Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §9.2.11.pr-9.2.11.10

理发意外与共同侵害中的阿奎利亚法责任

第 1527 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节探讨了根据《阿奎利亚法》进行不法侵害赔偿的责任归属及诉权主体,结合了理发时的意外、数人殴打以及唆使犬只咬人等具体案例进行论述。

[ULPIANUS libro octauo decimo ad edictum. ] §9.2.11.prItem Mela scribit, si, cum pila quidam luderent, uehementius quis pila percussa in tonsoris manus eam deiecerit et sic serui, quem tonsor habebat, gula sit praecisa adiecto cultello: in quocumque eorum culpa sit, eum lege Aquilia teneri.
[乌尔比安《告示注解》第十八卷] 同样,梅拉写道:如果有人在玩球时,用力击球并使其落入理发师的手中,从而使理发师正在理发的奴隶的喉咙因剃刀受震动而被割断,则他们之中无论谁有过失,都应根据《阿奎利亚法》承担责任。
Proculus in tonsore esse culpam: et sane si ibi tondebat, ubi ex consuetudine ludebatur uel ubi transitus frequens erat, est quod ei imputetur: quamuis nec illud male dicatur, si in loco periculoso sellam habenti tonsori se quis commiserit, ipsum de se queri debere.
普罗库鲁斯认为过失在于理发师。 确实,如果理发师是在惯常有人玩耍或行人频繁往来的地方理发,则有理由归责于他;不过,如果有人将自己托付给在危险地方设座的理发师,则他自己应当怪罪自己,这一说法也非无理。
§9.2.11.1Si alius tenuit, alius interemit, is qui tenuit, quasi causam mortis praebuit, in factum actione tenetur.
如果一人按住,另一人杀死,则按住他人的人,因其好似提供了死亡的原因,而依事实诉权承担责任。
§9.2.11.2Sed si plures seruum percusserint, utrum omnes quasi occiderint teneantur, uideamus.
但是,如果数人殴打了奴隶,我们应当看看是否所有人都要像他们杀死了奴隶一样承担责任。
et si quidem apparet cuius ictu perierit, ille quasi occiderit tenetur: quod si non apparet, omnes quasi occiderint teneri Iulianus ait, et si cum uno agatur, ceteri non liberantur: nam ex lege Aquilia quod alius praestitit, alium non releuat, cum sit poena.
如果确实清楚他是因谁的打击而死,则该人像杀人者一样承担责任;但如果不清楚,朱利安认为所有人都要像杀人者一样承担责任,且即使对其中一人提起诉讼,其他人也不免责:因为在《阿奎利亚法》下,由于这是惩罚,一人的履行并不免除另一人的责任。
§9.2.11.3Celsus scribit, si alius mortifero uulnere percusserit, alius postea exanimauerit, priorem quidem non teneri quasi occiderit, sed quasi uulnerauerit, quia ex alio uulnere periit, posteriorem teneri, quia occidit.
塞尔苏斯写道,如果一人造成了致命伤,另一人随后夺其性命,则前一个人确实不作为杀人者承担责任,而是作为伤害者承担责任,因为他是死于另一个伤口,而后者由于杀死他而承担责任。
quod et Marcello uidetur et est probabilius.
马尔切鲁斯也持此观点,且这更为合理。
§9.2.11.4Si plures trabem deiecerint et hominem oppresserint, aeque ueteribus placet omnes lege Aquilia teneri.
如果数人扔下梁木压死了人,古法学者同样认为所有人均依《阿奎利亚法》承担责任。
§9.2.11.5Item cum eo, qui canem irritauerat et effecerat, ut aliquem morderet, quamuis eum non tenuit, Proculus respondit Aquiliae actionem esse: sed Iulianus eum demum Aquilia teneri ait, qui tenuit et effecit ut aliquem morderet: ceterum si non tenuit, in factum agendum.
同样,对于挑逗狗并使其咬伤他人的人,即使他没有牵着狗,普罗库鲁斯也解答称有阿奎利亚法诉权;但朱利安认为,只有牵着狗并使其咬人的人才根据《阿奎利亚法》承担责任;此外,如果他没有牵着,则应提起事实诉权。
§9.2.11.6Legis autem Aquiliae actio ero competit, hoc est domino.
另外,《阿奎利亚法》的诉权属于主人,即所有权人。
§9.2.11.7Si in eo homine, quem tibi redhibiturus essem, damnum iniuria datum esset, Iulianus ait legis Aquiliae actionem mihi competere meque, cum coepero redhibere, tibi restituturum.
如果在我应当退还给你的那个奴隶身上发生了不法侵害,朱利安认为,《阿奎利亚法》的诉权属于我,且当我开始退还时,我应当将此诉权返还给你。
§9.2.11.8Sed si seruus bona fide alicui seruiat, an ei competit Aquiliae actio? et magis in factum actio erit danda.
但是,如果奴隶善意地为某人服劳役,该人是否享有阿奎利亚法诉权? 对此,更应给予事实诉权。
§9.2.11.9Eum, cui uestimenta commodata sunt, non posse, si scissa fuerint, lege Aquilia agere Iulianus ait, sed domino eam competere.
朱利安说,对于获借衣服的人,如果衣服被撕裂,他不能根据《阿奎利亚法》提起诉讼,而该诉权属于所有权人。
§9.2.11.10An fructuarius uel usuarius legis Aquiliae actionem haberet, Iulianus tractat: et ego puto melius utile iudicium ex hac causa dandum.
关于用益权人或使用权人是否享有阿奎利亚法诉权,朱利安进行了探讨:而我认为,在此情况下给予有用诉权更为妥当。

词汇与语法注释

  1. §9.2.11.pradiecto cultello — 夺格绝对结构。`adiecto` 是 `adicere`(投掷、施加、迫使)的完成时被动分词。它描述了由于球击中理发师手的冲击,剃刀(`cultello`)被猛烈地推向或压在奴隶喉咙上的情形。
  2. §9.2.11.prest quod ei imputetur — 由 `est quod`(有理由……)引导的具有特征/结果虚拟语气(现在时 `imputetur`)。主语是未指明的事物,意为“存在应当归责于他(理发师)的事由(即过失)”。
  3. §9.2.11.2quod alius praestitit — 由关系代词 `quod`(宾格)引导的名词性从句,作主句动词 `releuat` 的主语,意为“他人所履行的”。它表明,由于《阿奎利亚法》下的损害赔偿具有惩罚(`poena`)性质,因此共同侵权人中的一人履行债务并不能免除其他人的责任。
  4. §9.2.11.10utile iudicium — 意为“有用诉权”或“准用诉权”(`actio utilis`)。指裁判官通过将《阿奎利亚法》的效力扩张适用于法文未直接涵盖的类似案件而创设的诉权。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §9.2.11.pr-9.2.11.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.2.11.pr-9.2.11.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。