Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §9.4.17.pr-9.4.17.1

涉及共同所有人或用益物权人的奴隶加害诉讼

第 1598 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节探讨了在仅有一位共同所有人知晓奴隶不法行为的情况下,加害引渡的效力以及共同所有人之间的求偿关系,并论述了当所有权人与益物权人不同时,关于奴隶防卫及双方权利调整的规则。

[PAULUS libro uicensimo secundo ad edictum. ] §9.4.17.prSi ex duobus dominis uno sciente, altero ignorante seruus deliquit, si ante cum altero qui nesciebat actum sit et noxae dediderit seruum, iniquum est uilissimi hominis deditione alterum quoque liberari: igitur agetur et cum altero, et si quid amplius est in damni persecutione, consequetur computato pretio hominis noxae dediti.
[保罗,《告示注解》第二十二卷] 若在两个主人中一人知情、另一人不知情的情况下,奴隶犯下了不法行为,如果此前已向不知情的另一人提起诉讼且其已将该奴隶加害引渡,那么仅因一个极无价值的人的引渡而使另一人也获得免责是不公平的。 因此,亦可对另一人提起诉讼,如果损害赔偿请求中还有超出部分,则在扣除已加害引渡之奴隶的价格后,原告将获得该超出部分。
ipsi tamen inter se sic debent pensare communi diuidundo iudicium, ut, si ille quo sciente fecit praestiterit, non totius partem ferat, sed partem eius, quanti seruus est: sic et si alter aliquid praestiterit, eius partem fieri.
然而,他们自己彼此之间应当在共有物分割之诉中作如下结算:如果是那个在其知情下奴隶犯下行为的主人支付了赔偿,他不能要求分摊全部,而只能要求分摊该奴隶价值所对应的一部分;同样,如果是另一人支付了某些赔偿,其份额应当由前者承担。
illud iniquum est eum, qui iussit seruum facere, consequi aliquid a socio, cum ex suo delicto damnum patiatur.
命令奴隶行事的人在因其自身的不法行为而遭受损失时,还从其共有者处获得任何补偿,这是不公平的。
§9.4.17.1Si plures eiusdem serui nomine noxali mecum agere uelint uel si unus pluribus iudiciis eiusdem servi nomine agat, in quo usus fructus tuus, proprietas mea sit, officio iudicis continebitur, cum eum noxae dedero, ut etiam usum fructum actoris faciam: sed per praetorem id consequar ego dominus proprietatis, ut aut cogat praetor te pro aestimatione usus fructus conferre ad litis aestimationem aut usu fructu cedere, si hoc expediat.
如果数人因同一奴隶名义欲对我提起加害之诉,或者一人因同一奴隶名义提起数个诉讼,而对该奴隶你享有益物权,我享有所有权,那么当我在加害引渡他时,我的义务中也包含(由裁判官的职责规定)使原告亦获得其益物权。 但作为所有权人的我,将通过裁判官获得如下救济:裁判官将强迫你根据益物权的评估价按比例对诉讼评估额进行分摊,或者在有益的情况下,强迫你放弃益物权。
et si ego dominus proprietatis eum seruum nolui defendere, defensio tibi permittenda est, et si damnatus hominem tradas, et aduersus me tueris.
如果作为所有权人的我不想为该奴隶辩护,应当允许你进行辩护,且如果你在败诉后交付了该人,你也将获得针对我的保护。

词汇与语法注释

  1. §9.4.17.prquo sciente fecit — 'quo sciente' 是包含关系代词的夺格绝对结构,其先行词为 'ille',意为“在彼(该共同所有人)知情的情况下[奴隶]犯下了[该行为]”。
  2. §9.4.17.preius partem fieri — 不定式 'fieri' 依赖于 'debent pensare' 或延续自 'ut' 引导的间接陈述,其意思是“(不知情者所支付数额的)该部分份额应当成为他(知情者)的负担”。
  3. §9.4.17.1officio iudicis continebitur... ut etiam usum fructum actoris faciam — 'ut... faciam' 从句表示 'continebitur' 的实质主语(或内容),指出当所有权人进行加害引渡时,根据裁判官的职权(officio iudicis),必须使原告(actor)也获得该奴隶的益物权。
  4. §9.4.17.1tueris — 'tueris' 是异动动词 'tueor' 的第二人称单数现在时(此处具被动或反身意义),表示益物权人(你)针对所有权人(我)“获得保护”或“可以进行抗辩”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §9.4.17.pr-9.4.17.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.4.17.pr-9.4.17.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。