[MARCIANUS libro secundo de publicis iudiciis. ] §48.19.11.prPerspiciendum est iudicanti, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut seueritatis aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est.
[马尔奇亚努斯，第二卷《论公诉》] 裁判官应当留意，切勿做出比案件所要求的更严厉或更温和的判决：因为不应当去追求严厉或宽大名声，而应当在仔细权衡裁判后，根据每件事的具体要求予以确定。
plane in leuioribus causis proniores ad lenitatem iudices esse debent, in grauioribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi.
显然，在较轻的案件中，裁判官应当更倾向于宽容；而在更沉重的处罚中，则应当伴随某种仁慈的调和来遵循法律的严厉性。
§48.19.11.1Furta domestica si uiliora sunt, publice uindicanda non sunt, nec admittenda est huiusmodi accusatio, cum seruus a domino uel libertus a patrono, in cuius domo moratur, uel mercennarius ab eo, cui operas suas locauerat, offeratur quaestioni: nam domestica furta uocantur, quae serui dominis uel liberti patronis uel mercennarii apud quos degunt subripiunt.
家内窃盗如果价值较低，不应予以公开惩罚，且当奴隶被其主人、或释放自由人被其借宿在其家中的保护人、或雇工被其曾向其出租劳务的雇主送去接受拷问时，此类控告不予受理：因为所谓家内窃盗，是指奴隶从主人处、释放自由人从保护人处、或雇工从与其共同生活的人处窃取财物。
§48.19.11.2Delinquitur autem aut proposito aut impetu aut casu.
违法行为之发生，或出于故意，或出于冲动，或出于偶然。
proposito delinquunt latrones, qui factionem habent: impetu autem, cum per ebrietatem ad manus aut ad ferrum uenitur: casu uero, cum in uenando telum in feram missum hominem interfecit.
出于故意而犯罪者为结伙的强盗；出于冲动者，如因醉酒而动手殴打或动用武器；出于偶然者，如在狩猎中，向野兽投掷的武器杀死了人。
§48.19.11.3Capitis poena est bestiis obici uel alias similes poenas pati uel animaduerti.
极刑是指投喂野兽、或遭受其他类似的刑罚、或被处决。