Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §40.5.41.10-40.5.41.17

附提交账目及年龄条件的奴隶释放

第 6454 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

关于在提交账目以及达到特定年龄、结婚等附加条件下,通过遗嘱和信托遗赠释放奴隶的法律答辩,涉及债务清偿、管理范围与计算期限等问题。

[SCAEUOLA libro quarto responsorum. ] §40.5.41.10Libertatem ita testamento dedit: 'Cupitum seruum meum, cum Marcianus filius meus sedecim annos implenerit, rationibus redditis liberum esse uolo': post mortem testatoris tutores Cupito exactionem commiserunt isque nummos redactos expensauit eisdem tutoribus: deinde filius impubes decessit, cui mater heres extitit et tutorem tutelae iudicio filii condemnatum habuit: Cupitus ad libertatem proclamat eo tempore, quo, si uiueret Marcianus, annos sedecim aetatis habiturus esset, offerens rationes unius anni in diem mortis testatoris, quod ceterae subscriptae fuerunt.
他在遗嘱中如此给予自由:“我希望 my 奴隶库皮图斯在 my 儿子马尔基亚努斯满十六岁时,在提交账目后获得自由。 ”遗嘱人死后,监护人们将收债事务委任给库皮图斯,他将收回的现金支付给这些监护人并做了登记。 其后,儿子在未成年时死亡,其母亲成为继承人,并在关于儿子监护的诉讼中使监护人受到判决处罚。 库皮图斯在如果马尔基亚努斯活着本应满十六岁的时候要求获得自由,并提交了截至遗嘱人死亡之日的一年账目,因为其余账目已被签字认可。
quaesitum est, an eas quoque rationes, quas tutores periculo suo egerunt, Cupitus reddere compelli debeat.
问题是,库皮图斯是否也应被强制提交那些由监护人自担风险所运营的账目。
respondit eum de quo quaeritur condicioni rationis reddendae ita uideri paruisse, si omne ex eo, quod gessit, recte desiderari potest, reddiderit: nam alteram condicionem humaniore interpretatione ita accipi posse, ut defuncto pupillo tempus, quo, si uiueret, sedecim annos impleret, exspectare satis fuerit.
答辩称,如果所询问之人已将他所经管的事务中可以被合乎情理地要求的所有内容予以提交,则应被视为已遵守了提交账目的条件;因为另一个条件(指满十六岁)通过更人道的解释可以被如此理解:即在被监护人已死亡的情况下,等待他若活着本应满十六岁的那个时间就足够了。
§40.5.41.11'Stichus et Damas serui mei, si rationes reddideritis, liberi estote': quaesitum est, an non solum rationes, uerum si qua alia consilio et fraude eorum amota sunt, praestari ab his debeant, ut ad libertatem perueniant.
“我的奴隶斯蒂库斯和达马斯,如果你们提交了账目,你们就获得自由。 ”问题是,不仅是账目,如果有什么其他财物因他们的共谋和欺诈而被转移,他们为了获得自由,是否必须予以偿还。
respondit rationum reddendarum condicioni contineri omne, quod quoquo genere serui actum fidemque respiceret.
答辩称,提交账目的条件包含以任何形式涉及奴隶的行为与诚信的一切事项。
§40.5.41.12Intra certa tempora condicioni reddendarum rationum non paruerunt, postea parati erant: quaesitum est, an perueniant ad libertatem.
他们在指定的时间内未遵守提交账目的条件,此后他们准备好了提交。 问题是,他们是否能获得自由。
respondit, si per ipsos stetisset, quo minus intra tempora praescripta condicioni parerent, non idcirco liberos fore, quod postea rationes uelint reddere.
答辩称,如果由于他们自身的原因导致未在规定时间内遵守条件,那么他们此后即使希望提交账目,也并不因此获得自由。
§40.5.41.13'Ab heredibus meis peto fideique eorum committo, cum filius meus sedecim annos impleuerit, Stichum rationibus redditis manumittant': quaero, an eundem seruum testator in diem usque pubertatis filii sui actum agere uoluerit.
“我请求 my 继承人们并信托他们,当 my 儿子满十六岁时,在斯蒂库斯提交账目后将其释放。 ”我请问,遗嘱人是否希望该奴隶一直管理事务至其儿子达到成年之日。
respondit manifestum esse testatorem huius quoque actus rationem a Sticho reddi uoluisse.
答辩称,显而易见,遗嘱人希望斯蒂库斯也提交这一期间经管事务的账目。
§40.5.41.14'Stichus seruus meus iubeo ut det praestet filiae et uxori meae heredibus meis sine ulla controuersia tot aureos: et ut ipsum manumittant, fidei eorum committo': quaesitum est, cum uxor ab hereditate abstinuerit, utrum duobus an filiae praestare debeat.
“我命令 my 奴隶斯蒂库斯毫无争议地向 my 继承人——即 my 女儿和妻子,给付并提供若干金币;我信托她们将其释放。 ”问题是,当妻子放弃继承时,他应当向两人还是仅向女儿给付。
respondit filiae, quae heres ex asse extitisse proponeretur, pro solido dandum.
答辩称,应当向被呈明已成为单独继承人的女儿全额给付。
§40.5.41.15Herede filio suo ex asse instituto libertatem dedit in haec uerba: 'December dispensator meus, Seuerus uilicus et Uictorina uilica Seueri contubernalis in annos octo liberi sunto: quos in ministerio filii mei esse uolo: te autem, Seuere fili carissime, peto, uti Decembrem et Seuerum commendatos habeas, quibus praesentem libertatem non dedi, ut idonea ministeria haberes, quos spero te et libertos idoneos habiturum'.
在指定其儿子为单独继承人后,他用以下词句给予了自由:“我的出纳员德肯贝尔、农庄管理人塞维鲁,以及塞维鲁的同居伴侣、女农庄管理人维克托里娜,在八年后获得自由;我希望他们在我儿子的役使下。 我最亲爱的儿子塞维鲁啊,我请求你妥善对待德肯贝尔和塞维鲁,我没有立即给予他们自由,是为了让你有合适的役使人手,我希望你也将他们作为合适的被释自由人而保有。
quaero, cum eo tempore, quo Titius testamentum faciebat, filius natus annorum fuerat nouem et Titius post biennium et sex menses decesserit, anni octo, in quos libertas erat dilata, ex testamenti facti tempore an uero ex mortis numerari debeant.
”我请问,鉴于在蒂蒂乌斯订立遗嘱时,其儿子年方九岁,而蒂蒂乌斯在两年六个月后去世,自由被推迟的这八年,应当自订立遗嘱之时起算,还是自去世之时起算。
respondit posse uideri testatorem eos annos octo dilatae libertatis comprehendisse, qui computandi sunt a die testamenti facti, nisi aliud uoluisse testatorem probaretur.
答辩称,可以认为遗嘱人所指的是那推迟自由的八年应当自订立遗嘱之日起计算,除非能证明遗嘱人有其他意图。
§40.5.41.16'Spendophorus, cum filia mea in familia nupserit, si rationes idonee filiae meae administratas reddiderit, liber esto': filia cum adhuc pubes esset, uiuo patre decessit et ex substitutione Seius heres extitit: quaero, cum Spendophorus rationes pupillae non administrauerit et uiuo patre familias desierit ipsius rationes administrare et, si uiueret, Titia annos haberet amplius duodecim, an ex testamento liber sit.
“当 my 女儿出嫁时,如果斯彭多福鲁斯提交了为 my 女儿妥善管理的账目,他就获得自由。 ”女儿在尚年轻、父亲仍健在时去世,塞尤斯根据顺位继承成为继承人。 我请问,鉴于斯彭多福鲁斯未曾管理被监护人的账目,且在家长健在时已停止管理其自身的账目,如果蒂蒂亚活着本应年满十二岁以上,他是否根据遗嘱获得自由。
respondit, si nullas rationes administrasset, quas reddere heredi deberet, secundum ea quae proponerentur liberum esse.
答辩称,如果他没有管理过任何应当向继承人提交的账目,根据所呈明的情况,他是自由的。
'Stichum rationibus redditis manumitti uolo'.
“我希望斯蒂库斯在提交账目后被释放。
§40.5.41.17Stichus arcarius probante domino nomina fecit et rationes a domino subscriptas exhibet nec postea nomen ullum fecit: quaero, an, si qui minus soluendo fuerint debitores, quibus alii exactores erant applicati, nondum uideatur condicioni satisfactum.
” 出纳奴隶斯蒂库斯经主人同意设立了债权,并展示了经主人签字的账目,此后未再设立任何债权。 我请问,如果存在一些无力偿还的债务人,而其他催收人员已被指派给他们,是否应认为尚未满足条件。
respondit secundum ea quae proponerentur non pertinere ad onus reddendarum rationum, quod soluendo non essent debitores.
答辩称,根据所呈明的情况,债务人无力偿还并不属于提交账目的负担。

