Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §50.1.36.pr-50.1.36.1

使节委任状篡改与公款受损的责任归属

第 8679 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

莫德斯蒂努斯解答了关于篡改呈递皇帝的城市决议信件收件人并请求旅费,以及公款贷款因变卖质物时土地面积不足导致无法足额清偿时的责任归属问题。

[IDEM libro primo responsorum. ]
[同上,于《答辩录第一卷》] 当提修斯因求学而留居罗马时,他的祖国政务官们给他寄来了一封信,以便他向皇帝呈递该城市的决议,该决议是与信件一同寄出的。
§50.1.36.prTitio, cum esset Romae studiorum gratia, epistula missa est a magistratibus patriae suae, ut porrigeret imperatori decretum eiusdem ciuitatis, quod erat cum ipsa epistula missum.
然而,那个承接了转交信件任务的人,经共谋后,将信交给了同样因私事留居罗马的卢基乌斯·提修斯:后者抹去了原定通过其呈递决议的提修斯的名字,写上了自己的名字,并如此按照公共团体的委托向皇帝呈递了决议。
is autem, qui suscepisset litteras restituendas, collusione facta dedit Lucio Titio, qui et ipse Romae morabatur suae rei gratia: sublato Titi nomine, cui erat decretum missum, uti per ipsum daretur, suum nomen scripsit et sic imperatori decretum secundum mandata rei publicae dedit.
我请问,谁能够向该城市请求旅费?
quaero, qui uiaticum petere ab ea potuisset? et quid commisisse uidetur is, qui non restituit litteras ei, cui restituere mandatum susceperat, et is, qui sublato alieno nomine inscriptoque suo, quasi ipse iussus a patria, decretum imperatori porrexit? Herennius Modestinus respondit Titium quidem uiaticum petere non posse: sed eum qui nomen incidisset.
此外,那个没有将信件转交给其承诺转交之人的人,以及那个抹去他人名字并写上自己名字、仿佛自己受到祖国命令一般向皇帝呈递决议的人,他们被认为犯了何种罪行? 赫雷尼乌斯·莫德斯蒂努斯回答说,提修斯固然不能请求旅费,而那个篡改名字的人也不能请求。
§50.1.36.1Titius pro pecunia publica, quam ipse credidit, pignus accepit pacto facto cum debitore, ut non soluto debito sine ulla repromissione distrahatur pignus.
提修斯为了他本人贷出的公款,在与债务人达成协议(即若未偿还债务,则无需任何担保即可变卖质物)后,接受了质物。
succedentes gradus in locum Titii nomen et pignus probauerunt usque ad Maeuium: ex uenditione pignoris propter repromissionem a magistratu uendentibus factam de modo fundi demonstrato satis debito factum non est.
提修斯职位的历任继任者,直到马埃维乌斯,都承认了该债权和质物。 由于进行变卖的政务官就所示土地的面积做出了担保,在变卖质物后,债务未能得到足额清偿。
quaerebatur, quis rei publicae tenetur.
现提问,谁应对公共团体承担责任。
Herennius Modestinus: Titium, cum successores eius periculum nominis agnouerint, eo nomine obstrictum non esse respondi: sed nec post magistratus qui uendidisse proponuntur, cum uidelicet pluris uendiderunt propter mensurae agri demonstrationem et hoc, qua pluris uendiderunt, restituere minore modo deprehenso iussi sunt.
赫雷尼乌斯·莫德斯蒂努斯:我回答说,既然提修斯的继任者们已经承认了该债权的风控责任,提修斯在此名义下不承担责任;但在此之后的、被指出进行了变卖的政务官们也不承担责任,因为他们显然是由于指明了土地的测量面积而卖得了更高的价格,并且在发现面积不足时,他们仅被命令退还那部分多卖的金额。
eum igitur, qui nouissimus nomen probauit, indemnitati rei publicae satisfacere debere, si nomen ad successorem idoneum transmisisse non doceatur.
因此,如果未能证明最后承认该债权的人已将债权转让给合格的继任者,则该最后承认者应当对公共团体的损失承担赔偿责任。

词汇与语法注释

  1. 50.1.36.prsed eum qui nomen incidisset — 前文的否定表达 `non posse` 同样适用于由 `sed` 引导的从句,或者说 `sed` 被理解为 `sed nec`(亦不能)。因此,其含义为篡改名字的卢基乌斯·提修斯同样不能请求旅费。
  2. 50.1.36.1satis debito factum non est — 与格的 `debito`(针对债务)被插入在熟语 `satis facere`(清偿、满足)的被动语态形式 `satis factum est` 之间,构成了割裂(tmesis)。其含义为“债务未能得到足额清偿(债权未能全额收回)”。
  3. 50.1.36.1periculum nominis — 此处的 `nomen` 从“账簿上的登记项”转指“债权”(特别是公款贷款债权)。因此,`periculum nominis` 指的是“债权的回收失败风险(债务不履行风险)”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §50.1.36.pr-50.1.36.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.1.36.pr-50.1.36.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。