Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §46.3.72.pr-46.3.72.6

受领迟延与风险负担及选择之债的履行不能

第 7727 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

讨论了债务人提供履行与债权人迟延受领下的风险负担分配、选择之债中的履行不能,以及涉及信托遗赠自由的奴隶履行的有效性问题。

[MARCELLUS libro uicensimo digestorum. ] §46.3.72.prQui decem debet, si ea optulerit creditori et ille sine iusta causa ea accipere recusauit, deinde debitor ea sine sua culpa perdiderit, doli mali exceptione potest se tueri, quamquam aliquando interpellatus non soluerit: etenim non est aequum teneri pecunia amissa, quia non teneretur, si creditor accipere uoluisset.
[马尔切鲁斯,《学说汇纂》第二十卷] 欠十个单位的人,如果他已向债权人提供清偿,而债权人无正当理由拒绝接受,其后债务人非因自身过失而丢失了该物,则即使此前在被催告时未予清偿,他亦可通过恶意抗辩进行自卫:因为因钱款丢失而让他继续承担责任是不公平的,因为如果债权人愿意接受,他本不会承担责任。
quare pro soluto id, in quo creditor accipiendo moram fecit, oportet esse.
因此,对于债权人在接受时迟延的部分,应当视为已清偿。
et sane si seruus erat in dote eumque optulit maritus et is seruus decessit, aut nummos optulit eosque non accipiente muliere perdiderit, ipso iure desinet teneri.
确实,如果奴隶属于嫁妆,且丈夫提供了该奴隶而该奴隶随后死亡,或者丈夫提供了钱款而因妻子不予接受而丢失了钱款,债务人将在法律上当然地免除责任。
§46.3.72.1Cum Stichum mihi deberes et in soluendo moram fecisses, sub condicione eum promisisti: pendente ea Stichus decessit: uideamus, an, quia nouari prior obligatio non potest, petitio serui competat ea, quae competeret, si non intercessisset stipulatio.
当你欠我斯提修斯并已在履行上发生迟延时,你在附条件的情况下允诺了给付他:在该条件悬系期间,斯提修斯死亡了。 让我们看看,由于先前的债务不能被更改,关于该奴隶的请求权是否仍然成立——即如果其间没有介入该约言本会成立的请求权。
sed in promptu contradictio est debitorem, cum stipulanti creditori sub condicione promisit, non uideri in solutione hominis cessasse: nam uerum est eum, qui interpellatus dare noluit, offerentem postea periculo liberari.
但是,反驳意见是显而易见的:债务人在向提出约言的债权人作附条件允诺时,并不被视为在交付该奴隶上发生迟延;因为这是真实的,即被催告而拒绝给付的人,若事后提供清偿,则免除其风险。
§46.3.72.2Sed quid si ignorante debitore ab alio creditor eum stipulatus est? hic quoque existimandus est periculo debitor liberatus, quemadmodum si quolibet nomine eius seruum offerente stipulator accipere noluisset.
但是,如果债权人在债务人不知情的情况下,从他人处约言了该奴隶,情况又将如何? 在此情形下,亦应当认为债务人免除了风险,就像如果约言人拒绝接受以任何名义为债务人利益而提供的奴隶一样。
§46.3.72.3Idem responsum est, si quis, cum subreptus sibi seruus esset, sub condicione stipulatus fuerit quidquid furem dare facere oportet: nam et fur condicione liberatur, si dominus oblatum sibi accipere noluit.
当某人的奴隶被偷走,并在附条件的情况下约言了“小偷应当给付和做的一切”时,也作出了同样的回答:因为如果所有人拒绝接受向其提供的给付,小偷亦因条件而获得免责。
si tamen, cum in prouincia forte seruus esset, intercesserit stipulatio (et finge prius quam facultatem eius nancisceretur fur uel promissor, decessisse seruum), non poterit rationi, quam supra reddidimus, locus esse: non enim optulisse eum propter absentiam intellegi potest.
然而,如果约言适逢奴隶在属州时介入(且设想在小偷或允诺人获得支配该奴隶的机会之前,该奴隶已死亡),则我们上述给出的理由将无适用余地:因为因其不在场,不能理解为他已提供了给付。
§46.3.72.4Stichum aut Pamphilum stipulatus sum, cum esset meus Pamphilus: nec si meus esse desierit, liberabitur promissor Pamphilum dando: neutrum enim uidetur in Pamphilo homine constitisse nec obligatio nec solutio.
我约言给付斯提修斯或潘菲鲁斯,而潘菲鲁斯当时是我的:即使他不再是我的,允诺人亦不能通过给付潘菲鲁斯而获得免责:因为在潘菲鲁斯这个人身上,既没有成立债务,也没有成立清偿。
sed ei, qui hominem dari stipulatus est, unum etiam ex his, qui tunc stipulatoris serui erant, dando promissor liberatur: ut quidem ipsa et hic ex his dari stipulatus est, qui eius non erant.
但是,对于约言给付“一个奴隶”的人,允诺人即使通过给付当时属于约言人所有的奴隶之一,亦可获得免责;只要他本人在此确实是约言从那些不属于他的奴隶中给付。
fingamus ita stipulatum: 'hominem ex his, quos Sempronius reliquit, dare spondes?', cum tres Sempronius reliquisset, eorumque aliquem stipulatoris fuisse: num mortuis duobus, qui alterius erant, supererit ulla obligatio, uideamus.
让我们设想如此约言:“你承诺从塞姆普罗尼乌斯遗留的奴隶中给付一个吗? ”,而塞姆普罗尼乌斯留下了三个,其中一个曾属于约言人:让我们看看,在属于他人的两个奴隶死亡后,是否还存续任何债务。
et magis est deficere stipulationem, nisi ante mortem duorum desierit esse reliquus seruus stipulatoris.
更为可行的是,该约言失效,除非在两个奴隶死亡之前,剩余的奴隶不再属于约言人。
§46.3.72.5Qui hominem debebat, Stichum, cui libertas ex causa fideicommissi praestanda est, soluit: non uidetur liberatus: nam uel minus hic seruum dedit quam ille, qui seruum dedit nondum noxa solutum.
负有给付奴隶义务的人,给付了因信托遗赠原因而应当被赋予自由的斯提修斯:他并不被视为已获得免责:因为他给付的这个奴隶,比那个给付了尚未免除加害责任的奴隶的人所给付的更没有价值。
num ergo et si uispellionem aut alias turpem dederit hominem, idem sit? et sane datum negare non possumus et differt haec species a prioribus: habet enim seruum, qui ei auferri non possit.
那么,如果他给付的是一个抬尸工或其他卑贱的人,是否也一样呢? 确实,我们不能坚称未作给付,且此种情况与前述情况不同:因为他拥有了一个不能被夺走的奴隶。
§46.3.72.6Promissor serui eum debet hominem soluere, quem, si uelit stipulator, possit ad libertatem perducere.
奴隶的允诺人应当给付这样一个奴隶,即如果约言人愿意,他可以将其引导至自由状态。

