[UENULEIUS libro quinto decimo stipulationum. ] §46.8.8.prProcurator ad exhibendum egit et aduersarius absolutus est, quia non possidebat: at cum possessionem eiusdem rei nanctus esset, agit cum eo dominus ad exhibendum.
[维努莱乌斯,《言词约定》第十五卷] 代理人提起了呈示之诉,而相对人因未占有该物而被宣告无罪(免责);但当相对人取得同一物的占有时,本人对其提起呈示之诉。
Sabinus ait fideiussores non teneri, quoniam haec alia res sit: nam et si dominus egisset, mox, absoluto aduersario quia non possideret, ex integro ageret, non obstaturam rei iudicatae exceptionem.
萨比努斯认为,保证人不承担责任,因为这是另一手事务:因为即使是本人提起诉讼,随后在相对人因未占有而被免责之后,本人重新提起诉讼,已判事项(既判力)的抗辩也不会构成障碍。
§46.8.8.1Si procurator a debitore pecuniam exegerit et satisdederit dominum ratam rem habere, mox dominus de eadem pecunia egit et litem amiserit, committi stipulationem: et, si procurator eandem pecuniam domino sine iudice soluerit, condicturum.
如果代理人向债务人催收了金钱,并提供担保承诺本人将予追认,随后本人就同一笔金钱提起诉讼并败诉,则该约定即告触发;并且,如果代理人在未经法官裁判的情况下将同一笔钱支付给了本人,他将提起不当得利返还之诉。
sed cum debitor ex stipulatu agere coeperit, potest dici dominum, si defensionem procuratoris suscipiat, non inutiliter doli mali exceptione aduersus debitorem uti, quia naturale debitum manet.
但是,当债务人开始依据约定提起诉讼时,可以说,如果本人承担起对代理人的防御,本人对债务人使用恶意抗辩并非无益,因为自然债务仍然存在。
§46.8.8.2Si quis a procuratore status controuersiam patiatur, satis accipere debet a procuratore, ne impune saepius pro suo statu conueniretur et, si dominus uenientesque ab eo personae ratum non habuerunt, quod procurator eum in seruitutem petierit uel aduersus procuratorem ex seruitute in libertatem petitus fuerit, quanti ea res est, ei praestetur, scilicet cum de libertate eius constiterit, id est quanti interfuerit eius de statu suo rursus non periclitari et propter impendia, quae in litem fecerit.
如果有人因代理人而遭受身份争议,他应当从代理人处取得担保,以免其身份屡次受到无端指控,并且,如果本人及继承其权利的人未追认代理人主张其为奴隶、或其针对代理人提出由奴隶状态进入自由状态之请求,则该事务的价值(利益额)应当支付给他——这当然是在其自由身份确定之时,即他不再面临身份再次受威胁的利益额,以及他为诉讼所支出的费用。
sed Labeo certam summam comprehendendam existimabat, quia aestimatio libertatis ad infinitum extenderetur.
但拉贝奥认为应当规定一个确定的金额,因为对自由的估价会无限延伸。
ex quo autem dominus ratum non habuerit, committi uidetur stipulatio, sed non ante ex ea agi poterit, quam de libertate iudicatum fuerit, quia, si seruus sit iudicatus, inutilis fit stipulatio, cum et, si qua sit actio, eam domino adquisisse intellegitur.
然而,自本人未予追认之时起,该约定即视为已触发,但在对自由身份做出判决之前,不得依据该约定提起诉讼,因为如果他被判为奴隶,该约定即归于无效,因为即使存在任何诉权,也应理解为已由本人取得。