[MARCIANUS libro secundo de publicis iudiciis. ] §48.19.11.prPerspiciendum est iudicanti, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut seueritatis aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est.
[마르키아누스, 『공판에 관하여』 제2권] 재판관은 사건이 요구하는 것보다 더 가혹하거나 더 관대하게 어떠한 결정이 내려지지 않도록 유념해야 한다. 왜냐하면 엄격함이나 관대함의 명성을 추구해서는 안 되며, 충분히 숙고된 판단에 따라 각 사안이 요구하는 바대로 결정해야 하기 때문이다.
plane in leuioribus causis proniores ad lenitatem iudices esse debent, in grauioribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi.
분명히 비교적 가벼운 사건에서는 재판관들이 관대함으로 기울어져야 하며, 더 무거운 형벌에 있어서는 얼마간의 자비로운 조화를 수반하여 법률의 엄격함을 따라야 한다.
§48.19.11.1Furta domestica si uiliora sunt, publice uindicanda non sunt, nec admittenda est huiusmodi accusatio, cum seruus a domino uel libertus a patrono, in cuius domo moratur, uel mercennarius ab eo, cui operas suas locauerat, offeratur quaestioni: nam domestica furta uocantur, quae serui dominis uel liberti patronis uel mercennarii apud quos degunt subripiunt.
가내 절도는 그것이 경미한 가치의 것이라면 공적으로 처벌되어서는 안 되며, 노예가 주인에 의해, 혹은 해방자유인이 자신이 거주하는 집의 후원자에 의해, 혹은 피고용인이 자신이 노동을 제공했던 자에 의해 고문을 수반한 심문에 처하도록 넘겨질 때 이러한 종류의 고발은 수리되어서는 안 된다. 왜냐하면 노예가 주인에게서, 해방자유인이 후원자에게서, 혹은 피고용인이 자신이 함께 지내는 자들에게서 훔치는 것을 가내 절도라 부르기 때문이다.
§48.19.11.2Delinquitur autem aut proposito aut impetu aut casu.
범죄는 의도, 충동, 혹은 우연에 의해 저질러진다.
proposito delinquunt latrones, qui factionem habent: impetu autem, cum per ebrietatem ad manus aut ad ferrum uenitur: casu uero, cum in uenando telum in feram missum hominem interfecit.
의도에 의해 범죄를 저지르는 자들은 도당을 결성한 강도들이며, 충동에 의한 것은 만취로 인해 주먹다짐이나 칼부림에 이르게 되는 경우이고, 우연에 의한 것은 사냥 중에 야수를 향해 던진 무기가 사람을 죽인 경우이다.
§48.19.11.3Capitis poena est bestiis obici uel alias similes poenas pati uel animaduerti.
극형이란 야수에게 던져지거나 그와 유사한 다른 형벌을 받거나 처형되는 것이다.