Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §47.2.27.pr-47.2.27.3

基于实际利益评估债务文书的盗窃赔偿

第 7888 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安论述了债务担保书或收据等文书被盗时的盗窃责任,指出应当根据债权人的“实际利益”而非文书物理价值进行双倍评估。此外,他还探讨了存在其他证明手段时的例外情况,以及在文书被涂抹、篡改而非拿走时适用《阿奎利亚法》的问题。

[ULPIANUS libro quadragensimo primo ad Sabinum. ] §47.2.27.prQui tabulas uel cautiones amouet, furti tenetur non tantum pretii ipsarum tabularum, uerum eius quod interfuit: quod ad aestimationem refertur eius summae, quae in his tabulis continetur, scilicet si tanti interfuit, ut puta si chirographa aureorum decem tabulae fuerint, dicimus hoc duplicari.
[乌尔比安,第41卷《附萨宾注》]拿走木板或债务担保书的人,不仅对木板本身的价值承担盗窃责任,而且对他的利益承担责任:这一利益涉及这些木板中所载金额的评估,当然,前提是他的利益达到了如此程度,例如,如果木板是十个金币的亲笔债据,我们说这一数额要翻倍。
quod si iam erant inanes, quia solutum proponebatur, numquid ipsarum tantum tabularum pretii uideatur esse aestimatio facienda? quid enim interfuit huius? sed potest dici, quia nonnumquam debitores tabulas sibi restitui petant, quia nonnumquam calumniantur debitores quasi indebito soluto, ab his interesse creditoris tabulas habere, ne forte controuersiam super ea re patiatur.
但是,如果由于设想债务已清偿,这些木板已经失效,那么是否应当仅对木板本身的价值进行评估? 因为他对此有什么利益呢? 但也可以说,由于债务人有时要求向其返还木板,且由于债务人有时会虚假指控,仿佛清偿了非债,所以债权人持有这些木板对其是有利益的,以免他或许在该事务上遭受争议。
et generaliter dicendum est id quod interest duplari.
而且通常应当认为,该利益要翻倍。
§47.2.27.1Inde potest quaeri, si quis, cum alias probationes mensaeque scripturam haberet, chirographi furtum passus sit, an aestimari duplo chirographi quantitas debeat.
由此可以提出疑问:如果有人在拥有其他证据和银行账簿记录的情况下,遭受了亲笔债据的盗窃,是否应当对该亲笔债据的金额进行双倍评估。
et numquid non, quasi nihil intersit? quantum enim interest, cum possit debitum aliunde probare? quemadmodum si in binis tabulis instrumentum scriptum sit: nam nihil uidetur deperdere, si futurum est, ut alio chirographo saluo securior sit creditor.
是否应当不予翻倍,仿佛没有任何利益一样? 因为既然他能从其他渠道证明债务,他还有多少利益呢? 这就像在两份木板上写有该文书一样:因为如果由于另一份亲笔债据完好无损,债权人更为安全,那么他似乎什么都没有损失。
§47.2.27.2Apocha quoque si fuerit subrepta, aeque dicendum est furti actionem in id quod interest locum habere: sed nihil mihi uidetur interesse, si sint et aliae probationes solutae pecuniae.
如果收据也被盗,同样应当认为对这一利益可以提起盗窃之诉:但在我看来,如果还有其他已付资金的证据,就没有什么利益。
§47.2.27.3Sed si quis non amouit huiusmodi instrumenta, sed interleuit, non tantum furti actio locum habet, uerum etiam legis Aquiliae: nam rupisse uidetur qui corrupit.
但如果有人没有拿走这类文书,而是将其涂抹篡改,不仅可以提起盗窃之诉,还可以提起基于《阿奎利亚法》之诉:因为败坏者被视为“毁损者”。

词汇与语法注释

  1. §47.2.27.preius quod interfuit — 表示盗窃责任(furti tenetur)中价值评估的属格。文书本身的物理价值(pretii)与因被盗而损失的“实际利益”(eius)通过“non tantum... uerum...”处于并列关系。其中“eius”是关系代词“quod”的先行词。
  2. §47.2.27.prab his interesse creditoris — 无人称动词“interesse”的句型。此处“creditoris”为表示利害关系人的属格(对债权人而言),不定式短语“tabulas habere”(持有木板)充当主语。“ab his”指“源自这些人(债务人)的一方(产生的风险等)”。
  3. §47.2.27.1numquid non, quasi nihil intersit — 省略的补充。在“numquid non”之后,省略了前文中的“aestimari duplo debeat”(难道不应当进行双倍评估吗)。“quasi”引导假设虚拟语气现在时“intersit”(仿佛没有任何利益)。
  4. §47.2.27.3rupisse uidetur qui corrupit — 对《阿奎利亚法》第三章中“毁损”(rumpere)概念的法律解释扩张,使其涵盖了涂抹或破坏文书(corrumpere)的行为。在语法上,“qui corrupit”(败坏、涂抹者)是“uidetur”的主语,而“rupisse”是其主格不定式。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §47.2.27.pr-47.2.27.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:47.2.27.pr-47.2.27.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。