[MARCIANUS libro quarto decimo institutionum. ] §48.8.1.prLege Cornelia de sicariis et ueneficis tenetur, qui hominem occiderit: cuiusue dolo malo incendium factum erit: quiue hominis occidendi furtiue faciendi causa cum telo ambulauerit: quiue, cum magistratus esset publicoue iudicio praeesset, operam dedisset, quo quis falsum indicium profiteretur, ut quis innocens conueniretur condemnaeretur.
[マルキアヌス『法学提要』第14巻] 暗殺者および投毒者に関するコルネリウス法によって、人を殺した者、あるいは、その者の悪意によって火災が引き起こされた原因となった者、あるいは、人を殺すため、もしくは窃盗を行うために武器を携えて歩き回った者、あるいは、政務官であるか、もしくは公の裁判を主宰している時に、誰かが虚偽の告訴を申し立て、その結果、無実の者が告発され有罪判決を受けるように尽力した者は、拘束される。
§48.8.1.1Praeterea tenetur, qui hominis necandi causa uenenum confecerit dederit: quiue falsum testimonium dolo malo dixerit, quo quis publico iudicio rei capitalis damnaretur: quiue magistratus iudexue quaestionis ob capitalem causam pecuniam acceperit ut publica lege reus fieret.
さらに、人を殺す目的で毒を調合し、または与えた者、あるいは、公の裁判において誰かが死刑の判決を受けるように、悪意を以て虚偽の証言をした者、あるいは、政務官または審問裁判官でありながら、死刑事件に関して、公法によって被告人が有罪とされるように金銭を受け取った者も、拘束される。
§48.8.1.2Et qui hominem occiderit, punitur non habita differentia, cuius condicionis hominem interemit.
そして、人を殺した者は、殺された人がいかなる身分であったかの区別をされることなく、処罰される。
§48.8.1.3Diuus Hadrianus rescripsit eum, qui hominem occidit, si non occidendi animo hoc admisit, absolui posse, et qui hominem non occidit, sed uulnerauit, ut occidat, pro homicida damnandum: et ex re constituendum hoc: nam si gladium strinxerit et in eo percusserit, indubitate occidendi animo id eum admisisse: sed si claui percussit aut cuccuma in rixa, quamuis ferro percusserit, tamen non occidendi animo.
神君ハドリアヌスは次のように勅答した。 人を殺した者について、もし殺意なしにこれを行ったのであれば、無罪とされ得ること。 そして、人を殺してはいないが、殺す目的で傷を負わせた者は、殺人犯として有罪とされるべきであること。 そして、このことは状況から判断されるべきであること。 なぜなら、もし剣を抜き、それによって打ったのであれば、疑いなく殺意を以てこれを行ったのである。 しかし、もし喧嘩の最中に、鍵や湯沸かしで打ったのであれば、たとえ鉄器で打ったとしても、殺意はなかったのである。
leniendam poenam eius, qui in rixa casu magis quam uoluntate homicidium admisit.
喧嘩において、意思によるというよりはむしろ偶然によって殺人を犯した者の刑罰は、軽減されるべきである。
§48.8.1.4Item diuus Hadrianus rescripsit eum, qui stuprum sibi uel suis per uim inferentem occidit, dimittendum.
同様に、神君ハドリアヌスは、自分自身または自分の家族に対して暴力によって強姦を行おうとする者を殺した者は、釈放されるべきであると勅答した。
§48.8.1.5Sed et in eum, qui uxorem deprehensam in adulterio occidit, diuus Pius leuiorem poenam irrogandam esse scripsit, et humiliore loco positum in exilium perpetuum dari iussit, in aliqua dignitate positum ad tempus relegari.
しかし、密通の現場で捕らえた妻を殺した者に対しても、神君ピウスは、より軽い刑罰が科されるべきであると記し、身分の低い者は永久追放に処されるよう命じ、一定の地位にある者は期限付きの流刑に処されるよう命じた。