Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §41.1.63.pr-41.1.63.4

共有奴隶与用益权奴隶所获宝藏的归属

第 6693 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

阐述了共有奴隶、享有役权(用益权)的奴隶以及债权人发现宝藏时,所有权的归属与分配法理。

[TRYPHONINUS libro septimo disputationum. ] §41.1.63.prSi is qui in aliena potestate est thensaurum inuenerit, in persona eius cui adquirit hoc erit dicendum, ut, si in alieno agro inuenerit, partem ei adquirat, si uero in parentis dominiue loco inuenerit, illius totus sit, si autem in alieno, pars.
[特里丰尼努斯,《论议集》第七编] 如果处于他人权力之下的人发现了宝藏,对于他为其取得所有权的人,应当这样说:如果他在他人的土地上发现,他为该人取得一部分;但如果他在其父亲或主人的土地上发现,则该宝藏全部归该人所有;如果是处于他人的土地上,则取得一部分。
§41.1.63.1Si communis seruus in alieno inuenerit, utrum pro dominii partibus an semper aequis adquiret? et simile est atque in hereditate uel legato uel quod ab aliis donatum seruo traditur, quia et thensaurus donum fortunae creditur, scilicet ut pars, quae inuentori cedit, ad socios, pro qua parte serui quisque dominus est, pertineat.
如果共有奴隶在他人土地上发现宝藏,他是按照所有权份额还是总是按等额为所有人取得? 这类似于继承、遗赠,或者他人作为赠与物交付给奴隶的情况,因为宝藏也被认为是命运的赐予;也就是说,归属于发现者的那部分,应当按照每个人是该奴隶主人的份额归属于各共有人。
§41.1.63.2Si communis seruus in domini unius fundo proprio inuenit, de parte, quae soli domino semper cedit, non est dubium, quin solius domini praedii sit: uerum an aliquid ex parte ferat alter socius, uidendum est, et numquid simile sit, atque cum stipulatur seruus iussu unius domini aut per traditionem aliquid accipit uel nominatim alteri: quod magis dici poterit.
如果共有奴隶在其中一位主人的专属土地上发现宝藏,关于总是归属于土地所有者的那部分,毫无疑问属于该土地的所有者主人;但必须考虑的是,另一位共有人是否能从该部分中获得一些东西,以及这是否类似于奴隶根据一位主人的命令进行口头答允、或者通过交付接受某物、或者专门为其中一人接受某物的情况:对此,后一种观点更有说服力。
§41.1.63.3Quod si seruus, in quo usus fructus alienus est, inuenerit in eius locum, qui seruum proprium habet, an totum illius sit? et si in alieno, an partem eidem adquirat an uero fructuario? inspectio in illo est, num ex operis serui adquiratur.
但是,如果他人享有役权的奴隶,在拥有该奴隶所有权的人的土地上发现了宝藏,该宝藏是否全部归所有权人所有? 如果是处于他人的土地上,他是为所有权人还是为用益权人取得一部分? 应当考察的是,这是否是通过奴隶的劳务取得的。
finge terram fodientem inuenisse, ut hoc dicatur fructuarii esse: quod uero subito in abdito loco positum nihil agens, sed aliter ambulans inuenit, proprietatis domini sit.
假设他在掘地时发现了宝藏,以至于这可以说属于用益权人;但如果他在什么也没做、只是在别处行走时,突然发现了放置在隐蔽地方的宝藏,则这属于所有权人。
ego nec illius ad fructuarium pertinere partem arbitror: nemo enim seruorum opera thensaurum quaerit nec ea propter tunc terram fodiebat, sed alii rei operam insumebat et fortuna aliud dedit.
我认为即使在那一种情况下,该部分也不属于用益权人;因为没有人通过奴隶的劳务去寻找宝藏,奴隶当时也不是为了这个目的而掘地,而是将劳力投入到其他事情上,而命运赐予了其他东西。
itaque si in ipsius fructuarii agro inuenerit, puto partem solam ut agri dominum habiturum, alteram ad eum, cuius in seruo proprietas est, pertinere.
因此,如果他在用益权人自己的土地上发现,我认为该用益权人作为土地所有人仅获得一部分,而另一部分则归属于拥有该奴隶所有权的人。
§41.1.63.4Quod si creditor inuenerit, in alieno uidebitur inuenisse: partem itaque sibi, partem debitori praestabit, nec recepta pecunia restituet, quod iure inuentoris, non creditoris ex thensauro apud eum remansit.
但是,如果债权人发现了宝藏,他将被视为在他人土地上发现;因此,他将自己保留一部分,给债务人一部分,且在收到债款后不需要返还该部分,因为他所保留的宝藏是基于发现者的权利,而不是债权人的权利。
quae cum ita sint, et cum ex principis auctoritate creditor ut proprium agrum tenere coepit iure dominii, intra constitutum luendi tempus pignoris causa uertitur: post transactum autem tempus thensaurum in eo inuentum ante solutam pecuniam totum tenebit.
既然如此,且当根据皇帝的权威,债权人开始以所有权人的身份将该土地作为自己的土地占有时,在法定的赎回期内,其仍具有质权的性质;但在期限届满后,他在债务清偿前于该土地上发现的宝藏,将全部由其占有。
oblato uero intra constitutum tempus debito, quoniam uniuersa praestantur atque in simplici petitore reuocantur, restitui debebit, sed pro parte sola, quia dimidium inuentori semper placet relinqui.
然而,如果在法定限期内债务人提供了债务的清偿,因为所有物品都将予以恢复并在普通请求人手中回复,该宝藏应当予以返还,但仅返还一部分,因为法律总是乐意将一半留给发现者。

词汇与语法注释

  1. §41.1.63.prin persona eius cui adquirit — eius 是修饰 persona 的属格,cui 是 adquirit 的利益与格(为谁取得)。整句意为“对于(子或奴隶)为其取得所有权的人(即父亲或主人)”,指应根据该主体的身份或土地所有权状况来做出判断。
  2. §41.1.63.2quod magis dici poterit — 关系代名词主格 quod 指代前文的疑问从句 numquid simile sit ...(是否类似于由单一主人独占取得的情形)。著者支持这种类推解释(独占说),认为其“更有说服力”(更可行)。
  3. §41.1.63.4pignoris causa uertitur — uertitur 意为“转为、被视为”。它表明,即使债权人根据皇帝的特许开始将该土地作为自己的财产占有,但在法定的赎回期内,其在法律上仍属于“质权(担保)的性质/范畴”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §41.1.63.pr-41.1.63.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:41.1.63.pr-41.1.63.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。