Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §46.3.95.5-46.3.95.12

第三人清偿约定与向监护人给付的效力

第 7751 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

论述了口头契约中第三人的加入、向未成年被监护人或精神失常者的监护人给付的效力,以及债权人无权占有遗产对保证人的影响。此外,还阐明了信用委任中委任人与债务人的关系、监护人的责任以及因解除买卖合同而免除保证人责任的规则。

[IDEM libro uicensimo octauo quaestionum.
[同上,意见集第二十八卷。
] §46.3.95.5Quaesitum est, an ita stipulari quis possit: 'mihi aut filio meo decem dari?' uel ita: 'mihi aut patri?' sed non incommode potest adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc adiciatur persona, cum stipulatio ei adquiri non possit: e contrario autem nihil prohibeat patre stipulante filii personam adici, cum totiens, quod pater filio stipulatur, sibi stipulatus intellegitur, cum ipsi sibi stipulatus non est, et in proposito manifestum est non obligationis, sed solutionis gratia filii personam adiectam.
] 有人问,是否可以这样进行口头契约:‘承诺给我或我的儿子给付十? ’或者这样:‘给我或我的父亲? ’但采用如下区分并非不妥:当儿子进行口头契约时,只有在口头契约无法为他自己取得利益时,才加入父亲的身份;相反,当父亲进行口头契约时,没有任何事物阻止加入儿子的身份,因为每当父亲为儿子进行口头契约,且他未为自己本身契约时,即被视为为他自己进行契约,而且在本案中,显然加入儿子的身份并不是为了成立债务,而是为了接受清偿。
§46.3.95.6Usum fructum mihi aut Titio dari stipulatus sum: Titio capite deminuto, facultas soluendi Titio non intercidit, quia et sic stipulari possumus: 'mihi aut Titio, cum capite minutus erit, dari?'
我口头契约要求‘给我或提丢斯设立使用收益权’:在提丢斯人格减等时,向提丢斯给付的可能性并未丧失,因为我们也可以这样契约:‘在提丢斯人格减等时,给我或他给付?
§46.3.95.7Nam si furiosi uel pupilli persona adiecta sit, ita tutori uel curatori pecunia recte dabitur, si condicionis quoque implendae causa recte pecunia tutori uel curatori datur.
’ 因为如果加入了精神失常者或未成年被监护人的身份,只有在为了满足条件而同样可以将金钱正当地给付给监护人或保佐人时,金钱才能正当地给付给监护人或保佐人。
quod quidem Labeo et Pegasus putauerunt utilitatis causa recipiendum: idque ita recipi potest, si pecunia in rem uel pupilli uel furiosi uersa est, quomodo si domino iussus dare seruo dedisset, ut domino daret.
拉贝奥和佩加苏斯认为,基于实用的考量应当采纳这一点:而只有在金钱确实转化为未成年被监护人或精神失常者的利益时,才能这样被采纳,就像被命令给付给奴隶的人,为了转交给主人而给付给了奴隶一样。
ceterum qui seruo dare iussus est, domino dando non aliter implesse condicionem intellegendus est, quam si ex uoluntate serui dedit.
不过,被命令给付给奴隶的人,只有在根据奴隶的意愿进行给付时,才被视为通过给付给主人而满足了条件。
idem respondendum est in solutione, si stipulato Sempronio sibi aut Sticho Maeuii seruo decem dari debitor Maeuio domino pecuniam soluerit.
在清偿中也应作相同的回答,即如果塞姆普罗尼乌斯口头契约要求给‘他自己或麦维乌斯的奴隶斯蒂克斯给付十’,而债务人向主人麦维乌斯支付了金钱。
§46.3.95.8Si creditor debitoris hereditatem ad se non pertinentem possedit et tantum ad eum peruenit, quantum, si quilibet alius bonorum possessor ei solueret, liberaret heredem, non potest dici fideiussores liberari: neque enim ipsum sibi soluisse pecuniam credendum est, a quo hereditas euincitur.
如果债权人占有了不属于他的债务人的遗产,并且他所获得的数额,等同于任何其他财产占有人若向他支付便会免除继承人责任的数额,也不能说保证人因此免责:因为绝不能认为,遗产被追夺的债权人自己向自己支付了金钱。
§46.3.95.9Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante conuentus ex praeterito dolo praestiteris, nihil ea res possessori proderit.
你通过欺诈使自己不再占有你从属于他人的遗产中攫取的东西:如果当前的占有人提供物本身或诉讼标的额,这件事对你有利,因为原告不再具有可保护利益。 然而,如果在此之前你因过去的欺诈被起诉并进行了提供,这件事对占有人并无益处。
§46.3.95.10Si mandatu meo Titio pecuniam credidisses, eiusmodi contractus similis est tutori et debitori pupilli: et ideo mandatore conuento et damnato, quamquam pecunia soluta sit, non liberari debitorem ratio suadet, sed et praestare debet creditor actiones mandatori aduersus debitorem, ut ei satisfiat.
如果根据我的委任,你向提丢斯出借了资金,此类契约类似于监护人与未成年被监护人的债务人之间的关系:因此,在委任人被起诉并被判决败诉后,尽管金钱已经支付,法理仍表明债务人并不免责,但债权人必须向委任人提供针对债务人的诉权,以使其获得清偿。
et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris nos fecisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem eius non conuenit, neque iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus tutor soluerit, ea res proderit debitori: quin etiam dici solet tutelae contraria actione agendum, ut ei pupillus aduersus debitores actionibus cedat.
而这正是我们对监护人与未成年被监护人的债务人进行类比的意义所在:因为当监护人因未起诉被监护人的债务人而对被监护人承担责任时,既不因与其中一方开始诉讼而使另一方免责,也不在被判决败诉的监护人支付后,使该行为对债务人产生利益;甚至人们通常认为,应当通过监护反诉提起诉讼,以便被监护人向其转让针对债务人们的诉权。
§46.3.95.11Si creditor a debitore culpa sua causa ceciderit, prope est, ut actione mandati nihil a mandatore consequi debeat, cum ipsius uitio acciderit, ne mandatori possit actionibus cedere.
如果债权人因其自身过失而在与债务人的诉讼中败诉,那么根据委任之诉,他不应从委任人处获得任何东西,因为无法向委任人转让诉权是由他自己的过失造成的。
§46.3.95.12Si inter emptorem et uenditorem conuenerit, priusquam aliquid ex alterutra parte solueretur, ut ab emptione discedatur, fideiussor eo nomine acceptus soluto contractu liberabitur.
如果在双方均未进行任何给付之前,买受人与出卖人之间达成协议解除买卖,则为该项事由所接受的保证人将因合同的解除而免责。

