Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §47.12.3.pr-47.12.3.12

侵害坟墓的告示与诉权成立要件

第 8061 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安阐述了大法官关于侵害坟墓的告示,并就其适用条件、无意图行为的免责、尸体移送与城市内埋葬的限制、对剥夺尸体者的惩罚,以及多名原告的处理和涉及奴隶的诉讼性质等问题进行了评述。

[ULPIANUS libro uicensimo quinto ad edictum praetoris.
[乌尔比安,著于《告示注解》第二十五卷。
] §47.12.3.prPraetor ait: 'Cuius dolo malo sepulchrum uiolatum esse dicetur, in eum in factum iudicium dabo, ut ei, ad quem pertineat, quanti ob eam rem aequum uidebitur, condemnetur.
] 大法官说:“如果有人被控出于恶意侵害了坟墓,我将对他提起基于事实的诉讼,以便向该坟墓所属之人,根据该事项而判定被认为公平的数额。
si nemo erit, ad quem pertineat, siue agere nolet: quicumque agere uolet, ei centum aureorum actionem dabo.
如果没有所属之人,或者该人不愿提起诉讼:对任何愿意提起诉讼的人,我将给予一百金币的诉权。
si plures agere uolent, cuius iustissima causa esse uidebitur, ei agendi potestatem faciam.
如果有多人愿意提起诉讼,我将把提起诉讼的权力给予那个其理由显得最正当的人。
si quis in sepulchro dolo malo habitauerit aedificiumue aliud, quamque sepulchri causa factum sit, habuerit: in eum, si quis eo nomine agere uolet, ducentorum aureorum iudicium dabo'.
如果有人出于恶意居住在坟墓中,或者拥有除为坟墓之目的而建造的建筑物以外的其他建筑物:如果有人愿意以此名义提起诉讼,我将对他给予两百金币的诉讼。
§47.12.3.1Prima uerba ostendunt eum demum ex hoc plecti, qui dolo malo uiolauit.
” 最初的话表明,只有那些出于恶意进行侵害的人才会因此受到惩罚。
si igitur dolus absit, cessabit eiusdem.
因此,如果没有恶意,对该人的诉讼即停止。
personae igitur doli non capaces, ut admodum impuberes, item omnes, qui non animo uiolandi accedunt, excusati sunt.
因此,不具有恶意能力的人,如极年幼的未成年人,以及所有并非怀着侵害意图而接近的人,都是免责的。
§47.12.3.2Sepulchri autem appellatione omnem sepulturae locum contineri existimandum est.
此外,应当认为,“坟墓”这一名称包含所有埋葬场所。
§47.12.3.3Si quis in hereditarium sepulchrum inferat, quamuis heres, tamen potest sepulchri uiolati teneri, si forte contra uoluntatem testatoris intulit: licet enim cauere testatori, ne quis eo inferatur, ut rescripto imperatoris Antonini cauetur: seruari enim uoluntatem eius oportere.
如果有人将尸体运入继承的坟墓中,即使他是继承人,但如果他违背了遗言人的意愿运入,仍可能承担侵害坟墓的责任:因为遗言人被允许作出规定,不让任何人运入其中,正如安东尼努斯皇帝的批复中所规定的那样:因为他的遗愿应当得到遵守。
ergo et si cauit, ut unus tantum heredum inferret, seruabitur, ut solus inferat.
因此,即使他规定只允许继承人中的一人运入,也将遵守该规定,仅允许其一人运入。
§47.12.3.4Non perpetuae sepulturae tradita corpora posse transferri edicto diui Seueri continetur, quo mandatur, ne corpora detinerentur aut uexarentur aut prohiberentur per territoria oppidorum transferri.
非交托作永久埋葬的尸体可以被移送,这包含在神圣塞维鲁的告示中,该告示命令,不得扣留、骚扰或禁止尸体通过城镇的领地进行移送。
diuus tamen Marcus rescripsit nullam poenam meruisse eos, qui corpus in itinere defuncti per uicos aut oppidum transuexerunt, quamuis talia fieri sine permissu eorum, quibus permittendi ius est, non debeant.
然而,神圣马可批复道,那些在旅途中将死者尸体运送通过村庄或城镇的人,不应受到任何处罚,尽管在没有获得有权准许之人的许可的情况下,不应进行此类行为。
§47.12.3.5Diuus Hadrianus rescripto poenam statuit quadraginta aureorum in eos qui in ciuitate sepeliunt, quam fisco inferri iussit, et in magistratus eadem qui passi sunt, et locum publicari iussit et corpus transferri.
神圣哈德良通过批复对在城市内埋葬的人规定了四十金币的罚款,并命令将其上缴国库,对于容忍此种行为的官员也规定了同样的罚款,并命令将该地公有化并移送尸体。
quid tamen, si lex municipalis permittat in ciuitate sepeliri? post rescripta principalia an ab hoc discessum sit, uidebimus, quia generalia sunt rescripta et oportet imperialia statuta suam uim optinere et in omni loco ualere.
但是,如果自治市法允许在城市内埋葬,又将如何? 在皇帝的批复之后,是否已偏离了这一法律,我们将予以审视,因为批复具有普遍性,皇帝的法令应当保持其效力并在所有地方有效。
§47.12.3.6Si quis in sepulchro habitasset aedificiumue habuisset, ei qui uelit agendi potestas fit.
如果有人曾居住在坟墓中,或者曾拥有建筑物,则给愿意提起诉讼的人以提起诉讼的权力。
§47.12.3.7Aduersus eos, qui cadauera spoliant, praesides seuerius interuenire, maxime si manu armata adgrediantur, ut, si armati more latronum id egerint, etiam capite plectantur, ut diuus Seuerus rescripsit, si sine armis, usque ad poenam metalli procedunt.
对于剥夺尸体衣物者,省督们应当更严厉地予以干预,尤其是当他们武装袭击时,以至于,如果他们像强盗一样持械进行此事,甚至应当被处以死刑,正如神圣塞维鲁在批复中所写;如果没有武装,则会一直进行到矿山刑。
§47.12.3.8Qui de sepulchri uiolati actione iudicant, aestimabunt, quatenus intersit, scilicet ex iniuria quae facta est, item ex lucro eius qui uiolauit, uel ex damno quod contigit, uel ex temeritate eius qui fecit: numquam tamen minoris debent condemnare, quam solent extraneo agente.
对侵害坟墓之诉进行审判的裁判官将评估其涉及的利害关系有多大,即根据所造成的伤害、侵害者的获利、发生的损害,或者行为人的鲁莽程度;然而,他们决不能判处比局外人提起诉讼时通常判定更低的数额。
§47.12.3.9Si ad plures ius sepulchri pertineat, utrum omnibus damus actionem an ei qui occupauit? Labeo omnibus dandam dicit recte, quia in id, quod uniuscuiusque interest, agitur.
如果坟墓的权利属于多人,我们是将诉权给所有人,还是给首先提起的人? 拉贝奥正确地指出应当给所有人,因为诉讼是针对各人所关涉的利害关系而提起的。
§47.12.3.10Si is, cuius interest, sepulchri uiolati agere nollet, potest paenitentia acta, antequam lis ab alio contestetur, dicere uelle se agere et audietur.
如果有利害关系的人不愿提起侵害坟墓之诉,在他人起诉系属之前,如果他改变了主意,可以声明自己希望提起诉讼,并且他的要求将获得受理。
§47.12.3.11Si seruus in sepulchro habitat uel aedificauit, noxalis actio cessat et in eum praetor hanc actionem pollicetur.
如果奴隶居住在坟墓中或在此建造房屋,加害之诉停止,大法官承诺对该奴隶本人提起此诉。
si tamen non habitet, sed domunculam ibi habeat seruus, noxale iudicium erit dandum, si modo habere posse uidetur.
然而,如果他并非居住于此,而只是在那里拥有一间小简屋,那么,只要认为他能够拥有它,就应当给予加害之诉。
§47.12.3.12Haec actio popularis est.
此诉为民众之诉。

