Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §41.1.7.pr-41.1.7.7

添附冲积地与他人材料之加工

第 6636 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节阐述了因河流作用(冲刷、河道变迁、岛屿出现等)而取得土地所有权的规则,以及利用他人材料制作新物(加工)时所有权归属的法学派别争议与折衷观点。

[GAIUS libro secundo rerum cottidianarum siue aureorum. ] §41.1.7.pradeo quidem, ut et liberi homines in seruitutem deducantur: qui tamen, si euaserint hostium potestatem, recipiunt pristinam libertatem.
[盖尤斯《日常事务或金言》第二卷] 确实达到如此程度,以至于连自由人也会被降为奴隶;然而,他们如果逃脱了敌人的势力,便恢复其原有的自由。
Praeterea quod per alluionem §41.1.7.1agro nostro flumen adicit, iure gentium nobis adquiritur.
此外,河流通过冲积增加到我们土地上的,根据万民法即归我们所有。
per alluionem autem id uidetur adici, quod ita paulatim adicitur, ut intellegere non possimus, quantum quoquo momento temporis adiciatur.
而所谓通过冲积而增加,是指如此逐渐增加,以至于我们在任何一瞬间都无法察觉增加了多少。
§41.1.7.2Quod si uis fluminis partem aliquam ex tuo praedio detraxerit et meo praedio attulerit, palam est eam tuam permanere.
但是,如果河流的力量从你的土地上冲走了一部分,并带到了我的土地上,显然该部分仍属于你。
plane si longiore tempore fundo meo haeserit arboresque, quas secum traxerit, in meum fundum radices egerint, ex eo tempore uidetur meo fundo adquisita esse.
当然,如果它在较长时间内附着在我的土地上,并且它所携带的树木在我的土地上扎了根,那么自那时起,它就被视为已被我的土地所取得。
§41.1.7.3Insula quae in mari nascitur (quod raro accidit) occupantis fit: nullius enim esse creditur.
产生于海中的岛屿(这很少发生)归先占者所有,因为人们认为它不属于任何人。
in flumine nata (quod frequenter accidit), si quidem mediam partem fluminis tenet, communis est eorum, qui ab utraque parte fluminis prope ripam praedia possident, pro modo latitudinis cuiusque praedii, quae latitudo prope ripam sit: quod si alteri parti proximior sit, eorum est tantum, qui ab ea parte prope ripam praedia possident.
而产生于河流中的岛屿(这经常发生),如果它确实占据了河流的中间部分,则由在河流两岸附近拥有土地的人共有,其比例按照各土地在岸边的宽度而定;但如果它更靠近某一边,则仅归在那一边岸附近拥有土地的人所有。
§41.1.7.4Quod si uno latere perruperit flumen et alia parte nouo riuo fluere coeperit, deinde infra nouus iste riuus in ueterem se conuerterit, ager, qui a duobus riuis comprehensus in formam insulae redactus est, eius est scilicet, cuius et fuit.
但是,如果河流在一侧冲决,并在另一部分开始以新河道流动,随后在下游这股新流又汇入旧河道,那么被两条河道包围而呈岛屿形状的土地,显然仍属于其原所有者。
§41.1.7.5Quod si toto naturali alueo relicto flumen alias fluere coeperit, prior quidem alueus eorum est, qui prope ripam praedia possident, pro modo scilicet latitudinis cuiusque praedii, quae latitudo prope ripam sit: nouus autem alueus eius iuris esse incipit, cuius et ipsum flumen, id est publicus iuris gentium.
但是,如果河流完全放弃了原自然河床而开始流向他处,则原河床确实归在岸边拥有土地的人所有,这当然要按照各土地在岸边的宽度比例决定;而新河床则开始具有与河流本身相同的法律性质,即根据万民法属于公有。
quod si post aliquod temporis ad priorem alueum reuersum fuerit flumen, rursus nouus alueus eorum esse incipit, qui prope ripam eius praedia possident.
然而,如果经过一段时间后,河流又回到了原河床,那么新河床又重新开始归在其岸边拥有土地的人所有。
cuius tamen totum agrum nouus alueus occupauerit, licet ad priorem alueum reuersum fuerit flumen, non tamen is, cuius is ager fuerat, stricta ratione quicquam in eo alueo habere potest, quia et ille ager qui fuerat desiit esse amissa propria forma et, quia uicinum praedium nullum habet, non potest ratione uicinitatis ullam partem in eo alueo habere: sed uix est, ut id optineat.
但是,对于其全部土地已被新河床占领的人,即使河流回到了原河床,在严格的法理上,原土地所有者也不能在该河床中拥有任何份额,因为那块曾经存在的土地因失去其原有的形状而已不复存在,并且由于他不再拥有相邻的土地,他不能基于相邻关系在该河床中拥有任何部分;然而,这一规则很难得到维持。
§41.1.7.6Aliud sane est, si cuius ager totus inundatus fuerit: namque inundatio speciem fundi non mutat et ob id, cum recesserit aqua, palam est eiusdem esse, cuius et fuit.
当然,如果某人的土地全部被淹没,情况就不同了;因为淹水并不改变土地的性质,因此,当水退去时,显然它仍属于原所有者。
§41.1.7.7Cum quis ex aliena materia speciem aliquam suo nomine fecerit, Nerua et Proculus putant hunc dominum esse qui fecerit, quia quod factum est, antea nullius fuerat.
当有人用他人的材料以自己的名义制作了某种新物时,涅尔瓦和普罗库鲁斯认为制作人是所有者,因为制作出的东西此前不属于任何人。
Sabinus et Cassius magis naturalem rationem efficere putant, ut qui materiae dominus fuerit, idem eius quoque, quod ex eadem materia factum sit, dominus esset, quia sine materia nulla species effici possit: ueluti si ex auro uel argento uel aere uas aliquod fecero, uel ex tabulis tuis nauem aut armarium aut subsellia fecero, uel ex lana tua uestimentum, uel ex uino et melle tuo mulsum, uel ex medicamentis tuis emplastrum aut collyrium, uel ex uuis aut oliuis aut spicis tuis uinum uel oleum uel frumentum.
萨比努斯和卡西乌斯则认为,起作用的是更为自然的道理,即作为材料所有者的人,也应是用意同材料制作之物的所有者,因为没有材料就无法制作任何物。 例如,如果我用金、银或铜制作了某种器皿,或者用你的木板制作了船、柜子或长凳,或者用你的羊毛制作了衣服,或者用你的葡萄酒和蜂蜜制作了蜜酒,或者用你的药剂制作了硬膏或洗眼药,或者用你的葡萄、油橄榄或麦穗制作了葡萄酒、油或谷物。
est tamen etiam media sententia recte existimantium, si species ad materiam reuerti possit, uerius esse, quod et Sabinus et Cassius senserunt, si non possit reuerti, uerius esse, quod Neruae et Proculo placuit.
然而,也存在一种正确评价者的折衷观点,即:如果该新物能恢复为材料,则萨比努斯和卡西乌斯的观点更为正确;如果不能恢复,则涅尔瓦和普罗库鲁斯的观点更为正确。
ut ecce uas conflatum ad rudem massam auri uel argenti uel aeris reuerti potest, uinum uero uel oleum uel frumentum ad uuas et oliuas et spicas reuerti non potest: ac ne mulsum quidem ad mel et uinum uel emplastrum aut collyria ad medicamenta reuerti possunt.
例如,铸造的器皿可以恢复为金、银或铜的粗块,但葡萄酒、油或谷物却无法恢复为葡萄、油橄榄和麦穗;甚至蜜酒也无法恢复为蜂蜜和葡萄酒,硬膏或洗眼药也无法恢复为药剂。
uidentur tamen mihi recte quidam dixisse non debere dubitari, quin alienis spicis excussum frumentum eius sit, cuius et spicae fuerunt: cum enim grana, quae spicis continentur, perfectam habeant suam speciem, qui excussit spicas, non nouam speciem facit, sed eam quae est detegit.
然而,在我看来,有人正确地指出,不应怀疑用他人的麦穗脱粒出来的谷物仍属于麦穗的所有者;因为麦穗中所含的谷粒本身就具有完整的形态,脱粒麦穗的人并未制作新物,而只是将已存在之物显露出来。

词汇与语法注释

  1. 41.1.7.prqui tamen — 关系代名词 `qui` 以其先行词 `liberi homines`(自由人)为指向。它在此作为“关系连接”用于句首,相当于英语中的 "but they..."(然而他们...)。
  2. 41.1.7.1id uidetur adici, quod — `id` 是先行词,后接关系从句 `quod... adicitur`。动词 `uidetur` 并非无人称用法,而是以 `id` 为主语的单数第三人称被动形式(“那……的物被视为……”)。
  3. 41.1.7.1adiciatur — 由疑问词 `quantum` 引导的间接疑问从句中的现在时虚拟式被动语态。
  4. 41.1.7.5cuius tamen totum agrum — 关系代名词 `cuius` 起到关系连接的作用,修饰 `agrum`(属格修饰“谁的土地”)。后续主节的主语是 `is, cuius is ager fuerat`(那块土地原属的所有者)。
  5. 41.1.7.5uix est, ut id optineat — `uix est, ut...` 是一个无人称句式,意为“很难出现……的情况”或“……的主张很难成立”,后接由 `ut` 引导的虚拟式从句。
  6. 41.1.7.7efficere putant, ut — 这是依附于 `putant` 的“宾格加不定式”(ACI)结构,其中 `magis naturalem rationem` 是 `efficere` 的主格宾格(即逻辑主语)。`ut` 从句作为 `efficere` 的宾语/结果从句。
  7. 41.1.7.7dubitari, quin — 在否定疑问词/表达 `non debere dubitari`(不应怀疑)之后,使用 `quin` 连词引导虚拟式从句(`sit`)的结构。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §41.1.7.pr-41.1.7.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:41.1.7.pr-41.1.7.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。