Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §49.16.4.pr-49.16.4.15

服役资格、逃避征兵及脱营的处理

第 8606 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本段出自阿里乌斯·梅南德的论述,规定了免服兵役的生理标准、逃犯或被告人入伍的处理、利用兵役规避诉讼的惩处、逃避征兵的刑罚,以及逾期未归兵与脱走兵的区别和免责事由。

[ARRIUS MENANDER libro primo de re militari. ] §49.16.4.prQui cum uno testiculo natus est quiue amisit, iure militabit secundum diui Traiani rescriptum: nam et duces Sulla et Cotta memorantur eo habitu fuisse naturae.
[ARRIUS MENANDER libro primo de re militari.] 根据神君图拉真的一项敕答,生来只有一粒睾丸或失去一粒睾丸的人可以合法服兵役;因为据记载,将领苏拉和科塔也具有这种生理特征。
§49.16.4.1Ad bestias datus si profugit et militiae se dedit, quandoque inuentus capite puniendus est: idemque obseruandum est in eo, qui legi se passus est.
被判处投喂猛兽者若逃跑并投身军旅,无论何时被发现,均应处以死刑;对于容许自己被征募入伍的人,亦应遵守同样的规定。
§49.16.4.2In insulam deportatus si effugiens militiae se dedit lectusue dissimulauit, capite puniendus est.
被流放到岛屿的人若逃跑并投身军旅,或者在被征募时隐瞒身份,应处以死刑。
§49.16.4.3Temporarium exilium uoluntario militi insulae relegationem adsignat, dissimulatio perpetuum exilium.
对于自愿入伍的士兵,暂时的流放判决会使其被改判流放到岛屿;而隐瞒身份则会带来永久的流放。
§49.16.4.4Ad tempus relegatus si expleto spatio fugae militem se dedit, causa damnationis quaerenda est, ut, si contineat infamiam perpetuam, idem obseruetur, si transactum de futuro sit et in ordinem redire potest et honores petere, militiae non prohibetur.
被限期放逐的人若在放逐期满后投身军旅,应调查其被判刑的起因,以便:若该罪名包含永久性名誉丧失,则遵守上述规定;若未来之事已解决,且其能够恢复原市民身份并谋求官职,则不被禁止服役。
§49.16.4.5Reus capitalis criminis uoluntarius miles secundum diui Traiani rescriptum capite puniendus est, nec remittendus est eo, ubi reus postulatus est, sed, ut accedente causa militiae, audiendus:
根据神君图拉真的敕答,身为死罪被告人的自愿入伍士兵应处以死刑,且不应被遣送回他被起诉的地方,而应在考虑其军职这一追加情节的情况下,在当地接受审理。
§49.16.4.6si dicta causa sit uel requirendus adnotatus, ignominia missus ad iudicem suum remittendus est nec recipiendus postea uolens militare, licet fuerit absolutus.
如果案件已经审理,或者他已被登记为通缉犯,则应予以不名誉除退并遣送回其管辖法官处,此后即使他自愿服役也绝不录用,即便他已被宣告无罪。
§49.16.4.7Adulterii uel aliquo iudicio publico damnati inter milites non sunt recipiendi.
因通奸罪或任何公诉判决而被定罪的人,不得录用为士兵。
§49.16.4.8Non omnis, qui litem habuit et ideo militauerit, exauctorari iubetur, sed qui eo animo militiae se dedit, ut sub optentu militiae pretiosiorem se aduersario faceret.
并非所有因身负诉讼而服兵役的人都会被命令除退,而仅限于那些意图在服兵役的掩护下使自己比对手处于更有利地位的人。
nec tamen facile indulgendum, iudicationis qui negotium antehabuerunt: sed si in transactione reccidit, indulgendum est.
然而,对于那些把诉讼事务置于首位的人,不应轻易予以宽容;但若最终达成了和解,则应予以宽容。
exauctoratus eo nomine non utique infamis erit nec prohibendus lite finita militiae eiusdem ordinis se dare: alioquin et si relinquat litem uel transigat, retinendus est.
因此原因而被除退者绝非必然是不名誉的,也不得在诉讼结束后被禁止加入相同级别的兵役;另一方面,如果他放弃诉讼或达成和解,则应予保留军籍。
§49.16.4.9Qui post desertionem in aliam militiam nomen dederunt legiue passi sunt, imperator noster rescripsit et hos militariter puniendos.
对于在脱走后又注册加入其他兵种或容许自己被征兵的人,我们的皇帝在敕答中写道,这些人也必须按照军事法予以处罚。
§49.16.4.10Grauius autem delictum est detrectare munus militiae quam adpetere: nam et qui ad dilectum olim non respondebant, ut proditores libertatis in seruitutem redigebantur.
此外,逃避兵役之责比谋求兵役是更严重的罪行;因为在过去,那些不对征兵做出响应的人,会作为自由的叛徒而被贬为奴隶。
sed mutato statu militiae recessum a capitis poena est, quia plerumque uoluntario milite numeri supplentur.
但随着兵役地位的改变,死刑已被废弃,因为在大多数情况下,兵员数目是通过自愿入伍的士兵来补充的。
§49.16.4.11Qui filium suum subtrahit militiae belli tempore, exilio et bonorum parte multandus est: si in pace, fustibus caedi iubetur et requisitus iuuenis uel a patre postea exhibitus in deteriorem militiam dandus est: qui enim se sollicitauit ab alio, ueniam non meretur.
在战时使自己的儿子规避兵役的人,应处以流放及没收部分财产的处罚;若在平时,则命令予以杖击,而被搜捕到或随后由父亲交出的青年,应被派往较差的兵种服役;因为容许自己被他人唆使规避兵役的人,不配得到宽恕。
§49.16.4.12Eum, qui filium debilitauit dilectu per bellum indicto, ut inhabilis militiae sit, praeceptum diui Traiani deportauit.
在宣战并下达征兵令时,为了使其子不适于服兵役而将其残害成残疾的人,神君图拉真的训令将其处以流放。
§49.16.4.13Edicta Germanici Caesaris militem desertorem faciebant, qui diu afuisset, ut is inter emansores haberetur.
日耳曼尼库斯·凯撒的告示曾规定,长期缺勤的脱走兵应被视为逾期未归兵。
sed siue redeat quis et offerat se, siue deprehensus offeratur, poenam desertionis euitat: nec interest, cui se offerat uel a quo deprehendatur.
但无论是一个人自行返回并自首,还是被捕后交出,他都免于脱走的处罚;至于他向谁自首,或者被谁逮捕,并无影响。
§49.16.4.14Leuius itaque delictum emansionis habetur, ut erronis in seruis, desertionis grauius, ut in fugitiuis.
因此,逾期未归的过失被视为较轻,如同奴隶中的游荡者;而脱走的过失则较重,如同逃亡奴隶。
§49.16.4.15Examinantur autem causae semper emansionis et cur et ubi fuerit et quid egerit: et datur uenia ualetudini, affectioni parentium et adfinium, et si seruum fugientem persecutus est uel si qua huiusmodi causa sit.
此外,对于逾期未归的原因总是要予以审查,包括其为何缺勤、身处何地以及做了什么;并因健康状况、对父母和亲属的关爱、以及追捕逃亡奴隶或任何此类原因而予以宽恕。
sed et ignoranti adhuc disciplinam tironi ignoscitur.
而且,对于尚不了解军纪的新兵也会予以宽容。