词汇与语法注释

  1. §40.5.41.10tutorem tutelae iudicio filii condemnatum habuit — 动词 “habuit” 与过去分词 “condemnatum” 连用(“tutorem... condemnatum habuit”)构成表示结果或使役的结构,意为继承人母亲在关于其子监护的诉讼中,成功使该监护人受到有罪判决(胜诉)。
  2. §40.5.41.10alteram condicionem humaniore interpretatione ita accipi posse, ut defuncto pupillo tempus, quo, si uiueret, sedecim annos impleret, exspectare satis fuerit — 带对格的不定式结构(“accipi posse”)的主语是 “alteram condicionem”。在 “ut” 引导的从句中,不定式 “exspectare”(等待)作为无人称谓语 “satis fuerit”(已足够)的实际主语。“defuncto pupillo” 是夺格绝对结构,表示原因(“由于被监护人已死”)。
  3. §40.5.41.12si per ipsos stetisset, quo minus... parerent — 惯用表达 “stare per aliquem, quominus” 后接虚拟语气,表示“因某人的原因而未能做某事(或阻碍某人做某事)”。此处使用过去完成虚拟语气(“stetisset”),意为“如果是因为他们自身的原因导致他们未能遵守条件”。
  4. §40.5.41.15in annos octo liberi sunto — 前置词短语 “in annos octo” 表示自由效力的推迟,意为“在八年届满之时”(或“八年后”)。这由下文的上下文(“quibus praesentem libertatem non dedi”)以及提问中的措辞(“anni octo, in quos libertas erat dilata”)所证实。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §40.5.41.10-40.5.41.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:40.5.41.10-40.5.41.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。