Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §9.4.19.pr-9.4.19.2

共有物受损的加害之诉与共有人间的调整

第 1600 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本章规定了因他人奴隶对共有财产造成损害而提起加害之诉的处理、共有人之间的事后调整,以及涉及奴隶的益物权或特有财产(特有私产)时的责任关系。

[PAULUS libro uicensimo secundo ad edictum. ] §9.4.19.prSi in re communi mea et tua damnum nobis dederit Titii seruus, si cum eo agemus, erit noxali Aquiliae actioni locus, ne damnatus in solidum singulis noxae dedere cogatur.
[保罗,《告示注解》第二十二卷] 如果在你我共有的财产中,提修斯的奴隶给我们造成了损害,而我们向他提起诉讼,那么将适用基于《阿奎利亚法》的加害之诉,以免败诉者被强迫向我们每个人分别全额加害引渡。
sed potest dici, quasi unius damnum sit et una obligatio, aut utriusque pecuniam sufferendam aut officio iudicis simul utrisque noxae dedendum: sed et si alterutri nostrum in solidum noxae deditus fuerit et ob id ab utroque dominus sit absolutus, recte dicitur eum, cui noxae deditus sit, alteri teneri communi diuidundo iudicio, ut communicet seruum noxae sibi deditum, cum ob rem communem aliquid ad socium peruenerit.
但是也可以这样说,仿佛这只是一个人的损害和单一的债务,要么双方的赔偿金都应被承担,要么通过裁判官的职权同时向双方进行加害引渡。 不过,如果该奴隶已被全额加害引渡给我们中的任何一方,且所有权人因此被我们双方免责,那么正确说法是,接受加害引渡的一方因共有物分割之诉而对另一方负有义务,以便在因共有物而使合伙人获得某些利益时,分享向其加害引渡的奴隶。
§9.4.19.1Si serui, in quo usus fructus alienus est, dominus proprietatis operas conduxerit, uerba efficiunt, ut cum noxae deditione damnetur.
如果他人享有益物权的奴隶的纯所有权人雇拥了该奴隶的劳务,告示的字面意思将导致:他在被判败诉时,享有加害引渡的选择权。
§9.4.19.2Si seruus tuus nauem exercuerit eiusque uicarius et idem nauta in eadem naue damnum dederit, perinde in te actio danda est ac si is exercitor liber et hic uicarius seruus eius esset, ut de peculio serui tui ad noxam dedere uicarium damneris: ut tamen, si serui tui iussu uel sciente et patiente eo damnum uicarius dederit, noxalis actio serui tui nomine esse debeat.
如果你的奴隶经营一艘船,而他的副奴(同时也是该船上的船员)在同一艘船上造成了损害,那么应当对你提起诉讼,正如该经营人是自由人而该副奴是他的奴隶一样,以便你在你奴隶的特有财产限度内,被判令就该副奴进行加害引渡;但是,如果副奴是在你的奴隶的命令下,或者在其知情并默许的情况下造成损害的,则应当以你的奴隶的名义提起加害之诉。
idemque sit etiam, si nautam facere iusserit.
如果他命令其充当船员,情况也是一样。

词汇与语法注释

  1. §9.4.19.prin solidum — 副词短语 'in solidum'(全部地、全额地)与紧随其后的 'singulis'(对每个人)并列。由于物理上不可能向多个共有人中的每个人分别“全额加害引渡”同一个不可分割的奴隶,此处旨在探讨如何避免让所有权人承担相互冲突的、针对每个人的给付义务。
  2. §9.4.19.prsufferendam aut ... dedendum — 由 'potest dici'(可以这样说)引导的间接引语。'sufferendam [esse]' 是以宾格的 'pecuniam' 为主语的宾格加不定式结构(动形容词作谓语)。后半部分的 'dedendum [esse]' 是无人称动形容词结构,以 'simul utrisque'(同时向双方)作为与格宾语。
  3. §9.4.19.1Si serui, in quo usus fructus — 此处存在语序倒装(hyperbaton)。句首的属格 'serui'(奴隶的)是紧随其后的关系从句 'in quo usus fructus alienus est'(他人享有益物权)的先行词,并修饰关系从句之后出现的 'dominus proprietatis'(纯所有权人)。
  4. §9.4.19.2de peculio serui tui ad noxam dedere — 关于动词 'damneris'(你被判败诉)的修饰关系的整理。'de peculio serui tui' 表示所有权人的责任限制在你奴隶的特有财产(peculium)限度内(特有财产之诉),而 'ad noxam dedere uicarium' 则明确了败诉时的履行内容是“就该副奴进行加害引渡”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §9.4.19.pr-9.4.19.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.4.19.pr-9.4.19.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。