Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §43.29.3.pr-43.29.3.15

交出自由人禁止令的适用要件与原告资格

第 7178 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安论述了要求交出自由人禁止令的适用范围、排除恶意拘禁的合法事由(家父权、赎金、合意、善意等)、原告适格,以及针对同一案件多次提起禁止令的限制与例外。

[ULPIANUS libro septuagensimo primo ad edictum.
[乌尔比安,《告示注解》第七十一卷。
] §43.29.3.prquod et lex Fabia prospexit.
] 这一点,《法比亚法》也有所规定。
neque hoc interdictum aufert legis Fabiae exsecutionem: nam et hoc interdicto agi poterit et nihilo minus accusatio legis Fabiae institui: et uersa uice qui egit Fabia, poterit nihilo minus etiam hoc interdictum habere, praesertim cum alius interdictum, alius Fabiae actionem habere possit.
该禁止令并不剥夺《法比亚法》的执行力:因为既可以根据该禁止令起诉,也同样可以提起《法比亚法》之诉。 反之,已根据《法比亚法》起诉者,也同样可以获得该禁止令,特别是当一人可以获得该禁止令,而另一人可以获得《法比亚法》之诉时。
§43.29.3.1Haec uerba 'quem liberum' ad omnem liberum pertinent, siue pubes sit siue impubes, siue masculus siue femina, siue unus siue plures, siue sui iuris sit siue alieni: hoc enim tantum spectamus, an liber sit.
“不论哪一个自由人”这些字句适用于一切自由人,无论他是成年人还是未成年人,是男性还是女性,是一人还是多人,是自权人还是他权人:因为我们仅关注这一点,即他是否为自由人。
§43.29.3.2Is tamen, qui in potestate habet, hoc interdicto non tenebitur, quia dolo malo non uidetur habere qui suo iure utitur.
但是,将他人置于其权力之下的人,不受该禁止令的约束,因为行使自己权利的人不被视为具有恶意占有。
§43.29.3.3Si quis eum, quem ab hostibus redemit, retineat, in ea causa est, ut interdicto non teneatur: non enim dolo malo facit.
如果有人扣留他从敌人那里赎回的人,他在这种情况下不受该禁止令的约束:因为他并非出于恶意。
plane si offertur pretium, interdictum locum habet.
显然,如果赎金已被提供,则该禁止令适用。
sed et si eum remisit pretio non accepto, dicendum est interdicto locum fore, si, posteaquam semel remisit, uelit retinere.
但如果他在未收到赎金的情况下释放了该人,之后又想将其扣留,则应当说该禁止令具有适用余地。
§43.29.3.4Si eum quis retineat filium, quem non habet in potestate, plerumque sine dolo malo facere uidebitur: pietas enim genuina efficit sine dolo malo retineri, nisi si euidens dolus malus intercedat.
如果有人扣留其未置于其权力之下的儿子,通常会被视为无恶意而行:因为真挚的亲情使得他在无恶意的情况下扣留,除非存在明显的恶意。
proinde et si libertum suum uel alumnum uel noxae deditum adhuc impuberem, idem erit dicendum.
因此,如果是扣留自己的解放自由人、养子,或尚未成年的因致害而被交付之人,也应当作同样的说明。
et generaliter qui iustam causam habet hominis liberi apud se retinendi, non uidetur dolo malo facere.
通常,凡有正当理由将自由人留置在自己身边的人,不被视为具有恶意。
§43.29.3.5Si quis uolentem retineat, non uidetur dolo malo retinere.
如果有人在违背他人意愿以外的情况下扣留,不被视为恶意扣留。
sed quid si uolentem quidem retineat, non tamen sine calliditate circumuentum uel seductum uel sollicitatum, neque bona uel probabili ratione hoc facit? recte dicetur dolo malo retinere.
但是,如果虽然对方同意,但此人是通过狡诈手段欺骗、诱骗或唆使,且在没有善良或合理理由的情况下这样做的呢? 应当正当地说,他是出于恶意而扣留。
§43.29.3.6Is, qui nescit apud se esse hominem liberum, dolo malo caret: sed ubi certioratus retinet, dolo malo non caret.
不知道自由人在自己此处的人,不具有恶意;但当被告知后仍予以扣留的,则不免除恶意。
§43.29.3.7Plane si dubitat, utrum liber an seruus sit, uel facit status controuersiam, recedendum erit ab hoc interdicto et agenda causa libertatis.
显然,如果对该人是自由人还是奴隶存有疑问,或者有人对身份提起争议,则必须退出该禁止令程序,并进行关于自由身份的诉讼。
etenim recte placuit tunc demum hoc interdictum locum habere, quotiens quis pro certo liber est: ceterum si quaeratur de statu, non oportet praeiudicium fieri alienae cognitioni.
因为正当的观点认为,只有当某人确定为自由人时,该禁止令才适用:此外,如果涉及身份之争,则不应当对其他审判造成先入为主的偏见。
§43.29.3.8Ait praetor 'exhibeas'.
裁判官说:“你应当交出”。
exhibere est in publicum producere et uidendi tangendique hominis facultatem praebere: proprie autem exhibere est extra secretum habere.
交出是指将其带到公共场所,并提供看望和接触该人的机会:严格来说,交出是指使其脱离隐秘状态。
§43.29.3.9Hoc interdictum omnibus competit: nemo enim prohibendus est libertati fauere.
该禁止令向所有人开放:因为任何人都不得被禁止维护自由。
§43.29.3.10Plane ex causa suspectae personae remouendae sunt, si forte talis persona sit, quam uerisimile est colludere uel calumniari.
显然,因嫌疑理由,有关人员应当被排除,如果该人很可能属于通谋或恶意指控之类的人。
§43.29.3.11Sed et si mulier uel pupillus hoc interdictum desiderent pro cognato uel parente uel adfine suo solliciti, dandum esse eis interdictum dicendum est: nam et publico iudicio reos facere possunt, dum suas suorumque iniurias exsequuntur.
但即使是妇女或被监护人,因关心其同族、父母或姻亲而请求该禁止令,也应当说该禁止令应授予他们:因为当他们追究自己及家属遭受的侵害时,他们也可以在公诉中指控被告。
§43.29.3.12Si tamen plures sunt, qui experiri uolent, eligendus est a praetore, ad quem maxime res pertinet uel is qui idoneior est: et est optimum ex coniunctione, ex fide, ex dignitate actorem hoc interdicto eligendum.
然而,如果有数人希望起诉,则裁判官应当选择与该事务最密切相关或最合适的人:而在选择该禁止令的原告时,最好基于亲属关系、诚信和声望进行选择。
§43.29.3.13Si tamen, posteaquam hoc interdicto actum est, alius hoc interdicto agere desideret, palam erit postea alii non facile dandum, nisi si de perfidia prioris potuerit aliquid dici.
然而,在根据该禁止令起诉之后,若有他人希望根据该禁止令起诉,显然此后不能轻易授予他人,除非能对前一原告的背信行为有所说明。
itaque causa cognita amplius quam semel interdictum hoc erit mouendum.
因此,经案件审理后,该禁止令可被多次提起。
nam nec in publicis iudiciis permittitur amplius agi quam semel actum est quam si praeuaricationis fuerit damnatus prior accusator.
因为即使在公诉中,除前一原告因通谋而被判有罪外,一旦起诉之后,也不允许再次起诉。
si tamen reus condemnatus malit litis aestimationem sufferre quam hominem exhibere, non est iniquum saepius in eum interdicto experiri uel eidem sine exceptione uel alii.
但如果被告在被判决后,宁愿支付诉讼标的之评估额而不愿交出该人,则对该被告多次尝试禁止令(无论是对同一原告且不适用抗辩,还是对他人)并非不公正。
§43.29.3.14Hoc interdictum et in absentem esse rogandum Labeo scribit, sed si non defendatur, in bona eius eundum ait.
拉贝奥写道,即使针对不在场之人,也可以请求该禁止令;但如果该人未作答辩,则应针对其财产进行强制执行。
§43.29.3.15Hoc interdictum perpetuum est.
该禁止令是永久的。

