Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §50.6.6.pr-50.6.6.13

依年龄与职业免除公役的要件与限制

第 8735 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

卡利斯特拉图斯阐述了免除公役的标准,详细说明了对老年、多子者、服务于粮食供应的船主与商人、征税承包商、皇帝佃农以及行会工匠所授予的免税特权的使用条件、限制以及防止滥用的措施。

[CALLISTRATUS libro primo de cognitionibus.
[卡利斯特拉图斯,论特别审问第一卷。
] §50.6.6.prSemper in ciuitate nostra senectus uenerabilis fuit: namque maiores nostri paene eundem honorem senibus, quem magistratibus tribuebant.
] 在我们的国家,老年一直受到尊崇。 因为我们的先辈给老人的尊荣,几乎与给公职人员的相同。
circa munera quoque municipalia subeunda idem honor senectuti tributus est.
关于承担地方市政公役,老年也同样被赋予了这种尊荣。
sed eum, qui in senectute locuples factus est et ante nullo publico munere functus est, dici potest non eximi ab hoc onere priuilegio aetatis, maxime si non tam corporis habeat uexationem quam pecuniae erogationem indicti muneris administratio, et ex ea sit ciuitate, in qua non facile sufficientes uiri publicis muneribus inueniantur.
但是,对于在老年时致富且此前未承担过任何公共事务的人,可以说,他并不能凭借年龄的特权而免除这一负担,特别是当所派公役的管理与其说是身体的劳苦,不如说是金钱的支出,并且他属于一个不易找到足够胜任公役之人的城市时。
§50.6.6.1Legem quoque respici cuiusque loci oportet, an, cum aliquas immunitates nominatim complecteretur, etiam de numero annorum in ea conmemoretur.
还应当考虑各地方的法律,看它在具体列入某些免除权时,其中是否也提到了年数。
idque etiam colligi potest ex litteris diui Pii, quas emisit ad Ennium Proculum proconsulem prouinciae Africae.
而这一点也可以从神君皮乌斯发给阿非利加行省总督恩尼乌斯·普罗库鲁斯的亲信信件中推知。
§50.6.6.2Demonstratur uarie nec abscise numerum liberorum ad excusationem municipalium munerum prodesse ex rescriptis diui Heluii Pertinacis.
从神君赫尔维乌斯·佩尔蒂纳克斯的敕答中,以各种方式且并非一概而论地表明,子女的数量有助于免除地方市政公役。
namque Siluio Candido in haec uerba rescripsit: 'Εἰ καὶ μὴ πασῶν λειτουργιῶν ἀφίησιν τοὺς πατέρας ὁ τῶν τέκνων ἀριθμός, ἀλλ' οὖν ἐπειδὴ ἑκκαίδεκα παῖδας ἔχειν διὰ τοῦ βιβλίου ἐδήλωσας, οὐκ ἔστιν ἄλογον, ὥστε συγχωρῆσαι σχολάζειν τῇ παιδοτροφίᾳ καὶ ἀνέσθαι σε τῶν λειτουργιῶν'.
因为他曾用以下言辞回复西尔维乌斯·坎迪杜斯:“即使子女的数量并不释放父亲免除所有的公共劳役,但由于你在申诉书中声明自己有十六个孩子,因此,允许你专心养育子女并免除你的公共劳役,并不是不合理的。
§50.6.6.3Negotiatores, qui annonam urbis adiuuant, item nauicularii, qui annonae urbis seruiunt, immunitatem a muneribus publicis consequuntur, quamdiu in eiusmodi actu sunt.
” 协助城市粮食供应的商人,以及同样服务于城市粮食供应的船主,只要他们处于此类活动中,就可以免除公共劳役。
nam remuneranda pericula eorum, quin etiam exhortanda praemiis merito placuit, ut qui peregre muneribus et quidem publicis cum periculo et labore fungantur, a domesticis uexationibus et sumptibus liberentur: cum non sit alienum dicere etiam hos rei publicae causa, dum annonae urbis seruiunt, abesse.
因为他们的危险应当得到回报,甚至应当以奖赏来鼓励,这在理所当然中被接受,从而使那些在国外伴随着危险与辛劳履行公共役务的人,免受国内的烦累和开支:因为,说这些人由于服务于城市粮食供应,同样是因国家缘故而不在国内,并非不妥。