词汇与语法注释

  1. 47.12.3.prut ei, ad quem pertineat, quanti ob eam rem aequum uidebitur, condemnetur — 被动语态动词 “condemnetur”(被判处支付)的主语是前句中 “in eum” 所暗示的被告。与格 “ei” 表示支付的对象(即坟墓所属之人 “ad quem pertineat”),而属格 “quanti” 是价格/价值属格,意为“判定被认为公平的数额”。
  2. 47.12.3.prquamque sepulchri causa factum sit — “quamque” 是抄本的异读,通常被解释为 “aliud quam quod”(……以外的其他物)或 “quam quae”。在此处,它被理解为指向 “aedificium”(中性单数)的关系从句,意为“除为了坟墓之目的而建造的建筑物以外的其他建筑物”。
  3. 47.12.3.1cessabit eiusdem — “eiusdem” 是抄本所保留的字样。它可以被理解为指代前句中提到的诉讼(“同一种诉讼即行停止”)。部分校勘本将其拟作为 “eius damnatio”(对该人的惩罚将停止)或读作 “eiusdem actionis”。无论如何,其语境含义是指在没有恶意的情况下,诉权不予适用。
  4. 47.12.3.5ab hoc discessum sit — 短语 “ab hoc”(自此)最自然地被理解为指代前文所述的自治市法对市中埋葬的许可(“lex municipalis permittat”)。因此,该句意为“我们将审视,在皇帝的批复之后是否已偏离了这一[自治市法的许可]”,这意味着普遍性的皇帝法令可能已废除了地方自治市法的例外规定。
  5. 47.12.3.11in eum praetor hanc actionem pollicetur — 代词 “eum” 通常被理解为指代前文提到的奴隶(“seruus”)。在奴隶实际居住或在坟墓中建造房屋的严重不法行为中,针对主人的加害之诉(noxalis actio)中止,而大法官承诺直接对该奴隶本人提起此诉(例如在其获得释放后)。这与后文的情形形成对比:若奴隶并非居住于此,而只是拥有一间小简屋,则仍应给予加害之诉。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §47.12.3.pr-47.12.3.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:47.12.3.pr-47.12.3.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。