[ULPIANUS libro septuagensimo septimo ad edictum. ] §47.10.15.38Adicitur 'aduersus bonos mores', ut non omnis omnino qui uerberauit, sed qui aduersus bonos mores uerberauit, teneatur: ceterum si quis corrigendi animo aut si quis emendandi, non tenetur.
增加了“违反公序良俗”一词,从而并非所有殴打者都毫无例外地承担责任,而只有违反公序良俗而殴打他人者才承担责任;反之,若有人出于管教或矫正的意图而殴打,则不承担责任。
§47.10.15.39Unde quaerit Labeo, si magistratus municipalis seruum meum loris ruperit, an possim cum eo experiri, quasi aduersus bonos mores uerberauerit.
因此拉贝奥提出疑问:如果地方自治市政官用皮鞭抽打了我的奴隶,我是否可以对他提起诉讼,指控其违反公序良俗进行殴打?
et ait iudicem debere inquirere, quid facientem seruum meum uerberauerit: nam si honorem ornamentaque petulanter adtemptantem ceciderit, absoluendum eum.
他说裁判官应当调查我的奴隶在做什么时被殴打:因为如果奴隶在蛮横地企图侵犯其尊严和官职徽章时被其殴打,则该市政官应当被宣告无罪。
§47.10.15.40'Uerberasse' dicitur abusiue et qui pugnis ceciderit.
“殴打”一词在词义拓展上也适用于用拳头打击的人。
§47.10.15.41'Quaestionem' intellegere debemus tormenta et corporis dolorem ad eruendam ueritatem.
我们应当将“拷问(审问)”理解为为了逼取真相而施加的酷刑和身体痛苦。
nuda ergo interrogatio uel leuis territio non pertinet ad hoc edictum.
因此,单纯的提问或轻微的吓唬不属于本告示的范围。
quaestionis uerbo etiam ea, quam malam mansionem dicunt, continebitur.
在拷问这一词语中,也将包含他们所谓的“恶劣滞留”。
cum igitur per uim et tormenta habita quaestio est, tunc quaestio intellegitur.
因此,当通过暴力和折磨进行拷问时,此时才被理解为拷问。
§47.10.15.42Sed et si iussu domini quis quaestionem habeat, modum tamen excesserit, teneri eum debere Labeo ait.
但是,拉贝奥说,即使有人根据主人的命令进行拷问,但如果超过了限度,他也应当承担责任。
§47.10.15.43Praetor ait: 'Si quid aliud factum esse dicetur, causa cognita iudicium dabo'.
裁判官说:“如果指控实施了任何其他行为,我将在查明案情后给予审判。
proinde si quidem uerberatus sit seruus uel tormentis de eo quaestio habita est, sine causae cognitione iudicium in eum competit, si uero aliam iniuriam passus sit, non aliter competit quam causa cognita.
”因此,如果是奴隶被殴打或对其进行了拷问,则无需查明案情即可对其提起诉讼;但如果他遭受了其他侵害,则只有在查明案情后才能提起诉讼。
§47.10.15.44Itaque praetor non ex omni causa iniuriarum iudicium serui nomine promittit: nam si leuiter percussus sit uel maledictum ei leuiter, non dabit actionem: at si infamatus sit uel facto aliquo uel carmine scripto. puto causae cognitionem praetoris porrigendam et ad serui qualitatem: etenim multum interest, qualis seruus sit, bonae frugi, ordinarius, dispensator, an uero uulgaris uel mediastinus an qualisqualis.
因此,裁判官并不因任何侵害原因就以奴隶的名义承诺给予审判:因为如果是轻微被敲击或轻微被辱骂,他将不给予诉权;但如果是通过某种行为或书写歌谣而被贬低名誉,我认为裁判官对案情的查明也应当延伸到奴隶的品级:因为奴隶是何种人有很大关系,是属于诚实的奴隶、管理奴隶、会计奴隶,还是属于普通奴隶、最下级的杂役奴隶,或者不论是何种奴隶。
et quid si compeditus uel male notus uel notae extremae? habebit igitur praetor rationem tam iniuriae, quae admissa dicitur, quam personae serui, in quem admissa dicitur, et sic aut permittet aut denegabit actionem.
而如果他是被戴上脚镣的、声誉不佳的、还是声誉极差的呢? 因此,裁判官将既考虑被指控实施的侵害,也考虑被侵害的奴隶的人格,并以此决定准予或拒绝诉权。
§47.10.15.45Interdum iniuria seruo facta ad dominum redundat, interdum non: nam si pro libero se gerentem aut cum eum alterius potius quam meum existimat quis, non caesurus eum, si meum scisset, non posse eum, quasi mihi iniuriam fecerit, sic conueniri Mela scribit.
有时对奴隶实施的侵害会波及主人,有时则不然:因为梅拉写道,如果有人把一个表现得像自由人一样的奴隶,或者把我的奴隶误认为是别人的奴隶而予以殴打,且若他知道是我的奴隶就不会殴打他,则不能以对我实施了侵害为由而对其提起诉讼。
§47.10.15.46Si quis seruo uerberato iniuriarum egerit, deinde postea damni iniuriae agat, Labeo scribit eandem rem non esse, quia altera actio ad damnum pertineret culpa datum, altera ad contumeliam.
如果有人因奴隶被殴打而提起侵害之诉,随后又提起不法伤害之诉,拉贝奥写道,这不是同一个诉讼标的,因为前一个诉讼涉及因过失造成的损失,而后一个诉讼涉及侮辱。
§47.10.15.47Si usum fructum in seruo habeam, tu proprietatem isque uerberatus sit uel quaestio de eo habita, iniuriarum actio magis proprietario quam mihi competit.
如果我对奴隶享有权,而你享有所有权,且该奴隶被殴打或对其进行了拷问,则侵害之诉与其说适用于我,不如说更适用于虚有权人。
idemque probatur et si seruum meum, quem bona fide possidebam, cecideris: domino enim magis competit iniuriarum actio.
同样,如果你殴打了我善意占有的奴隶,这一结论也是成立的:因为侵害之诉更适用于真正的所有人。
§47.10.15.48Item, si liberum hominem, qui mihi bona fide seruiebat, quis ceciderit, distinguendum est, ut, si in contumeliam pulsatus sit, competat mihi iniuriarum actio.
同样,如果有人殴打了善意为我服务的自由人,必须予以区分,即如果是为了侮辱我而殴打他,我享有侵害之诉。
idem ergo et si in seruo alieno bona fide mihi seruiente, ut totiens admittamus iniuriarum actionem, quotiens in meam contumeliam iniuria ei facta sit.
因此,在善意为我服务的他人奴隶身上也是如此,即只有在对其造成的侵害是为了侮辱我的情况下,我们才准予侵害之诉。
nam ipsius quidem serui nomine domino dabimus iniuriarum actionem.
因为以奴隶本人的名义,我们将把侵害之诉赋予所有人。
si autem me tangat et pulset, iniuriarum mihi quoque est.
但是,如果这也波及并打击了我,我同样享有侵害之诉。
ergo et in fructuario idem distingui potest.
因此,对于用益物权人也可以做出同样的区分。
§47.10.15.49Si seruum complurium cecidero, competere iniuriarum actionem omnibus plus quam manifestum est:
如果我殴打了数人共有的奴隶,侵害之诉适用于所有人,这是再明显不过的了: