Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §40.5.41.pr-40.5.41.9

附条件释放的成就与信托释放中继承人的迟延

第 6453 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

探讨了关于奴隶释放条件的多个案例,包括期限的满足、继承人在信托遗赠中的拖延行为、诚实信用之人的判断标准、母亲获释前所生子女的身份归属,以及特有财产的结算与意外损失的负担问题。

[SCAEUOLA libro quarto responsorum.
[斯卡埃沃拉,《答辩录》第四卷。
] §40.5.41.pr'Thais ancilla mea cum heredi meo seruierit annos decem, uolo sit mea liberta'.
] “如果我的女奴泰丝为我的继承人服役十年,我希望她成为我的被释女奴。
quaeritur, cum libertam suam esse uoluerit nec id heres facere potuerit nec directa pure data sit libertas, an etiam post decem annos in seruitutem remaneret.
” 问题是,由于遗嘱人曾希望她成为自己的被释女奴,而继承人又无法做到这一点,且自由并非直接且无条件地给予,那么她在十年之后是否仍处于奴隶状态。
respondit nihil proponi, cur non Thaidi libertas debeatur.
答辩称,没有任何理由表明为什么不应该给予泰丝自由。
§40.5.41.1Lucius Titius ita cauit: 'Maeui fili carissime, te rogo, ut, si Stichus et Damas et Pamphilus te promeruerint, aere alieno liberato ne alterius quam tuam seruitutem experiantur': quaero, an, si per heredem steterit, quo minus aes alienum exsolueretur, ex causa fideicommissi libertatem consequi possint.
卢基乌斯·蒂蒂乌斯作了如下规定:“我最亲爱的儿子马埃维乌斯,我请求你,如果斯蒂库斯、达马斯和潘菲卢斯为你做出了贡献,且在债务清偿之后,让他们不要经历除你之外的其他人的奴役。 ” 我请问,如果是因为继承人的原因导致债务未能清偿,他们是否可以基于信托遗赠获得自由。
respondit non quidem imputandum heredi, si pro commoditatibus rei suae administrandae aes alienum tardius exsoluerit: uerum si manifeste studium non soluentis ei rei paratum, ut libertatibus mora fieret, probaretur, repraesentandas libertates.
答辩称,如果为了管理其财产的便利而较晚地清偿债务,这确实不应归咎于继承人;但如果被证实明显存在不予清偿的意图,旨在为自由的赋予制造拖延,则应立即给予自由。
§40.5.41.2Tutoris, quem et ipsum testamento liberis dederat, fidei commisit de manumittendis seruis ipsius tutoris, sed is a tutela excusatus fuerat: quaero, an eisdem seruis libertatem praestare deberent tutores, qui in locum excusati dati tutelam administrarent.
(某人)将释放在遗嘱中为其子女指定的监护人自身的奴隶之事托付给该监护人,但该人已被免除监护职务。 我请问,代替被免职者而被指定并履行监护职责的(其他)监护人们,是否有义务向这些奴隶提供自由。
respondit secundum ea quae proponerentur libertates et ab heredibus scriptis uideri datas.
答辩称,根据所呈明的情况,自由应被视为也由指定的继承人所给予。
'Seio auri libras tres et Stichum notarium, quem peto manumittas'.
“遗赠给塞尤斯黄金三磅及速记奴隶斯蒂库斯,我请求你将其释放。
§40.5.41.3Seius eodem testamento tutor datus a tutela se excusauit: quaeritur, an nihilo minus fideicommissa libertas debeatur.
” 在同一份遗嘱中被指定为监护人的塞尤斯,免除了自己的监护职务。 问题是,信托遗赠的自由是否仍应给予。
respondit nihil proponi, cur non debeatur.
答辩称,没有任何理由表明为什么不应该给予。
§40.5.41.4Sorore sua herede instituta de seruis ita cauit: 'Βούλομαι καὶ παρακαλῶ, γλυκυτάτη μου ἀδελφή, ἐν παρακαταθήκῃ σε ἔχειν Στίχον καὶ Δάμαν τοὺς πραγματευτάς μου, οὓς ἐγὼ οὐκ ἠλευθέρωσα, ἄχρις ἂν τὰς ψήφους ἀποκαταστήσωσιν: ἐὰν δὲ καὶ σοὶ ἀρέσκωσιν, ἐμήνυσα σοὶ τὴν γνώμην μου'.
在指定其姐妹为继承人后,他针对奴隶作了如下规定:“我最甜美的姐妹啊,我希望并请求你将我的事务代理奴隶斯蒂库斯和达马斯作为寄托物保管,我并未释放他们,直到他们清结账目;如果他们也让你满意,我已经向你表明了我的意图。
quaero, si paratis actoribus rationes reddere heres libertatem non praestet, dicendo eos non placere sibi, an audienda esset.
” 我请问,如果代理奴隶已准备好提交账目,而继承人却以他们不合自己心意为由不予提供自由,该继承人的主张是否应予采纳。
respondit non spectandum, quod heredibus displiceret, sed id quod uiro bono posset placere, ut libertatem consequantur.
答辩称,为了让他们获得自由,不应看继承人是否不满意,而应看一个诚实信用之人是否能感到满意。
