[ALFENUS libro secundo digestorum. ] §9.2.52.prSi ex plagis servus mortuus esset neque id medici inscienta aut domini neglegentia accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur.
[阿尔芬努斯，《学说汇纂》第2编] 如果一个奴隶因伤死亡，而这并非由于医生的无知或主人的疏忽所致，则可以正当地就其被非法杀害提起诉讼。
§9.2.52.1Tabernarius in semita noctu supra lapidem lucernam posuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarius eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, verberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernarius ei, qui lucernam sustulerat, oculum effoderat: consulebat, num damnum iniuria non videtur dedisse, quoniam prior flagello percussus esset.
一位店主夜间在人行道的一块石头上放了一盏灯笼：一个路人把它拿走了：店主追赶他，要求要回灯笼，并在他逃跑时抓住了他：那人为了让店主放手，开始用手里拿着的、带有痛感的鞭子抽打店主：由此引发了更大的斗殴，店主挖出了拿走灯笼之人的眼睛：他咨询，既然他先被鞭子抽打，他是否不应被视为非法造成了损害。
respondi, nisi data opera effodisset oculum, non videri damnum iniuria fecisse, culpam enim penes eum, qui prior flagello percussit, residere: sed si ab eo non prior vapulasset, sed cum ei lucernam eripere vellet, rixatus esset, tabernarii culpa factum videri.
我回答说，除非他是故意挖出眼睛，否则不应被视为非法造成了损害，因为过失在于先用鞭子抽打的人；但如果他没有先被对方抽打，而是在他想夺回灯笼时发生了斗殴，则应被视为因店主的过失而造成。
§9.2.52.2In clivo capitolino duo plostra onusta mulae ducebant: prioris plostri muliones conversum plostrum sublevabant, quo facile mulae ducerent: inter superius plostrum cessim ire coepit et cum muliones, qui inter duo plostra fuerunt, e medio exissent, posterius plostrum a priore percussum retro redierat et puerum cuiusdam obtriverat: dominus pueri consulebat, cum quo se agere oporteret.
在卡皮托林山上，骡子正拉着两辆装满货物的车辆：前车的骡夫们正支撑着向后滑动的车辆，以便骡子能更容易地拉动：在此期间，上面的车辆开始向后退去，当处于两车之间的骡夫们避开后，后车被前车撞击而向后退去，并压倒了某人的奴隶男孩：男孩的主人咨询，他应该对谁提起诉讼。
respondi in causa ius esse positum: nam eam si muliones, qui superius plostrum sustinuissent, sua sponte se subduxissent et ideo factum esset, ut mulae plostrum retinere non possint atque onere ipso retraherentur, cum domino mularum nullam esse actionem, cum hominibus, qui conversum plostrum sustinuissent, lege aquilia agi posse: nam nihilo minus eum damnum dare, qui quod sustineret mitteret sua voluntate, ut id aliquem feriret: veluti si quis asellum cum agitasset non retinuisset, aeque si quis ex manu telum aut aliud quid immisisset, damnum iniuria daret.
我回答说，法律取决于案件事实：因为如果支撑着上面车辆的骡夫们自愿撤离，并因此导致骡子无法稳住车辆、而被重量本身往回拖，则对骡子的所有人无诉权，但可以根据《阿奎利亚法》向支撑向后滑动的车辆的人提起诉讼：因为，自愿放开自己所支撑之物以致其撞击他人的人，同样造成了损害；正如某人在驱赶小驴后未将其勒住，或者同样地，某人从手中扔出武器或其他东西，都会非法造成损害。
sed si mulae, quia aliquid reformidassent et muliones timore permoti, ne opprimerentur, plostrum reliquissent, cum hominibus actionem nullam esse, cum domino mularum esse.
但是，如果骡子是因为害怕某物，且骡夫们因害怕被压到而离开了车辆，则对那些人没有诉权，而对骡子的所有人有诉权。
quod si neque mulae neque homines in causa essent, sed mulae retinere onus nequissent aut cum coniterentur lapsae concidissent et ideo plostrum cessim redisset atque hi quo conversum fuisset onus sustinere nequissent, neque cum domino mularum neque cum hominibus esse actionem.
但如果既不是骡子也不是人的原因，而是骡子无法承受负重，或者它们在努力时滑倒了，并因此导致车辆后退，而那些人无法在负重倒退时将其支撑住，则既不对骡子的所有人、也不对那些人有诉权。
illud quidem certe, quoquo modo res se haberet, cum domino posteriorum mularum agi non posse, quoniam non sua sponte, sed percussae retro redissent.
当然，可以确定的是，无论情况如何，都不能向后面骡子的所有人提起诉讼，因为它们不是自愿后退，而是被撞击后退的。
§9.2.52.3Quidam boues uendidit ea lege, uti daret experiundos: postea dedit experiundos: emptoris servus in experiundo percussus ab altero boue cornu est: quaerebatur, num uenditor emptori damnum praestare deberet.
某人以供试用为条件出售了牛：随后他交付了牛供试用：买方的奴隶在试用期间，被其中一头牛的角撞伤：现提出疑问，卖方是否应当向买方赔偿损害。
respondi, si emptor boues emptos haberet, non debere praestare: sed si non haberet emptos, tum, si culpa hominis factum esset, ut a boue feriretur, non debere praestari, si uitio bouis, debere.
我回答说，如果买方已经买下了牛，则不应当赔偿；但如果他尚未买下，那么，若是由于人的过失导致被牛撞伤，则不应赔偿，如果是由于牛本身的缺陷，则应当赔偿。
§9.2.52.4Cum pila complures luderent, quidam ex his seruulum, cum pilam percipere conaretur, impulit, seruus cecidit et crus fregit: quaerebatur, an dominus seruuli lege Aquilia cum eo, cuius impulsu ceciderat, agere potest.
当多人正在玩球时，其中一人在奴隶男孩试图接球时推了他一下，奴隶摔倒并折断了腿：现提出疑问，奴隶的主人是否可以根据《阿奎利亚法》向因其推搡而使奴隶摔倒的人提起诉讼。
respondi non posse, cum casu magis quam culpa uideretur factum.
我回答说，不能，因为这似乎更多是由于偶然事件而非过失所致。