Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §5.1.18.pr-5.1.18.1

审判官的更换与家子代行诉权

第 899 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段论述了在审判官因长期患病或旅行等客观障碍无法履职时的更换程序,以及在父亲远在行省时,家子(在权力下的儿子)被允许提起益权诉讼的条件和必要性。

[IDEM libro uicensimo tertio ad edictum. ] §5.1.18.prSi longius spatium intercessurum erit, quo minus iudex datus operam possit dare, mutari eum iubet praetor: hoc est si forte occupatio aliqua iudicem non patiatur operam iudicio dare, incidente infirmitate uel necessaria profectione uel rei suae familiaris periculo.
[同人,《告示注解》第二十三卷] 如果将介于其中的时间较长,致使被指定的审判官无法履行职责,裁判官则下令更换他。 也就是说,如果由于生病、不可避免的外出、或其家产面临危险,以致某种事务妨碍了审判官为审判履行职责。
§5.1.18.1Si filius familias ex aliqua noxa, ex qua patri actio competit, uelit experiri, ita demum permittimus ei agere, si non sit qui patris nomine agat.
如果家子因某种给其父亲带来诉权的侵害而意图提起诉讼,只有在没有他人以父亲名义提起诉讼的情况下,我们才允许他起诉。
nam et Iuliano placet, si filius familias legationis uel studiorum gratia aberit et uel furtum uel damnum iniuria passus sit: posse eum utili iudicio agere, ne dum pater exspectatur impunita sint maleficia, quia pater uenturus non est uel dum uenit, se subtrahit is qui noxam commisit.
因为尤里安也赞同:如果家子因出使或求学而外在,并且遭受了盗窃或不法侵害,他可以通过益权诉讼起诉,以免在等待父亲期间,不法行为未受惩罚,因为父亲不会来,或者在父亲来的期间,实施侵害行为的人已行隐藏。
unde ego semper probaui, ut, si res non ex maleficio ueniat, sed ex contractu, debeat filius agere utili iudicio, forte depositum repetens uel mandati agens uel pecuniam quam credidit petens, si forte pater in prouincia sit, ipse autem forte Romae uel studiorum causa uel alia iusta ex causa agat: ne, si ei non dederimus actionem, futurum sit, ut impune fraudem patiatur et egestate Romae laboret uiaticulo suo non recepto, quod ad sumptum pater ei destinauerat.
因此,我一直赞同:如果案件非源于不法行为,而是源于合同,例如请求返还寄托物、提起委任之诉、或请求其贷出的金钱,家子应当通过益权诉讼起诉,——只要父亲恰好在行省,而他自己则因求学或其他正当理由而恰好在罗马活动。 这是为了防止如果我们不给他诉权,就会发生他凭空遭受欺诈,并因未收到父亲为其生活开支所预留的旅费而陷入罗马的穷困之中。
et finge senatorem esse filium familias qui patrem habet in prouincia, nonne augetur utilitas per dignitatem?
试设想,在行省有父亲的家子是一位元老院议员,其必要性难道不会因其尊严而增加吗?

词汇与语法注释

  1. 5.1.18.prquo minus — 连词 quo minus(或 quominus)用于表示阻碍或预防的表达之后(此处与时间间隔过长导致审判官无法履职的影响相关),引导一个表示“使不……”或“妨碍……”的从句。此处意为“致使被指定的审判官无法履行职责”。
  2. 5.1.18.1experiri — 异态动词 experior 的不定式。在法律语境中,它被用于“提起诉讼”或“在法庭上争端”的专业意义,实际上与紧随其后的 agere 同义。
  3. 5.1.18.1Iuliano placet ... posse — 对格不定式句(posse... agere)作为无人称表达 placet(“尤里安赞同……”)的主语。由 si 引导的条件从句(si filius familias... aberit et... passus sit)构成了该不定式句的前提条件。
  4. 5.1.18.1futurum sit, ut — 由 sum 的将来主动分词(futurum)与虚拟式现在时 sit 构成的迂回表达,后接引导结果或名词从句的 ut,表示“将会发生……的事态”。它受前导的否定连词 ne(“免得……”)支配。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §5.1.18.pr-5.1.18.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:5.1.18.pr-5.1.18.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。