§40.5.41.5Lucia Titia heredum fidei commisit, uti Pamphilam ancillam Seiae cum filiis eius redimerent et manumitterent, et iuridicus, quanti singuli essent redimendi, aestimauit: medio tempore Pamphila, antequam pecunia solueretur, peperit: quaero, id quod natum est ex Pamphila utrum ad heredes Seiae an ad heredem Titiae pertineat.
卢基娅·蒂蒂娅托付其继承人,赎买并释放塞亚的女奴潘菲拉及其子女,且地方法官已评估了赎买他们每一个人所需的造价。 在此期间,在支付价款之前,潘菲拉分娩了。 我请问,潘菲拉所生之子,是属于塞亚的继承人们,还是属于蒂蒂娅的继承人。
respondit id, quod natum est ex Pamphila, eius quidem esse, cuius ea fuerat tunc cum pareret: uerum heredem, si moram fideicommissae libertati fecit, compellendum partum quoque ad libertatem perducere.
答辩称,潘菲拉所生之子,确实属于她在分娩时所属之人;然而,如果继承人对信托遗赠的自由造成了延误,则必须被强制将该新生儿也带向自由。
§40.5.41.6Lucius Titius ita testamento cauit: 'medicos tibi commendo illum et illum: in tuo iudicio erit, ut habeas bonos libertos et medicos.
卢基乌斯·蒂蒂乌斯在遗嘱中作了如下规定:“我向你推荐某某和某某医生:是否让他们成为良好的被释自由人和医生,将取决于你的判断。
quod si ego libertatem eis dedissem, ueritus sum, quod sorori meae carissimae fecerunt medici serui eius manumissi ab ea, qui salario expleto reliquerunt eam': quaero, an fideicommissa libertas supra scriptis competere potest.
如果我曾给予他们自由,我担心他们会像我最亲爱的姐妹的医生奴隶们那样对待她——那些奴隶被她释放后,在领完薪水后就离开了她。 ” 我请问,上述之人是否可以享有信托遗赠的自由。
respondit secundum ea quae proponerentur non necessitatem heredibus impositam, sed arbitrium permissum.
答辩称,根据所呈明的情况,并非对继承人施加了义务,而是允许其享有裁量权。
§40.5.41.7Titius Sticho seruo suo libertatem dedit, si rationes sic dederit: quaero, an ratio per eum gesta ita putari debeat, ut damna, quae casu contigerunt, ad onus reliquorum non pertineant.
蒂蒂乌斯向其奴隶斯蒂库斯给予了自由,条件是如果他能以如下方式提交账目。 我请问,由其经手的账目计算,是否应当使偶然发生的损失不计入剩余债务的负担。
respondit in negotio, quod uoluntate domini administrasse proponatur, ea damna, quae casu ita acciderint, ut seruo nihil possit imputari, non pertinere ad reliquorum onus.
答辩称,在根据呈明系依主人意愿管理的事务中,以无法归咎于奴隶的方式偶然发生的那些损失,不属于剩余债务的负担。
§40.5.41.8Item quaero, cum omne peculium reddere iussus sit, an ita peculium computari debeat, ut id solum peculii esse uideatur, quod quaque ex causa domino debeat superesse.
我又请问,既然他被命令归还全部特有财产,该特有财产的计算是否应当被视为:仅因任何原因而应留给主人的财产,才被看作是特有财产的一部分。
respondit in ea specie, de qua quaereretur, non debere deduci ex peculio, quod domino debeatur.
答辩称,在所询问的案情中,不应从特有财产中扣除欠主人的债务。
§40.5.41.9Item quaero, an, si ex reliquis in peculio aliquid conuerterit, deduci hoc ex peculio reddendo debeat.
我又请问,如果他将剩余债务中的部分资金转入其特有财产,这是否应当从应归还的特有财产中扣除。
respondit, si id, quod ex causa quae proponeretur in peculium uersum est, reliquorum nomine desolutum est, fieri satis condicioni, si id, quod reliquum est peculii, soluatur.
答辩称,如果根据所呈明的情况转入特有财产的那部分,已作为剩余债务的名义予以偿还,那么只要支付特有财产的剩余部分,条件即告满足。

词汇与语法注释

  1. §40.5.41.1si per heredem steterit, quo minus — 此处使用了习惯表达 per aliquem stat, quo minus...(带虚拟式),意为“由于某人的原因阻碍了……”。在这里,steterit(将来完成直说式或完成虚拟式)之后接 quo minus 与虚拟式未完成过去时(exsolueretur)。
  2. §40.5.41.4Βούλομαι καὶ παρακαλῶ, γλυκυτάτη μου ἀδελφή, ἐν παρακαταθήκῃ σε ἔχειν Στίχον καὶ Δάμαν τοὺς πραγματευτάς μου — 希腊语遗嘱条款。此处使用了带对格的主动词不定式结构,ἔχειν 作为 Βούλομαι καὶ παρακαλῶ(我希望并请求)的宾语,其主语为对格的 σε。
  3. §40.5.41.5compellendum partum quoque ad libertatem perducere — compellendum 是动形容词(分词),省略了系动词 esse。它修饰对格主语 heredem,表示义务:“继承人也必须被强制将新生儿带向自由”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §40.5.41.pr-40.5.41.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:40.5.41.pr-40.5.41.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。