Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §9.2.29.pr-9.2.29.8

拆除突出物与船舶碰撞的非法侵害责任

第 1546 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安论述了有关非法财产侵害的各项法律争议,包括砍伐未经授权的建筑突出物、船只碰撞、割断渔网等责任,并探讨了自治市政务官执行质押时的责任及损害赔偿额的计算方法。

[ULPIANUS libro octauo decimo ad edictum. ] §9.2.29.prQuemadmodum si laqueos eo loci posuisses, quo ius ponendi non haberes, et pecus uicini in eos laqueos incidisset.
正如同你在无权设置捕兽夹的地方设置了它们,而邻居的家畜掉入了这些捕兽夹中。
§9.2.29.1Si protectum meum, quod supra domum tuam nullo iure habebam, reccidisses, posse me tecum damni iniuria agere Proculus scribit: debuisti enim mecum ius mihi non esse protectum habere agere: nec esse aequum damnum me pati recisis a te meis tignis.
普罗库鲁斯写道:如果你砍掉了我的突出物(尽管我无任何权利将其置于你的房屋之上),我可以向你提起不法侵害财产之诉;因为你本应当向我提起诉讼,主张我无权拥有该突出物,而不应当由我来承受你砍掉我梁木所造成的损失。
aliud est dicendum ex rescripto imperatoris Seueri, qui ei, per cuius domum traiectus erat aquae ductus citra seruitutem, rescripsit iure suo posse eum intercidere, et merito: interest enim, quod hic in suo protexit, ille in alieno fecit.
但根据皇帝塞维鲁的批复,则应作不同的解释。 塞维鲁对一个在其房屋内未经设定地役权而被铺设了引水渠的人批复道,他可以凭自己的权利切断该水渠,这是完全正确的;因为这二者之间存在区别:在此案中,所有人是在自己的土地上建造突出物,而在彼案中,那个人是在他人的土地上建造。
§9.2.29.2Si nauis tua inpacta in meam scapham damnum mihi dedit, quaesitum est, quae actio mihi competeret.
如果你的船撞击了我的小船并给我造成了损失,人们曾提出:我可以提起何种诉讼?
et ait Proculus, si in potestate nautarum fuit, ne id accideret, et culpa eorum factum sit, lege Aquilia cum nautis agendum, quia parui refert nauem immittendo aut serraculum ad nauem ducendo an tua manu damnum dederis, quia omnibus his modis per te damno adficior: sed si fune rupto aut cum a nullo regeretur nauis incurrisset, cum domino agendum non esse.
普罗库鲁斯说,如果船员本可以阻止其发生,且事故系因他们的过错而起,则应根据《阿奎利亚法》对船员提起诉讼,因为是通过驾驶船只或将牵引索引向船只,还是用你自己的手造成损害,这并没有什么区别,因为在所有这些情形中,我都是因你而遭受损失;但如果是由于缆绳断裂或在无人控制船只的情况下发生碰撞,则不应对船主提起诉讼。
§9.2.29.3Item Labeo scribit, si, cum ui uentorum nauis impulsa esset in funes anchorarum alterius et nautae funes praecidissent, si nullo alio modo nisi praecisis funibus explicare se potuit, nullam actionem dandam.
同样,拉贝奥写道:如果由于风力,船只被吹向另一艘船的锚缆,且船员砍断了锚缆,若除了砍断锚缆外没有其他办法可以脱身,则不应给予任何诉讼。
idemque Labeo et Proculus et circa retia piscatorum, in quae nauis piscatorum inciderat, aestimarunt.
拉贝奥和普罗库鲁斯在渔夫的网(另一艘船挂在其中)这一问题上也持相同看法。
plane si culpa nautarum id factum esset, lege Aquilia agendum.
显然,如果这是由于船员的过错造成的,则应根据《阿奎利亚法》提起诉讼。
sed ubi damni iniuria agitur ob retia, non piscium, qui ideo capti non sunt, fieri aestimationem, cum incertum fuerit, an caperentur.
