[MARCELLUS libro octauo digestorum. ] §47.6.5.prFamilia communis sciente altero furtum fecit: omnium nomine cum eo qui scit furti agi poterit, cum altero ad eum modum, qui edicto comprehensus est: quod ille praestiterit non totius familiae nomine, ab hoc socio partem consequeretur.
[马尔切鲁斯《学说汇纂》第八卷] 共有的一家奴在一方共有人的知情下实施了盗窃:可以全体奴隶的名义对知情的那位共有人提起盗窃之诉;而对于另一位共有人,则可按照告示中所规定的方式提起诉讼。 对于前者所支付的并非以全体奴隶名义的数额,他可以从这位合伙人处获得相应的份额。
et si seruus communis alterius iussu damnum dederit, etiam quod praestiterit alter, si modo cum eo quoque ex lege Aquilia uel ex duodecim tabulis agi potest, repetat a socio, sicuti cum communi rei nocitum est.
又如果共有奴隶根据其中一方的命令造成了损害,即使是另一方所支付的数额,只要也能根据《阿奎利亚法》或《十二表法》对命令者提起诉讼,他也应从其合伙人处追回,就像在共有物受到损害时一样。
si ergo dumtaxat duos habuerim seruos communes, cum eo, quo non ignorante factum est, agetur utriusque serui nomine, sed non amplius consequetur a socio, quam si unius nomine praestitisset: quod si cum eo, quo ignorante factum est, agere uolet, duplum tantum consequetur.
因此,如果我恰好拥有两个共有奴隶,对于在其知情下发生该行为的那位共有人,将以两个奴隶的名义提起诉讼,但从该合伙人处获得的数额,不得多于他以一个奴隶的名义支付时所应得的数额;但如果想对在不知情下发生该行为的那位共有人提起诉讼,则只能获得双倍。
et uideamus, an iam in socium alterius serui nomine non sit dandum iudicium, quemadmodum si omnium nomine socius decidisset: nisi forte hoc casu seuerius a praetore constituendum est nec seruorum conscio parcendum est.
让我们探讨一下,是否不应再以另一个奴隶的名义对合伙人给予诉权,就像合伙人已以全体奴隶的名义达成了和解一样;除非在这个案中,裁判官应当做出更严厉的规定,不应宽容知晓奴隶行为的人。