Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §48.2.12.pr-48.2.12.4

免受控告的情形与针对奴隶的公诉程序

第 8139 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本章规定了免受控告的特定职务和身份(如使节、因公不在场者等),并详细讨论了各种公诉裁判法对奴隶作为被告的适用要件及特别审判程序。

[UENULEIUS SATURNINUS libro secundo de iudiciis publicis. ] §48.2.12.pros accusare non licet: legatum imperatoris, id est praesidem prouinciae, ex sententia Lentuli dicta Sulla et Trione consulibus: item legatum prouincialem eius dumtaxat criminis, quod ante commiserit, quam in legationem uenerit: item magistratum populi Romani eumue, qui rei publicae causa afuerit, dum non detractandae legis causa abest.
[维努莱乌斯·萨图尔尼努斯,《公诉裁判》第二卷] 不允许控告下列人员:皇帝的使节(即行省总督,根据苏拉与特里奥担任执政官时伦图鲁斯所发表的意见);同样,行省使节,但仅限于其在就任使节前所犯的罪行;同样,罗马人民的政务官,或者因公不在场的人(只要他不是为了规避法律而不在场)。
H §48.2.12.1oc beneficio etiam in reos recepti uti possunt, si abolitione interueniente repeti se non debere contendant, secundum epistulam diui Hadriani ad Glabrionem consulem scriptam.
即使是已被作为被告受理的人,如果主张在诉追撤销介入后自己不应当再被起诉,也可以享有这一优遇,这乃是根据神君哈德良致执政官格拉布里奥的信函。
§48.2.12.2Lege Iulia iudiciorum publicorum cauetur, ne eodem tempore de duobus reis quis quereretur nisi suarum iniuriarum causa.
关于公诉裁判的《尤里乌斯法》规定,任何人不得在同一时间控告两名被告,除非是为了追究对自己造成的侵害。
§48.2.12.3Si seruus reus postulabitur, eadem obseruanda sunt, quae si liber esset, ex senatus consulto Cotta et Messala consulibus.
如果奴隶被要求作为被告起诉,则必须遵守与他是自由人时相同的规定,这是根据科塔和梅萨拉担任执政官时的元老院决议。
§48.2.12.4Omnibus autem legibus serui rei fiunt excepta lege Iulia de ui priuata, quia ea lege damnati partis tertiae bonorum publicatione puniuntur, quae poena in seruum non cadit.
然而,除关于私暴力的《尤里乌斯法》外,奴隶根据所有法律均可成为被告;因为根据该法被判有罪者,将被处以没收其三分之一财产的处罚,而这种处罚并不适用于奴隶。
idemque dicendum est in ceteris legibus, quibus pecuniaria poena irrogatur uel etiam capitis, quae seruorum poenis non conuenit, sicuti relegatio.
对于其他规定科处财产刑、甚至流刑等不适合奴隶刑罚的生命刑或身份刑的法律,也必须作同样的理解。
item nec lex Pompeia parricidii, quoniam caput primum eos adpraehendit, qui parentes cognatosue aut patronos occiderint: quae in seruos, quantum ad uerba pertinet, non cadunt: sed cum natura communis est, similiter et in eos animaduertetur.
同样,关于杀害尊亲属的《庞培法》也不适用,因为该法第一章所针对的是杀害父母、亲属或保护人的人,就字面而言,这些词语不适用于奴隶;但由于人类本性是共通的,因此对他们也将给予类似的惩罚。
item Cornelia iniuriarum seruum non debere recipi reum Cornelius Sulla auctor fuit: sed durior ei poena extra ordinem imminebit.
同样,根据关于侵害的《科尔内利乌斯法》,科尔内利乌斯·苏拉曾确立奴隶不应被受理为被告的规则;但非正常的、更严厉的惩罚将降临于他。

词汇与语法注释

  1. 48.2.12.pros — 抄本中的 `os` 通常被释读为 `hos`(这些人),作为宾格指示代词,支配其后出现的一系列宾格名词短语:`legatum...`、`item legatum...` 和 `item magistratum...`。
  2. 48.2.12.prdum non detractandae legis causa abest — 连词 `dum` 在此处表示限制或条件(“只要不……”),伴随直陈式现在时 `abest`。`detractandae legis` 是与 `causa` 连用的动形容词(动名词性)结构,意为“为了规避法律(诉追)的目的”。
  3. 48.2.12.4quantum ad uerba pertinet — 意为“就字面而言”的惯用表达。此处解释了由于关于杀害尊亲属的《庞培法》使用了以自由人身份为前提的措辞(uerba,如“父母、亲属、保护人”),因此在字面上不直接适用于奴隶。
  4. 48.2.12.4extra ordinem — 意为“在秩序(常规诉讼程序)之外”的法律术语。在此处指不依赖于通常程序,而是通过行省总督或皇帝官吏基于职权进行的非常裁判程序(cognitio extra ordinem)来科处更严重的刑罚。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §48.2.12.pr-48.2.12.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.2.12.pr-48.2.12.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。