词汇与语法注释

  1. §43.29.3.pralius interdictum, alius Fabiae actionem — 对比性结构 `alius ... alius`。它描述了因同一种拘禁行为,不同的人可以分别拥有不同的法律救济途径(一人获得禁止令,另一人获得法比亚法之诉)的情形。置于句末的动词 `habere possit` 通过省略同时作用于前半句的 `alius interdictum`。
  2. §43.29.3.2qui suo iure utitur — 关系代词 `qui` 的先行词作为主句的主语被省略。短语 `suo iure uti`(行使自己的权利)在此语境下指行使合法的市民法职权,如家父权或主人权,此类合法事由否定了“恶意”(dolus malus)这一主观要素。
  3. §43.29.3.4proinde et si libertum suum uel alumnum uel noxae deditum adhuc impuberem, idem erit dicendum — 在连词 `proinde et si` 引导的从句中,省略了与前句 `retineat`(扣留)相对应的动词。宾格形式的 `libertum suum`(自己的解放自由人)、`alumnum`(养子)以及 `noxae deditum`(因致害而被交付之人)均为该省略动词的直接宾语,而 `adhuc impuberem` 则是修饰它们的宾格形容词短语。
  4. §43.29.3.7praeiudicium fieri alienae cognitioni — 由无人称动词 `oportet`(应当)引导的宾格与不定式(ACI)结构。宾格 `praeiudicium`(偏见、预断)作为被动不定式 `fieri`(形成、造成)的逻辑主语,而与格 `alienae cognitioni`(对其他的审理/裁判)则是该预断所指向或受损的对象。
  5. §43.29.3.11dandum esse eis interdictum dicendum est — 双重义务表达的嵌套结构。无人称动形容词结构 `dicendum est`(应当说)的主语是由宾格与不定式引导的从句 `dandum esse eis interdictum`(应当给予他们该禁止令)。其中 `dandum esse` 亦是由动形容词 `dandus` 与 `esse` 构成的表示被动义务的结构。
  6. §43.29.3.13quam si praeuaricationis fuerit damnatus — 在此处的否定比较语境中,`quam si` 的功能类似于 `nisi si`(除非),用于引导例外条件。即,除非前一指控人因通谋(praeuaricatio)而被判有罪这一例外情况,否则公诉在起诉一次后不得再次提起。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §43.29.3.pr-43.29.3.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:43.29.3.pr-43.29.3.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。