[MARCIANUS libro quarto decimo institutionum. ] §48.8.1.prLege Cornelia de sicariis et ueneficis tenetur, qui hominem occiderit: cuiusue dolo malo incendium factum erit: quiue hominis occidendi furtiue faciendi causa cum telo ambulauerit: quiue, cum magistratus esset publicoue iudicio praeesset, operam dedisset, quo quis falsum indicium profiteretur, ut quis innocens conueniretur condemnaeretur.
[马尔基安努斯,《法学阶梯》第十四卷] 依据关于暗杀者与投毒者的《科尔内利乌斯法》,下列人员应当承担法律责任:杀死他人者;或因其恶意而导致火灾发生者;或为了杀人或行窃而携带武器徘徊者;或在担任政务官或主持公判时,蓄意使他人作虚假告发,以致无辜者被起诉并判刑者。
§48.8.1.1Praeterea tenetur, qui hominis necandi causa uenenum confecerit dederit: quiue falsum testimonium dolo malo dixerit, quo quis publico iudicio rei capitalis damnaretur: quiue magistratus iudexue quaestionis ob capitalem causam pecuniam acceperit ut publica lege reus fieret.
此外,下列人员亦应当承担法律责任:为了杀人而调制或提供毒药者;或恶意作伪证以致他人在公判中被判处死刑者;或作为政务官或审判官,在涉及死刑的案件中收受财物,以使他人依据公法成为被告者。
§48.8.1.2Et qui hominem occiderit, punitur non habita differentia, cuius condicionis hominem interemit.
凡杀死他人者,均应予以处罚,而不论被杀者的身份如何,不予区别。
§48.8.1.3Diuus Hadrianus rescripsit eum, qui hominem occidit, si non occidendi animo hoc admisit, absolui posse, et qui hominem non occidit, sed uulnerauit, ut occidat, pro homicida damnandum: et ex re constituendum hoc: nam si gladium strinxerit et in eo percusserit, indubitate occidendi animo id eum admisisse: sed si claui percussit aut cuccuma in rixa, quamuis ferro percusserit, tamen non occidendi animo.
神君哈德良曾下达批答:对于杀死他人者,若非出于杀人故意而为之,则可予以免诉;而对于未杀死他人、但为了杀人而将其打伤者,则应按杀人犯判处。 且此点须根据具体案情予以认定:因为如果其拔剑并以此击打,则无疑是出于杀人故意而为之;但如果是在争吵中以钥匙或水壶击打,即使是以铁器击打,亦不具杀人故意。
leniendam poenam eius, qui in rixa casu magis quam uoluntate homicidium admisit.
对于在争吵中因意外而非出于本意而致人死亡者,应减轻其刑罚。
§48.8.1.4Item diuus Hadrianus rescripsit eum, qui stuprum sibi uel suis per uim inferentem occidit, dimittendum.
同样,神君哈德良批答,对于杀死试图对自己或其家属实施暴力强奸之人者,应予释放。
§48.8.1.5Sed et in eum, qui uxorem deprehensam in adulterio occidit, diuus Pius leuiorem poenam irrogandam esse scripsit, et humiliore loco positum in exilium perpetuum dari iussit, in aliqua dignitate positum ad tempus relegari.
但是,对于杀死当场捕获通奸妻子的丈夫,神君皮乌斯亦写道应课以较轻的刑罚,并命令对处于较低阶层者处以永久流放,对具有一定地位者处以定期流放。