Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §44.4.5.pr-44.4.5.6

附条件遗赠中的恶意抗辩适用及其永久性

第 7268 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

保罗探讨了恶意抗辩在附条件遗赠、法尔基迪乌斯法、在赠与土地上建造房屋的费用偿还、代理人或丈夫交易等各种情况下的适用,并阐明了为何恶意抗辩与恶意诉讼不同,可以永久提出。

[PAULUS libro septuagensimo primo ad edictum. ] §44.4.5.prPure mihi debes decem: ea tibi sub condicione legaui.
你无条件地欠我十个单位;我已在附条件的情况下将这些遗赠给你。
interim heres si petat, doli exceptione non est summouendus, cum possit etiam deficere condicio: itaque legatorum stipulationem interponere debebit.
在此期间,如果继承人提起诉讼,他不应被恶意抗辩所排除,因为该条件也有可能不成就;因此,他必须设定遗赠问答条款。
sed si non caueat heres, doli exceptione summouebitur: expedit enim legatario retinere summam, quam mitti in possessionem rerum hereditariarum.
但是,如果继承人不提供担保,他将被恶意抗辩所排除:因为对于受遗赠人而言,保留该笔款项比被准予占有遗产更为有利。
§44.4.5.1Si cui legata sit uia et is lege Falcidia locum habente totam eam uindicet non oblata aestimatione quartae partis, summoueri eum doli exceptione Marcellus ait, quoniam suo commodo heres consulit.
如果某人被遗赠了通行权,在适用《法尔基迪乌斯法》的情况下,他在未提供四分之一份额估价的情况下请求确认该权利的全部,马尔切鲁斯说,他将被恶意抗辩所排除,因为继承人也必须考虑自己的利益。
§44.4.5.2Si donaui alicui rem nec tradidero, et ille cui donaui non tradita possessione in eo loco aedificauerit me sciente, et cum aedificauerit, nanctus sim ego possessionem, et petat a me rem donatam, et ego excipiam, quod supra legitimum modum facta est: an de dolo replicandum est? dolo enim feci, qui passus sum eum aedificare et non reddo impensas.
如果我赠与某人一物且未交付,而受赠人在未取得占有交付的情况下,在我知情的情况下在该地建造了房屋,而在其建造后,我获得了占有,且他向我请求赠与物,而我提出该赠与超出了法定限度的抗辩:是否应当针对恶意提出再答辩? 因为我的确具有恶意,因为我默许其建造房屋却不偿还其费用。
§44.4.5.3Actoris, qui exigendis pecuniis praepositus est, etiam posterior dolus domino nocet.
被委派催收账款的代理人,其事后的恶意也会损害本人的利益。
§44.4.5.4Si seruus ueniit ab eo, cui hoc dominus permisit, et redhibitus sit domino: agenti uenditori de pretio exceptio opponitur redhibitionis, licet iam is qui uendidit domino pretium soluerit (etiam mercis non traditae exceptione summouetur et qui pecuniam domino iam soluit) et ideo is qui uendidit agit adversus dominum.
如果一个奴隶是由所有人允许其这样做的人出售的,并且该奴隶已被退还给所有人:针对起诉请求支付价款的出卖人,可以提出退还的抗辩,即使该出卖人已经向所有人支付了价款(即使是已经向所有人支付了钱款的人,也会被未交付货物的抗辩所排除);因此,该出卖人可以对所有人提起诉讼。
eandem causam esse Pedius ait eius, qui negotium nostrum gerens uendidit.
佩迪乌斯说,因管理我们的事务而进行销售之人的情况也是相同的。
§44.4.5.5Si eum, qui uolebat mihi donare supra legitimum modum, delegauero creditori meo, non poterit adversus petentem uti exceptione, quoniam creditor suum petit.
如果我将那个原本想超过法定限度赠与我财产的人委派给我的债权人,他将无法针对提起诉讼的债权人使用抗辩,因为债权人是在请求属于他自己的权利。
in eadem causa est maritus: nec hic enim debet exceptione summoueri, qui suo nomine agit.
丈夫也处于同样的情况下:因为以自己名义提起诉讼的丈夫,不应被抗辩所排除。
numquid ergo nec de dolo mulieris excipiendum sit adversus maritum, qui dotem petit, non ducturus uxorem, nisi dotem accepisset? nisi iam diuertit.
那么,针对请求持参金的丈夫,如果他若非接受了持参金便不会娶该女子,是否就不应针对他提出有关该女子恶意的抗辩? 除非他们已经离婚。
itaque condictione tenetur debitor qui delegauit uel mulier, ut uel liberet debitorem uel, si soluit, ut pecunia ei reddatur. §44.4.5.6Non sicut de dolo actio certo tempore finitur, ita etiam exceptio eodem tempore danda est: nam haec perpetuo competit, cum actor quidem in sua potestate habeat, quando utatur suo iure, is autem cum quo agitur non habeat potestatem, quando conueniatur.
因此,进行委派的债务人或该女子,应承担不当得利返还之责,以使该债务人免责,或者,如果已经支付,则使钱款退还给委派人。 并非像恶意诉讼限制在特定时间内提起那样,抗辩也必须在相同时间内被赋予:因为抗辩是永久享有的,原告确实掌握着何时行使其权利的自主权,而被诉人对于何时被传唤提起诉讼却没有控制权。

词汇与语法注释

  1. 44.4.5.printerim heres si petat — 副词“interim”(在此期间)指附条件遗赠中条件成就与否尚未确定的过渡期。在此期间,继承人原则上可以请求履行债务,但为了确保受遗赠人在未来条件成就时能获得相应的担保(stipulatio legatorum),如果继承人拒绝提供此项担保,其请求将被恶意抗辩所排除。
  2. 44.4.5.2an de dolo replicandum est? — 本段探讨的是,当受赠人在占有交付前在土地上建造房屋后,赠与人收回占有并面临返还该物的请求时。针对赠与人提出超出法定限度(依据《辛奇亚法》)的抗辩,受赠人是否可以赠与人“默许其建造房屋却不偿还费用”的恶意行为为由,提出恶意再答辩(replicatio doli)进行对抗,对此文中给出了肯定的回答。
  3. 44.4.5.4agenti uenditori de pretio exceptio opponitur redhibitionis — 当所有人许可的代理人出售奴隶,而该奴隶因瑕疵被退还(redhibitus)给所有人时,针对出卖人(代理人)请求价款的诉讼,买受人可以提出退还抗辩(exceptio redhibitionis)。即使出卖人已将价款转交所有人,买受人仍受保护,出卖人应当通过其与所有人的内部关系提起诉讼寻求追偿。
  4. 44.4.5.6nam haec perpetuo competit — 这阐明了衡平法上的基本原则:虽然恶意诉讼(actio de dolo)受到严格时间限制(通常为一年,后改为四年),但恶意抗辩(exceptio doli)是永久有效的(perpetuo competit)。原告有权选择何时提起诉讼,而被告无法控制自己何时被起诉,因此作为防御手段的抗辩不应受到时间限制。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §44.4.5.pr-44.4.5.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:44.4.5.pr-44.4.5.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。