[ULPIANUS libro quinto decimo ad edictum. ] §5.3.25.prSed et si lege commissoria uendidit, idem erit dicendum lucrum, quod sensit lege commissoria, praestaturum.
[乌尔比安,著《告示评注》第十五卷] 但是,如果他是根据失权条款出售的,也应当同样认定,他应当交出根据该失权条款所获得的利益。
§5.3.25.1Item si rem distraxit et ex pretio aliam rem comparauit, ueniet pretium in petitionem hereditatis, non res quam in patrimonium suum conuertit.
同样,如果他出售了某物,并用所得价金购买了另一物,则应当纳入遗产请求诉讼的是价金,而不是他转入自己财产中的该物。
sed si res minoris ualet quam comparata est, hactenus locupletior factus uidebitur, quatenus res ualet: quemadmodum si consumpsisset, in totum locupletior factus non uidebitur.
但是,如果该物的价值低于购买时的价格,他仅在相当于该物价值的限度内被视为获得了利益;正如同他若消费了该价金,则根本不会被视为获得了利益一样。
§5.3.25.2Quod ait senatus: 'eos qui bona inuasissent, quae scirent ad se non pertinere, etiam si ante litem contestatam fecerint quo minus possiderent, perinde condemnandos quasi possiderent', ita intellegendum est, ut et dolus praeteritus in petitionem hereditatis deduceretur: sed et culpa.
元老院所说:‘入侵明知不属于自己的财产的人,即使在诉讼确立之前实施了逃避占有的行为,也应当像他们仍在占有一样被判有罪’,应当这样理解:过去的欺诈也被纳入遗产请求诉讼中;而且过失也是如此。
et ideo ab eo qui ab alio non exegit uel a semet ipso, si tempore esset liberatus, peti hereditatem posse: hoc utique si exigere potuit.
因此,对于未能向他人追讨债务,或者在因期限届满而免除自身债务的情况下未能向自己追讨的人,也可以提起遗产请求诉讼:这无论如何必须以他能够追讨为前提。
§5.3.25.3Quod autem ait senatus 'eos qui bona inuasissent', loquitur de praedonibus, id est de his qui, cum scirent ad se non pertinere hereditatem, inuaserunt bona, scilicet cum nullam causam haberent possidendi.
而元老院所说的‘入侵财产的人’,指的是掠夺者,即那些明知遗产不属于自己却侵占财产的人,显然是由于他们没有任何占有的正当原因。
§5.3.25.4Sed et fructus non quos perceperunt, inquit, sed quos percipere debuerunt, eos praestaturos.
并且,元老院说,他们不仅要提供他们所收取的孳息,还要提供他们应当收取而未收取的孳息。
§5.3.25.5De eo autem loquitur senatus, qui ab initio mente praedonis res hereditarias adprehendit.
然而,元老院所说的是那些从一开始就怀着掠夺者的意图占有遗产的人。
quod si ab initio quidem iustam causam habuit adipiscendae possessionis, postea uero conscius ad se nihil hereditatem pertinere praedonio more uersari coepit, nihil senatus loqui uidetur: puto tamen et ad eum mentem senatus consulti pertinere: parui etenim refert, ab initio quis dolose in hereditate sit uersatus an postea hoc facere coepit.
如果有人起初确实具有取得占有的正当原因,但后来意识到遗产根本不属于自己,从而开始像掠夺者那样行事,元老院对此似乎没有明文规定;但我认为元老院决议的宗旨也适用于他,因为一个人是从一开始就在遗产事务中怀有欺诈,还是后来才开始如此,并没有多大区别。
§5.3.25.6Scire ad se non pertinere utrum is tantummodo uidetur, qui factum scit, an et is qui in iure errauit? putauit enim recte factum testamentum, cum inutile erat: uel cum eum alius praecederet adgnatus, sibi potius deferri.
‘明知不属于自己’,是仅指知道事实的人,还是也指对法律产生认识错误的人? 例如,当遗嘱无效时,他认为遗嘱是依法有效设立的;或者当有其他男系亲属优先于他时,他却认为遗产更应归属于自己。
et non puto hunc esse praedonem qui dolo caret, quamuis in iure erret.
