[PAPINIANUS libro uicensimo septimo quaestionum. ] §45.3.18.prSi seruus communis Maeuii et castrensis peculii defuncto filio familias milite, antequam adeat institutus hereditatem, stipuletur, socio, qui solus interim dominus inuenitur, tota stipulatio quaeretur, quoniam partem non facit hereditas eius quae nondum est.
[帕皮尼乌斯,《论疑问》第二十七卷] 如果梅维乌斯与(身为士兵的家子死亡后的)兵营特有财产共有的奴隶,在指定的继承人接受继承之前订立约言,那么由于尚未存在的继承财产不构成其份额,该约言的全部将为在此期间被发现是唯一所有人的另一共有伙伴取得。
non enim, si quis heredem existere filio familias dixerit, statim et hereditatem eius iam esse consequens erit, cum beneficium principalium constitutionum in eo locum habet, ut filius familias de peculio testari possit: quod priuilegium cessat, priusquam testamentum aditione fuerit confirmatum.
因为,如果有人说家子将存在继承人,并不能立即推导出他的继承财产已经存在,尽管皇帝宪令的优待在此适用,即家子可以对其特有财产立下遗嘱;但这一特权在遗言通过接受继承而获得确认之前,是不能发挥效力的。
§45.3.18.1Si seruus Titii et Maeuii partem, quae Maeuii est, sibi dari stipuletur, nulla stipulatio est, cum, si Titio dari stipulatus fuisset, Titio adquireretur.
如果提蒂乌斯和梅维乌斯的奴隶约言将属于梅维乌斯的份额给予自己,该约言无效;而如果他约言给予提蒂乌斯,则该权利将为提蒂乌斯取得。
quod si simpliciter concepta est stipulatio, ueluti: 'partem eam, quae Maeuii est, dare spondes?' non adiecto 'mihi', prope est, ut, quia sine uitio concepta est stipulatio, sequatur eius personam, cuius potest.
但如果约言是以简单的方式表述的,例如:“你承诺给予属于梅维乌斯的那个份额吗? ”而没有加上“给我”,那么由于约言在表述上没有瑕疵,其效力应当随附于能够取得该权利之人的法律人格,这比较接近合理的结论。
§45.3.18.2Seruus capto domino ab hostibus domino dari stipulatus est.
在主人被敌人俘虏时,奴隶约言将物给予其主人。
quamuis quae simpliciter stipulatur uel ab alio accepit, etiam ad heredem captiui pertinent aliudque sit iuris in persona filii, quia nec tunc fuit in potestate, cum stipularetur, nec postea deprehenditur (ut seruus) in hereditate, tamen in proposito potest quaeri, num ex hac stipulatione nihil adquisitum heredi uidetur, quomodo si seruus hereditarius defuncto aut etiam heredi futuro stipulatus fuisset.
虽然奴隶简单约言或从他人处接受的权利也属于该俘虏的继承人,且在儿子的法律人格中法律规定有所不同(因为儿子在约言时既不在权力之下,事后也不会像奴隶那样被发现存在于继承财产中),但在本设问中仍可疑问:是否从这一约言中未给继承人取得任何权利,就像遗产奴隶为死者或为未来的继承人订立约言一样。
sed in hac specie seruus filio exaequabitur: nam et si filius captiui patri suo stipulatus fuerit dari, res in pendenti erit et si pater apud hostes decesserit, nullius momenti uidebitur fuisse stipulatio, quoniam alii, non sibi stipulatus est.
但在此类情形中,奴隶将与儿子等同视之:因为即使俘虏的儿子约言给予其父亲,事情也处于未定状态,如果父亲在敌人处去世,该约言将被视为没有任何效力,因为他是为他人而非为自己约言。
§45.3.18.3Cum seruus fructuarius operas suas locasset et eo nomine pecuniam in annos singulos dari stipulatus esset, finito fructu domino residui temporis adquiri stipulationem Iulianus scriptum reliquit.
当享有设有用益物权的奴隶出租了自己的劳役,并约言以此名义按年给付金钱时,尤里安在其著述中指出,用益权终止后,剩余期间的约言归所有人取得。
quae sententia mihi uidetur firmissima ratione subnixa: nam si in annos forte quinque locatio facta sit, quoniam incertum est, fructus in quem diem duraturus sit, singulorum annorum initio cuiusque anni pecunia fructuario quaereretur: secundum quae non transit ad alterum stipulatio, sed unicuique tantum adquiritur, quantum ratio iuris permittit.
这一观点在我看来有着极牢固的理由支撑:因为如果租赁期限恰好为五年,由于用益权将持续到哪一天是不确定的,因此在每一年的年初,该年度的金钱将为用益权人取得;据此,约言并不转移给另一人,而是每个人仅在法律原理许可的限度内取得。
nam et cum idem seruus ita stipuletur: 'quantam pecuniam tibi intra illum diem dedero, tantam dari spondes?' in pendenti est, quis ex stipulatu sit habiturus actionem: si enim ex re fructuarii uel operis suis pecuniam dedero, fructuario, si uero aliunde, domino stipulatio quaeretur.
因为当同一个奴隶如此约言:“我在这天之前给你多少钱,你就承诺给付同等数额吗? ”谁将基于该约言享有诉权亦处于未定状态:如果我是从用益权人的财产或其劳役中给付金钱,该约言将为用益权人取得;但如果是从其他来源给付,则为所有人取得。