Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §48.20.5.pr-48.20.5.1

妻子受刑罚时嫁资的归属与婚姻的效力

第 8429 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节讨论了成为刑罚奴隶的妻子的嫁资归属,以及妻子被流放时婚姻关系的存续与嫁资请求权的行使。

[ULPIANUS libro trigensimo tertio ad edictum. ] §48.20.5.prSed si alia lege capitis punita sit, quae lex dotem non publicat, quia prius serua poenae efficitur, uerum est dotem mariti lucro cedere, quasi mortua sit.
[乌尔比安《告示评注》第三十三卷] 但是,如果她根据另一部不没收嫁资的法律被处以极刑(丧失公民权刑),由于她首先成为了刑罚奴隶,因此,如同她已死亡一样,嫁资归于丈夫的利益,这一观点是正确的。
§48.20.5.1Quod si deportata sit filia familias, Marcellus ait, quae sententia et uera est, non utique deportatione dissolui matrimonium: nam cum libera mulier remaneat, nihil prohibet et uirum mariti affectionem et mulierem uxoris animum retinere.
但是,如果家子之女被处以流放,马尔切鲁斯指出(这一观点也是正确的),婚姻并不会因流放而当然解除:因为由于该妇女仍保持自由人身份,没有任何东西阻止丈夫保留丈夫之情爱,且妇女保留妻子之意愿。
si igitur eo animo mulier fuerit, ut discedere a marito uelit, ait Marcellus tunc patrem de dote acturum.
因此,如果该妇女具有想要离开丈夫的心意,马尔切鲁斯说,此时父亲将就嫁资提起诉讼。
sed si mater familias sit et interim constante matrimonio fuerit deportata, dotem penes maritum remanere: postea uero dissoluto matrimonio posse eam agere, quasi humanitatis intuitu hodie nata actione.
但如果她是自权妇女(一家之母),且在婚姻存续期间被处以流放,嫁资仍留在丈夫手中;然而此后若婚姻解除,她可以提起诉讼,仿佛是基于人道考虑而在今日产生诉权一样。

词汇与语法注释

  1. §48.20.5.prquasi mortua sit — 连词 quasi 表示法律拟制(仿佛),要求使用虚拟式(完成时 sit)。这表明在嫁资返还的语境中,因成为刑罚奴隶(serua poenae)而导致的民事死亡(mors ciuilis)被等同于肉体“死亡”来对待的拟制。
  2. §48.20.5.1eo animo mulier fuerit, ut discedere a marito uelit — “eo animo”是性质夺格,与系动词 fuerit(条件从句 si 中的虚拟式完成时)连用,表示“如果她处于这样的心境”。ut 从句是与指示代词 eo 呼应的结果从句,使用虚拟式现在时 uelit。
  3. §48.20.5.1quasi humanitatis intuitu hodie nata actione — “nata actione”是由名词 actione 和分词 nata 组成的夺格绝对结构,或是手段夺格。quasi 修饰整个夺格短语,表示诉权的拟制行使,即“仿佛是通过今天因人道考虑而产生的诉权”,这是为了应对新情况而特别赋予的。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §48.20.5.pr-48.20.5.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.20.5.pr-48.20.5.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。