[PAULUS libro uicensimo secundo quaestionum. ] §9.2.55.prStichum aut Pamphilum promisi Titio, cum Stichus esset decem milium, Pamphilus uiginti: stipulator Stichum ante moram occidit: quaesitum est de actione legis Aquiliae.
[保罗,《问题集》第22编] 我向蒂蒂乌斯约定给付斯蒂库斯或潘菲鲁斯,当时斯蒂库斯价值一万[塞斯特斯],潘菲鲁斯价值两万。 受约人在[我]迟延履行前杀死了斯蒂库斯;产生了关于《阿奎利亚法》诉权的问题。
respondi: cum uiliorem occidisse proponitur, in hunc tractatum nihilum differt ab extraneo creditor.
我回答道:当假设[债权人]杀死了价值较低的一方时,在此项探讨中,债权人与第三人毫无区别。
quanti igitur fiet aestimatio, utrum decem milium, quanti fuit occisus, an quanti est, quem necesse habeo dare, id est quanti mea interest? et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine mora? iam pretium Stichi minuetur, quoniam liberatus est promissor? et sufficiet fuisse pluris cum occideretur uel intra annum.
那么,估价应当是多少:是按被杀时的价值一万,还是按我必须给付之人的价值(即我的利益损失额)? 如果潘菲鲁斯也在未迟延的情况下死亡,我们该怎么说呢? 既然发约人已经免责,斯蒂库斯的价值是否会因此减少? 还是只要他在被杀时或在一年内曾有更高的价值就足够了?
hac quidem ratione etiam si post mortem Pamphili intra annum occidatur, pluris uidebitur fuisse.
确实,按照这一逻辑,即使在潘菲鲁斯死后的一年内[斯蒂库斯]被杀,他也会被视为曾有更高的价值。