[ULPIANUS libro septuagensimo sexto ad edictum. ] §44.4.4.prApud Celsum quaeritur, si, cum Titio mandassent creditores hereditarii, ut adiret hereditatem, unus non mandasset decipiendi eius causa, mandaturus alioquin, si non foret hic aditurus, deinde agat, an exceptione repellatur: et ait Celsus doli eum exceptione repellendum.
[乌尔比安,告示注释书第七十六卷] 在凯尔苏斯著作中提出这样一个问题:如果当继承债权人们委托提蒂乌斯继承遗产时,其中一人为了欺骗他而没有进行委托(然而,若提蒂乌斯本不打算继承,此人在其他情况下本会委托的),随后该债权人提起诉讼,他是否会被抗辩所驳回。 凯尔苏斯认为,他应当被恶意抗辩所驳回。
§44.4.4.1Iulianus scribsit, si quis, cum aeger esset, centum aureos uxoris suae consobrino spopondisset, uolens scilicet eam pecuniam ad mulierem peruenire, deinde conualuerit, an exceptione uti possit, si conueniatur.
尤里安写道:如果某人在生病时,向其妻子的堂兄弟承诺给付一百金币,其意图显然是让这笔钱落入其妻子手中,此后他痊愈了,那么在他被起诉时,他是否可以使用抗辩。
et refert Labeoni placuisse doli mali uti eum posse.
尤里安报告说,拉贝奥认为他可以使用恶意抗辩。
§44.4.4.2Si in arbitrum compromisserimus, deinde cum non stetissem ob aduersam ualitudinem, poena commissa est, an uti possim doli exceptione? et ait Pomponius prodesse mihi doli exceptionem.
如果我们已将争议提交仲裁,随后因我身体不适未出庭而招致罚金,我是否可以使用恶意抗辩? 蓬波尼乌斯认为,恶意抗辩对我有利。
§44.4.4.3Item quaeritur, si cum eo, a quo tibi sexaginta deberentur, compromisseris, deinde per imprudentiam poenam centum stipulatus fueris.
同样提出一个问题:如果你与欠你六十个钱币的人达成仲裁合意,随后因疏忽大意而约定了一百个钱币的罚金。
Labeo putat conuenire officio arbitri iubere tantum tibi dari, quantum re uera debeatur, et, si non fiat, non uetare, ne quid amplius petatur: sed etiamsi id omissum fuerit, peti posse quod debetur Labeo dicit, et si forte poena petatur, doli mali exceptionem profuturam.
拉贝奥认为,仲裁人的职责是命令仅向你给付实际所欠的数额,且如果不履行该命令,则不应禁止请求更多的数额;但拉贝奥说,即使这一步骤被忽略,所欠之物仍可被请求,且如果碰巧请求罚金,恶意抗辩将会有所帮助。
§44.4.4.4Si quis pupillo soluerit sine tutoris auctoritate id quod debuit exque ea solutione locupletior factus sit pupillus, rectissime dicitur exceptionem petentibus nocere: nam et si mutuam acceperit pecuniam uel ex quo alio contractu locupletior factus sit, dandam esse exceptionem.
如果任何人在未经监护人同意的情况下,向被监护人清偿了其所欠债务,且被监护人因该清偿而变得更加富裕,那么最正确的说法是,该抗辩会阻碍起诉者;因为即使被监护人接受了消费借贷,或通过其他任何契约而变得富有,也应当赋予抗辩。
idemque et in ceteris erit dicendum, quibus non recte soluitur: nam si facti sint locupletiores, exceptionem locum habebit.
同样的话也适用于其他未被正确清偿债务的人:因为如果他们变得更加富有,该抗辩就将发生效力。
§44.4.4.5Item Labeo scribit, si quis fugitiuum esse sciens emerit seruum et si stipulatus fuerit fugitiuum non esse, deinde agat ex stipulatu, non esse eum exceptione repellendum, quoniam hoc conuenit (quamuis ex empto actionem non haberet): sed, si non conuenisset, exceptione repelletur.
同样,拉贝奥写道:如果某人在明知一个奴隶是逃亡奴隶的情况下购买了他,并且约定该奴隶不是逃亡奴隶,随后根据该口头答约提起诉讼,他不应当被抗辩所驳回,因为对此已达成了协议(尽管他不会拥有买受人之诉);但是,如果没有达成此项协议,他将被抗辩所驳回。
§44.4.4.6Quod si is, cui pecunia debeatur, cum debitore decidit et nomen eius uendidit Seio, cui debitor mandauerat, ut nomen emeret, deque ea re emptor stipulatus est, deinde creditor eam pecuniam retinet, quam per iudicem abstulit, an emptor ex stipulatu possit experiri? et Ofilius putat, si uenditor nominis paratus non sit reddere, quantum ab emptore acceperit, non nocituram exceptionem doli mali: et puto sententiam Ofilii ueram.
但是,如果被欠钱的人与债务人达成和解,并将该债权出售给受债务人委托购买该债权的塞尤斯,且买受人就此事达成了口头答约,此后债权人扣留了他通过法官追回的那笔钱,买受人是否可以根据口头答约提起诉讼? 奥菲利乌斯认为,如果债权的卖主不准备退还他从买受人处收到的数额,恶意抗辩将不会对买主产生不利;我认为奥菲利乌斯的观点是正确的。
§44.4.4.7Labeo ait, si de homine petito secundum actorem fuerit iudicatum et iussu iudicis satisdatum sit hominem intra certum diem tradi, et, si traditus non fuisset, poenam stipulatus sit, petitorem, qui et hominem uindicat et poenam petit, exceptione esse repellendum: iniquum enim esse et hominem possidere et poenam exigere.
拉贝奥说,如果就所请求的奴隶作出了有利于原告的判决,且根据法官的命令担保了该奴隶应在特定日期内交付,并约定了若未交付则支付罚金,那么既请求该奴隶又请求罚金的原告应当被抗辩所驳回:因为既占有该奴隶又征收罚金是不公平的。
§44.4.4.8Item quaeritur, si uniones tibi pignori dedero et conuenerit, ut soluta pecunia redderentur, et hi uniones culpa tua perierint et pecuniam petas.
同样提出一个问题:如果我向你质押了珍珠,并约定在支付资金时将予以退还,而这些珍珠因你的过错而灭失,你却仍请求该资金。
exstat Neruae et Atilicini sententia dicentium ita esse excipiendum: 'si inter me et te non conuenit, ut soluta pecunia uniones mihi reddantur': sed est uerius exceptionem doli mali nocere debere.
纳瓦和阿蒂利基努斯的观点认为应当如此提出抗辩:“除非我和你之间曾约定,在清偿资金时将珍珠退还给我”;但更为正确的看法是,恶意抗辩应当对你产生不利。
§44.4.4.9Si minor mihi infantem donauerit, deinde eum uindicet, exceptione doli mali repellendus est, nisi alimenta reddat et si quis alius sumptus probabilis in eum factus sit.
如果未成年人向我赠与了一名婴儿,此后又要求收回他,除非该未成年人偿还抚养费以及对其所作出的其他任何合理费用,否则他应当被恶意抗辩所驳回。
§44.4.4.10Praeterea sciendum est, si quis quid ex testamento contra uoluntatem petat, exceptione eum doli mali repelli solere: et ideo heres, qui non habet uoluntatem, per exceptionem doli repellitur.
此外,应当知道,如果任何人依据遗嘱提出违背遗嘱人意愿的请求,他通常会被恶意抗辩所驳回;因此,不具有遗嘱人意愿的继承人会被恶意抗辩所驳回。