但是,当因网具提起不法侵害财产之诉时,不应对因此未被捕获的鱼进行估价,因为它们是否能被捕获是不确定的。
idemque et in uenatoribus et in aucupibus probandum.
在猎人和捕鸟人的情形中,也应赞同相同的规则。
§9.2.29.4Si nauis alteram contra se uenientem obruisset, aut in gubernatorem aut in ducatorem actionem competere damni iniuriae Alfenus ait: sed si tanta uis naui facta sit, quae temperari non potuit, nullam in dominum dandam actionem: sin autem culpa nautarum id factum sit, puto aquiliae sufficere.
如果一艘船撞击并沉没了另一艘逆向行来的船,阿尔费努斯认为,对舵手或对领航员均可提起不法侵害财产之诉;但如果对船只施加了无法控制的巨大外力,则不应对船主给予任何诉讼;然而,如果这是因船员的过错造成的,我认为《阿奎利亚法》的诉讼即足矣。
§9.2.29.5Si funem quis, quo religata navis erat, praeciderit, de naue quae periit in factum agendum.
如果有人砍断了系泊船只的缆绳,对于因此毁损的船只,应提起因事而设的诉讼。
§9.2.29.6Hac actione ex hoc legis capite de omnibus animalibus laesis, quae pecudes non sunt, agendum est, ut puta de cane: sed et de apro et leone ceterisque feris et auibus idem erit dicendum.
根据本法本条的这一诉讼,应对所有不属于家畜的受损动物提起诉讼,例如狗;对于野猪、狮子以及其他野兽和鸟类,也应作同样的说明。
§9.2.29.7Magistratus municipales, si damnum iniuria dederint, posse Aquilia teneri.
自治市的政务官如果非法造成损害,可以根据《阿奎利亚法》承担责任。
nam et cum pecudes aliquis pignori cepisset et fame eas necauisset, dum non patitur te eis cibaria adferre, in factum actio danda est.
因为当某人扣押家畜作为质物,并因不准许你给它们送食物而将其饿死时,也应当给予因事而设的诉讼。
item si dum putat se ex lege capere pignus, non ex lege ceperit et res tritas corruptasque reddat, dicitur legem Aquiliam locum habere: quod dicendum est et si ex lege pignus cepit.
同样,如果某人自以为依法扣押质物,实则不依法扣押,且返还时该物已被磨损和损坏,则可以说《阿奎利亚法》有适用的余地;即使他是依法扣押质物,也应作如此说明。
si quid tamen magistratus aduersus resistentem uiolentius fecerit, non tenebitur aquilia: nam et cum pignori seruum cepisset et ille se suspenderit, nulla datur actio.
然而,如果政务官对反抗者采取了较为暴力的行为,他将不根据《阿奎利亚法》承担责任;因为即使他扣押了奴隶作为质物,而该奴隶自缢身亡,也不给予任何诉讼。
§9.2.29.8Haec urba: 'quanti in triginta diebus proximis fuit', etsi non habent ' plurimi', sic tamen esse accipienda constat.
‘在最近三十天内价值多少’这些字句,即使它们不包含‘最高’字样,但大家一致同意,仍应按此含义来理解。

词汇与语法注释

  1. §9.2.29.preo loci — loci 是表示场所的名词属格,与指示副词 eo 连用,表示“在该处”(带场所副词的部分属格用法)。
  2. §9.2.29.1interest enim, quod hic in suo protexit, ille in alieno fecit. — quod 引导的从句作为无人称动词 interest(有区别、重要)的主语。它解释了普罗库鲁斯案(在自己的领域上建造突出物)与塞维鲁案(在他人土地上铺设水道)之间的法律区别。
  3. §9.2.29.8urba — 通常被理解为写本中对 uerba(词,言辞)的写错。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §9.2.29.pr-9.2.29.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.2.29.pr-9.2.29.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。