词汇与语法注释

  1. §49.16.4.1qui legi se passus est — 被动不定式 legi(动词 lego“征募、注册”的现在被动不定式)作为异态动词 patior(容许)的完成式 passus est 的补足语。整句指“尽管不具备资格,但仍容许自己被登记入伍的人”。
  2. §49.16.4.4si transactum de futuro sit — 虚拟式完成时被动语态 transactum sit(源自 transigo“解决、和解”)在此处作无人称使用,或以所涉事项为隐形主语。与 de futuro(关于未来)连用,表示“如果关于(刑罚带来的)未来后果已经通过和解得以解决”。
  3. §49.16.4.8iudicationis qui negotium antehabuerunt — 关系代名词 qui 的先行词是主句中需要予以宽容的对象。negotium(事务)是 antehabuerunt(置于……之前、优先考虑)的直接宾语,属格 iudicationis(诉讼、审判)修饰 negotium。这指那些为了逃避或推迟兵役而非法优先处理民事诉讼的人。
  4. §49.16.4.11qui enim se sollicitauit ab alio — 带反身代词 se 的及物动词 sollicitauit(唆使、诱导)带有反身和被动的双重色彩,直译为“使自己受到他人(如父亲)唆使的人”,即“甘愿接受他人规避兵役之唆使的人”。这强调了儿子本人的同意或积极参与。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §49.16.4.pr-49.16.4.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:49.16.4.pr-49.16.4.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。