词汇与语法注释

  1. §46.3.95.5filio quidem stipulante patris tunc adiciatur persona — 在夺格绝对结构 `filio... stipulante` 中,当属于他权人的儿子进行口头契约时,其效果原则上归属于家父。此处作出的区分指出,只有在儿子无法为自己取得契约利益的特殊情况下,父亲的身份才作为“追加收款人”被明示加入。
  2. §46.3.95.7in rem ... uersa est — 短语 `in rem uertere` 是一个惯用表达,意指由受限制能力人所进行的交易利益,实质上转化为其财产(此处指未成年被监护人或精神失常者本人)的利益。只有在满足这一要求的前提下,向不适格人进行清偿或满足条件的效力才能例外地获得承认。
  3. §46.3.95.10mandatore conuento et damnato... non liberari debitorem — 这展示了信用委任(mandatum crediti)中的法律原则:即使承担类似于保证人责任的委任人被起诉并判决败诉(`damnato`),主债务人也并不自动免责(`non liberari`)。由于在罗马法上,诉讼系属(litis contestatio)的消灭效力在委任人与主债务人之间并不当然联动,债权人在从委任人处获得清偿的同时,有义务向委任人转让针对债务人的诉权(`actiones cedere`)。
  4. §46.3.95.11causa ceciderit — 短语 `causa cadere`(字面意为“从诉因中跌落”)是一个法律惯用语,意为“败诉”或“丧失权利”。此处解释了其逻辑后果:如果债权人因自身过失而丧失对主债务人的请求权,导致无法向委任人转让诉权(cessio actionum),那么他也同样丧失向委任人追偿的权利。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §46.3.95.5-46.3.95.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:46.3.95.5-46.3.95.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。