Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §50.5.13.pr-50.5.13.3

审判人职责的免除事由及其范围与处理

第 8728 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安论述了审判人因疾病或神职等永久性免除事由而免除职责的情况、免除的范围(完全与有限),以及案件受理后出现的临时免除事由的处理方式。

[ULPIANUS libro uicensimo tertio ad edictum.
[乌尔比安,于《告示注解》第二十三卷。
] §50.5.13.prPraetor eos, quoscumque intellegit operam dare non posse ad iudicandum, pollicetur se excusaturum: forte quod in perpetuum quis operam dare non potest, quod in eam ualetudinem incidit, ut certum sit eum ciuilia officia subire non posse: aut si alio morbo laboret, ut suis rebus superesse non possit: uel si quid sacerdotium nancti sint, ut discedere ab eo sine religione non possint.
] 裁判官承诺,凡是他认为无法致力于审判的人,他都将予以免除。 例如,有人因陷入某种健康状况以致确信其无法承担公民义务,因而无法永久致力于审判;或者,如果他患有其他疾病,以致无法打理自己的事务;又或者,如果他们获得了某种神职,以致在没有宗教阻碍的情况下无法脱身。
nam et hi in perpetuum excusantur.
因为这些人也同样获得永久免除。
§50.5.13.1Duo genera tribuendae muneris publici uacationis sunt, unum plenius, cum et militiae datur, aliud exiguius, cum nudam muneris uacationem acceperint.
授予公共职务免除有两种类型:一种较为完全,此时也免除军务;另一种较为有限,此时他们仅获得单纯的职务免除。
§50.5.13.2Qui autem non habet excusationem, etiam inuitus iudicare cogitur.
然而,没有免除理由的人,即使违背其意愿,也被强迫进行审判。
§50.5.13.3Si post causam actam coeperit se excusare iudex, si quidem priuilegio, quod habuit antequam susciperet iudicium, uelit se excusare, nec audiendus est: semel enim adgnoscendo iudicium renuntiat excusationi.
如果审判人在案件受理后开始请求免除,若他确实希望凭借其在接受审判前所拥有的特权来免除自己,则不应予以准许:因为一旦接受审判,他就放弃了免除。
quod si postea iusta causa incidit, ut iudex uel ad tempus excusetur, non debet in alium iudicium transferri, si cum captione id futurum est alterutrius.
但如果此后出现了正当理由,以致审判人即使只是暂时获得免除,若这会给任何一方当事人带来损失,则不应将案件移交给另一审判人。
tolerabilius denique est interdum iudicem qui semel cognouerat tantisper exspectare, quam iudici nouo rem rursum iudicandam committere.
毕竟,有时等待一位曾审理过此案的审判人一段时间,比将案件重新委托给一位新审判人进行审判更为可行。

词汇与语法注释

  1. §50.5.13.prnancti sint — 此前的显在主语均为单数第三人称(quis, laboret),在此处转为复数(nancti sint, possint)。这是法律叙述中主语逻辑和数的变化,转而指代“神职人员”这一泛指的复数群体。
  2. §50.5.13.1tribuendae muneris publici uacationis — 动形容词 tribuendae 为阴性单数属格,与 uacationis 一致,构成表示“授予免除”的动形容词结构。中性单数属格 muneris publici 是修饰 uacationis 的宾格性属格,意为“公共职务的免除”。
  3. §50.5.13.3post causam actam — 使用了 causam agere(进行诉讼、审理)的完成被动分词 actam 构成的“名词+分词”结构,意为“案件(审理)开始之后”。这指代审判人不仅是接受(suscipere)了审判任务,而且已实际着手审理的阶段。
  4. §50.5.13.3rem rursum iudicandam — 动形容词 iudicandam 修饰名词 rem(案件、争议标的),作为动词 committere 的宾语,表示目的(“将案件委托以重新审判”)或具有被动义务色彩(“应当被重新审判的案件”)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §50.5.13.pr-50.5.13.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.5.13.pr-50.5.13.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。