我认为,尽管在法律上存在认识错误,但缺乏欺诈恶意的人并不是掠夺者。
' §5.3.25.7Si ante litem contestatam', inquit, 'fecerit': hoc ideo adiectum, quoniam post litem contestatam omnes incipiunt malae fidei possessores esse, quin immo post controuersiam motam.
元老院说:‘如果在诉讼确立之前实施了此行为’。 之所以加上这一条,是因为在诉讼确立之后,所有占有者都开始成为恶意占有者,更确切地说,是在纠纷发起之后。
quamquam enim litis contestatae mentio fiat in senatus consulto, tamen et post motam controuersiam omnes possessores pares fiunt et quasi praedones tenentur.
因为虽然元老院决议中提到了诉讼确立,然而在纠纷发起之后,所有占有者就变得同等,并像掠夺者一样承担责任。
et hoc iure hodie utimur: coepit enim scire rem ad se non pertinentem possidere se is qui interpellatur.
我们今天也在适用这一法律规则:因为被诉追的人开始知道自己占有了不属于他的财产。
qui uero praedo est, et ante litem contestatam doli nomine tenebitur: hic est enim dolus praeteritus.
但对于真正的掠夺者,即使在诉讼确立之前,也必须承担由于欺诈而产生的责任:因为这就是过去的欺诈。
' §5.3.25.8Perinde', inquit, 'condemnandos quasi possiderent': merito: nam is qui dolo fecit quo minus possideret, ut possessor condemnatur.
元老院说:‘应当像他们仍在占有一样被判有罪’。 理当如此;因为出于欺诈而致使自己不占有的人,应作为占有者被判有罪。
accipies, siue dolo desierit possidere siue dolo possessionem noluerit admittere.
你应当这样理解:无论他是因为欺诈而不再占有,还是因为欺诈而拒绝接受占有。
siue autem ab alio res possideatur siue in totum non extet, locum habebit haec clausula.
而且,无论该物是由他人占有,还是完全不复存在,本条款均有适用余地。
unde si sit alius possessor, ab utroque hereditas peti possit: et si per multos ambulauerit possessio, omnes tenebuntur.
因此,如果存在另一占有者,则可以向双方请求该遗产;如果占有经过了许多人的手,所有人都要承担责任。
§5.3.25.9Sed utrum is solus qui possidet fructus praestabit an etiam is qui dolo fecit quo minus possideret? et dicendum erit post senatus consultum ambo teneri.
但是,是仅由实际占有者提供孳息,还是也由出于欺诈致使自己不占有的人提供? 应当认定,在元老院决议之后,双方均应承担责任。
§5.3.25.10Haec uerba senatus consulti etiam aduersus eum qui non possidet iusiurandum inducunt: tam enim aduersus eum qui dolo fecit quo minus possideat quam aduersus possidentem in litem iuratur.
元老院决议的这些文字,甚至针对不占有的人也引入了诉讼中的誓言:因为无论是针对出于欺诈致使自己不占有的人,还是针对实际占有者,都要进行诉讼价值评定的宣誓。
§5.3.25.11Consuluit senatus bonae fidei possessoribus, ne in totum damno adficiantur, sed in id dumtaxat teneantur, in quo locupletiores facti sunt.
元老院体恤善意占有者,使他们不至于遭受全部损失,而仅在他们实际获利的限度内承担责任。
quemcumque igitur sumptum fecerint ex hereditate, si quid dilapidauerunt perdiderunt, dum re sua se abuti putant, non praestabunt.
因此,无论他们从遗产中支付了何种开支,如果他们在认为自己是在处分自身财产的情况下挥霍或丢失了某些东西,他们将无须予以返还。
nec si donauerint, locupletiores facti uidebuntur, quamuis ad remunerandum sibi aliquem naturaliter obligauerunt.
而且,即使他们进行了赠与,虽然在事实上(自然法上)使他人负有回报的义务,他们也不会被视为获得了利益。
plane si ἀντίδωρα acceperunt, dicendum est eatenus locupletiores factos, quatenus acceperunt: uelut genus quoddam hoc esset permutationis.
显然,如果他们接受了回礼,则应当认定,他们在接受的限度内获得了利益:这就像是某种交换。