§50.6.6.4Immunitati, quae nauiculariis praestatur, certa forma data est: quam immunitatem ipsi dumtaxat habent, non etiam liberis aut libertis eorum praestatur: idque principalibus constitutionibus declaratur.
赋予船主的免税权有确定的形式:此免除权仅他们自己享有,并不赋予他们的子女或释放自由人:这在皇帝的宪令中有所阐明。
§50.6.6.5Diuus Hadrianus rescripsit immunitatem nauium maritimarum dumtaxat habere, qui annonae urbis seruiunt.
神君哈德良敕答,仅服务于城市粮食供应的人,才享有海船的免税权。
§50.6.6.6Licet in corpore nauiculariorum quis sit, nauem tamen uel naues non habeat nec omnia ei congruant, quae principalibus constitutionibus cauta sunt, non poterit priuilegio nauiculariis indulto uti.
即使某人属于船主团体,但他如果没有一艘或多艘船只,且皇帝宪令所规定的所有条件并不都适用于他,他也不能使用赋予船主的特权。
idque et diui fratres rescripserunt in haec uerba: 'Ἦσαν καὶ ἄλλοι τινὲς ἐπὶ προφάσει τῶν ναυκλήρων καὶ τὸν σῖτον καὶ ἔλαιον ἐμπορευομένων εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ δήμου τοῦ Ῥωμαϊκοῦ ὄντων ἀτελῶν ἀξιοῦντες τὰς λειτουργίας διαδιδράσκειν, μήτε ἐπιπλέοντες μήτε τὸ πλέον μέρος τῆς οὐσίας ἐν ταῖς ναυκληρίαις καὶ ταῖς ἐμπορίαις ἔχοντες.
神君兄弟皇帝也以如下言辞敕答了这一点:“还有其他一些人,以船主以及向罗马人民市场运送粮食和油并免税为借口,要求逃避公共劳役,但他们既未乘船出海,也未将财产的大部分投入船主业和商业。
ἀφαιρεθήτω τῶν τοιούτων ἡ ἀτέλεια'.
此类人的免除特权应当被剥夺。
H §50.6.6.7oc circa uacationes dicendum est, ut, si ante quis ad munera municipalia uocatus sit, quam negotiari inciperet, uel antequam in collegium adsumeretur quod immunitatem pariat, uel antequam septuagenarius fieret, uel antequam publice profiteretur, uel antequam liberos susciperet, compellatur ad honorem gerendum.
” 关于免役,应当这样说:如果在某人开始经商之前、或在加入产生免税权的团体之前、或在满七十岁之前、或在公开申报其行业之前、或在育有子女之前,已被召集承担市政公役,他应当被强迫履行该职务。
§50.6.6.8Negotiatio pro incremento facultatium exercenda est.
商业的经营应当与资产的增长相适应。
alioquin si quis maiore pecuniae suae parte negotiationem exercebit, rursus locuples factus in eadem quantitate negotiationis perseuerauerit, tenebitur muneribus, sicuti locupletes, qui modica pecunia comparatis nauibus muneribus se publicis subtrahere temptant: idque ita obseruandum epistula diui Hadriani scripta est.
否则,如果某人以其资金的大部分经营商业,在再次致富后仍维持相同规模的商业,他将像富人一样承担公役,这正如那些通过用少量资金购买船只而企图逃避公共劳役的富人一样。 而这一点,神君哈德良的信函中写明应当如此遵守。
§50.6.6.9Diuus quoque Pius rescripsit, ut, quotiens de aliquo nauiculario quaeratur, illud excutiatur, an effugiendorum munerum causa imaginem nauicularii induat.
神君皮乌斯也敕答,每当对某个船主提出质疑时,应当彻底查明:他是否为了逃避公役而戴上船主的假面。
§50.6.6.10Conductores etiam uectigalium fisci necessitate subeundorum municipalium munerum non obstringuntur: idque ita obseruandum diui fratres rescripserunt.
国库的征税承包商也不受必须承担市政公役的约束:神君兄弟皇帝敕答应当如此遵守。
ex quo principali rescripto intellegi potest non honori conductorum datum, ne compellantur ad munera municipalia, sed ne extenuentur facultates eorum, quae subsignatae sint fisco.
