在你因本诉讼被起诉之前死亡,你将被免责,因为本诉讼取代了直接诉讼的地位;但如果你在接受审判方面发生了迟延,我们将做出相反的认定。
§9.4.26.5Neque heredi neque in heredem, quod defunctus mentitus est, actio danda est, nec in ipsum quolibet tempore: nam liberum esse debet defendenti absentem seruum huius edicti poenam euitare, id est ut sine noxae deditione conueniatur.
对于死者的虚假答辩,既不能为继承人的利益提起诉讼,也不能对继承人提起诉讼,亦不能在任何时候对死者本人提起诉讼;因为对于为不在场的奴隶进行辩护的人来说,应当可以自由地规避本告示的惩罚,即在不进行损害赔偿投降的情况下被诉。
et ideo si negaueris seruum in tua potestate esse, postea fateri poteris, nisi si iam lis aduersus te contestata est: nam tunc audiri non debebis, ut Labeo ait: Octauenus ex causa etiam lite contestata tibi succurrendum, utique si aetas tua ea sit, ut ignosci tibi debeat.
因此,如果你曾否认奴隶在你的支配之下,你事后仍可以承认,除非针对你的诉讼系属已经发生;因为届时,正如拉贝奥所说,你的陈述不应再被听取。 奥克塔韦努斯则认为,基于正当理由,即使在诉讼系属之后也应当给予你救济,尤其是如果你的年龄属于应当被宽恕的范围。
§9.4.26.6Si absente domino ductus sit seruus uel etiam praesente et in eadem causa sit, ut in integrum restitui possit, defensio permittitur eius nomine qui ductus est: postulantibus enim exhiberi eum ad defendendum indulgere praetor debet.
如果奴隶在所有人不在场时被带走,或者即使在场但处于可以恢复原状的境地,则允许以被带走奴隶的名义进行辩护;因为对于请求提供该奴隶以进行辩护的人,裁判官应当予以准许。
idem concedendum est fructuario uel cui pignoris nomine obligatus est, si praesens dominus defendere noluerit, ne alterius dolus aut desidia aliis noceat.
同样,如果到场的所有人拒绝辩护,则应将此项权利授予益物权人或以质押名义对该奴隶享有权利的人,以免他人的恶意或懈怠对他人造成损害。
idem praestandum est in seruo communi, quem alter ex dominis praesens noluit defendere.
对于共有奴隶,如果共有所有人之一在场而拒绝辩护,亦应作相同处理。
sed et actori his casibus succurrendum est, quia placet dominii adquisitione extingui actionem: iussu enim praetoris ductus in bonis fit eius qui duxit.
但在这些情况下,也应当对原告予以救济,因为人们同意,诉讼因所有权的取得而消灭:因为根据裁判官的命令被带走的奴隶,将成为带走者财产的一部分。

词汇与语法注释

  1. 9.4.26.pra sequenti — 可解释为“被后一个(被告)”或“在后一次(诉讼)中”。此处意指:若原告在先前的诉讼中已选择了一方被告,随后又对另一方提起诉讼,则该原告将被后一个被告(sequens reus)所提出的抗辩(exceptio)予以驳回(summouebitur)。
  2. 9.4.26.1quo minus in potestate haberent — 跟在“fecerint”(如果他们实施了行为/促成)之后的“quo minus”(或quominus)从句表示阻碍或防止(“使得不……”)。整句意为“如果他们恶意实施行为,致使自己无法将(奴隶)置于支配之下”。
  3. 9.4.26.5quod defunctus mentitus est — 由关系代词“quod”引导的关系从句(“死者所撒谎的事实”),在句中作为名词性成分,限定“actio danda est”(应当给予诉讼)的范围,意为“对于死者所撒谎的行为,不应给予诉讼”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §9.4.26.pr-9.4.26.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.4.26.pr-9.4.26.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。