词汇与语法注释

  1. §46.3.72.prpro soluto id, in quo creditor accipiendo moram fecit, oportet esse — “pro soluto”(作为已清偿)起副词短语作用,与“esse”结合,构成“被视为已清偿”之意。“id”是该句的主语,受关系从句“in quo...”(债权人在接受时迟延的部分)修饰。
  2. §46.3.72.1petitio serui competat ea, quae competeret, si non intercessisset stipulatio — 在间接疑问从句“an ... competat”中,嵌套了以关系代词“quae”的先行词“ea”(阴性单数主格)为核心的关系从句。该关系从句内部采用了虚拟语气未完成过去时与过去完成时“competeret ... si non intercessisset”,构成对过去事实的相反假设,表示“如果其间没有介入该约言本会成立的”。
  3. §46.3.72.2quolibet nomine eius — “eius”是指代“debitoris”(债务人)的属格。整句意为“以他的任何名义(名目)”,指债务人以外的第三人为债务人的利益或以其代理人身份提供履行的情形。
  4. §46.3.72.4nisi ante mortem duorum desierit esse reliquus seruus stipulatoris — 在以“nisi”引导的条件从句中,“desierit esse [seruus] stipulatoris”意为“不再属于约言人(所有)”。由于约言人不能被给付已属于其自身的财产,若在另两人死亡前,剩余的这一个奴隶未能脱离约言人的所有权,则约言失效。整句构成双重否定逻辑,即“该约言失效,除非在两人死亡之前,剩余的奴隶不再属于约言人”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §46.3.72.pr-46.3.72.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:46.3.72.pr-46.3.72.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。