从这一皇帝敕答中可以理解,不强迫他们承担市政公役,并不是出于对承包商个人的尊崇,而是为了不让他们已向国库作担保的资产减少。
unde subsisti potest, an prohibendi sint a praeside uel procuratore Caesaris etiam si ultro se offerant municipalibus muneribus: quod propius est defendere, nisi si paria fisco fecisse dicantur.
由此可以提出疑问,即使他们自愿提出承担市政公役,行省总督或皇帝代理官是否也应当予以禁止。 更合理的辩护是应当予以禁止,除非他们被认为已与国库结清债务。
§50.6.6.11Coloni quoque Caesaris a muneribus liberantur, ut idoniores praediis fiscalibus habeantur.
皇帝的佃农也免除公役,以便他们对国库地产更加胜任。
§50.6.6.12Quibusdam collegiis uel corporibus, quibus ius coeundi lege permissum est, immunitas tribuitur: scilicet eis collegiis uel corporibus, in quibus artificii sui causa unusquisque adsumitur, ut fabrorum corpus est et si qua eandem rationem originis habent, id est idcirco instituta sunt, ut necessariam operam publicis utilitatibus exhiberent.
某些依法允许结社的同业公会或团体被授予免税权:即那些由于其手艺而使每个人加入的同业公会或团体,如工匠团体,以及其他具有相同成立宗旨的团体,即为了给公共利益提供必要的劳务而设立的。
nec omnibus promiscue, qui adsumpti sunt in his collegiis, immunitas datur, sed artificibus dumtaxat.
并不是所有被接纳进这些同业公会的人都无区别地获得免税,而仅限于工匠。
nec ab omni aetate allegi possunt, ut diuo Pio placuit, qui reprobauit prolixae uel inbecillae admodum aetatis homines.
他们也不能从任何年龄中选拔,正如神君皮乌斯所确定的,他否定了极度高龄或极为脆弱年龄的人。
sed ne quidem eos, qui augeant facultates et munera ciuitatium sustinere possunt, priuilegiis, quae tenuioribus per collegia distributis concessa sunt, uti posse plurifariam constitutum est.
但是在许多方面都已规定,即使是那些增加资产并能够承担城市公役的人,也不能使用 those 通过同业公会分配给较贫困成员的特权。
§50.6.6.13Eos, qui in corporibus allecti sunt, quae immunitatem praebent nauiculariorum, si honorem decurionatus adgnouerint, compellendos subire publica munera accepi: idque etiam confirmatum uidetur rescripto diui Pertinacis.
我得知,已被接纳进赋予船主免税特权的团体的人,如果他们接受了地方议员的职位,应当被强迫承担公共劳役。 而这一点似乎也得到了神君佩尔蒂纳克斯敕答的确认。

词汇与语法注释

  1. §50.6.6.prsed eum, qui in senectute locuples factus est et ante nullo publico munere functus est, dici potest non eximi — 先行词 `eum`(由关系从句 `qui... functus est` 修饰)是动词不定式 `non eximi`(不被免除)的逻辑主语(宾格),该不定式从属于无人称被动动词短语 `dici potest`(可以说)。
  2. §50.6.6.prmaxime si non tam corporis habeat uexationem quam pecuniae erogationem indicti muneris administratio — 此处存在语序倒装(hyperbaton),从句的主语 `administratio`(管理)被置于句末。该 `administratio` 是动词 `habeat` 的主语,而其宾语 `corporis uexationem`(身体的劳苦)和 `pecuniae erogationem`(金钱的支出)则通过 `non tam... quam`(与其说是……不如说是……)进行对比。
  3. §50.6.6.10unde subsisti potest, an prohibendi sint — `subsisti` 是不及物动词 `subsisto`(停下、踌躇)的无人称被动不定式,与 `potest` 一起构成无人称句式,意为“(在疑问面前)可以停步/可能产生疑问”。其后接由 `an`(是否)引导的间接疑问从句。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §50.6.6.pr-50.6.6.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.6.6.pr-50.6.6.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。