Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §40.5.26.pr-40.5.26.3

给付迟延与义务人死亡时信托解放的救济

第 6437 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本条讨论了在因义务人死亡或给付迟延等原因导致信托遗赠的奴隶解放受阻时,为保护奴隶及其子女的自由而制定的各种宪令与救济措施。

[ULPIANUS libro quinto fideicommissorum. ] §40.5.26.prCum uero is qui rogatus est non alienum seruum manumittere mortalitatis necessitate uel bonorum publicatione ad alium seruum perduxit, magis opinor constitutionibus esse locum, ne deterior condicio fideicommissae libertatis fiat.
然而,当被要求解放非属于他人之奴隶的人,因死亡的必然性或财产没收,而将该奴隶转移至他人时,我认为更应当有适用宪令(勅令)的余地,以免信托遗赠之自由的状况变差。
nam et cum quidam rogatus esset, cum moreretur, seruum manumittere isque decessisset libertate seruo non data, perinde eum habendum constitutum est atque si ad libertatem ab eo perductus esset: potest enim eo testamento dare libertatem utique directam.
因为,当某人被要求在临终时解放奴隶,而他在未给奴隶自由的情况下去世时,已被规定应当视同其已被该人引导至自由一样对待之:因为他至少可以在该遗嘱中给予直接的自由。
sic fit, ut, quotiens quis libertatem accepit fideicommissariam, si ab alio quam qui erat rogatus manumittatur, auxilium constitutionum habeat perindeque habeatur atque si ab eo manumissus fuisset, quoniam fideicommissis libertatibus fauor exhibetur nec intercidere solet destinata fideicommissa libertas: qui enim ea donatus est, in possessionem libertatis interim esse uidetur.
因此,每当有人获得信托遗赠的自由,如果他被所要求者以外的其他人解放,他就获得宪令的协助,并被视为如同已被前者解放一样,因为信托遗赠的自由受到优待,且预定的信托遗赠之自由通常不会消灭:因为获得此赠与的人,在此期间被视为处于自由的占有之中。
§40.5.26.1Apparet igitur subuentum fideicommissis libertatibus, ut in re mora facta esse his uideatur et ex die quidem, quo libertas peti potuit, matri traderentur manumittendi causa, ex die uero, quo petita est, ingenui nascantur.
因此显而易见,信托遗赠的自由得到了救济,以至于在他们看来此事存在“给付迟延”,且自可以请求自由之日起,〔所生子女〕为了被解放而应被移交给母亲,而自提出请求之日起,他们便作为自由人出生。
plerumque enim per ignauiam uel per timiditatem eorum, quibus relinquitur libertas fideicommissa, uel ignorantiam iuris sui uel per auctoritatem et dignitatem eorum, a quibus relicta est, uel serius petitur uel in totum non petitur fideicommissa libertas: quae res obesse libertati non debet.
因为在大多数情况下,由于被遗赠信托自由之人的怠惰或胆怯,或对自己权利的无知,或由于遗赠自由之人的权威和地位,信托自由要么请求较晚,要么根本未被请求:而这种情况不应损害自由。
quod igitur defendimus, ita determinandum est, ut ingenui quidem exinde nascantur, ex quo mora libertati facta est, manumitti autem partum dici debeat, ex quo peti libertas potuit, quamuis non sit petita.
因此,我们所主张的应当这样界定:自自由发生迟延时起出生者确为自由人,但必须说,自可以请求自由之日起,子女就应当被解放,即使该自由未被请求。
certe minoribus uiginti quinque annis et in hoc tribuendum est auxilium, ut uideatur in re mora esse: nam qua ratione decretum et a diuo Seuero constitutum est in re moram esse circa pecuniaria fideicommissa, quae minoribus relicta sunt, multo magis debet etiam in libertatibus hoc idem admitti.
当然,对于未满二十五岁者,在这一点上也应当给予救济,以视为存在“给付迟延”:因为基于神君塞维鲁针对留给未成年人的金钱信托遗赠规定存在“给付迟延”的相同理由,在自由方面更应该允许这同样的事情。
§40.5.26.2Cum quidam Caecilius ancillam, quam pignori obligauerat, dimisso creditore per fideicommissum manumitti uoluisset et heredibus creditorem non liberantibus infantes, qui postea erant editi, uenissent a creditore, imperator noster cum patre rescripsit secundum ea, quae diuo Pio placuerint, ne pueri ingenuitate destinata fraudarentur, pretio emptori restituto perinde eos ingenuos fore, ac si mater eorum suo tempore manumissa fuisset.
当某个凯基利乌斯希望其已作质押的随身女奴在偿还债权人后通过信托遗赠获得解放,而继承人们未使债权人获得清偿,致使此后出生的幼子们被债权人卖掉时,我们的皇帝与其父亲根据神君庇乌斯所赞同的规定回复道,为了不让孩子们被剥夺预定的自由人身份,在向买受人退还价金后,他们将成为自由人,如同他们的母亲在适当的时候已被解放一样。
§40.5.26.3Idem imperator noster cum patre rescripsit, si post quinquennium mortis testatoris tabulae testamenti apertae essent uel codicilli et partus medio tempore editus sit, ne fortuita mora seruitutem partui irrogauerit, matri partum tradendum, ut ab ea ad libertatem perducatur.
我们同样的皇帝与其父亲回复道,如果在立遗嘱人死亡五年后,遗嘱书或遗嘱附录才被开启,且在此期间有子女出生,为了不让偶然的迟延给子女带来奴隶身份,应当将子女移交给母亲,以便由她将其引导至自由。

词汇与语法注释

  1. 40.5.26.1matri traderentur — matri 是 mater 的单数与格。traderentur 的主语是前述的 partus(出生的子女),即“子女应当被移交给母亲(以便获得解放)”。这是为了防止在母亲的解放被延误期间出生的子女不公正地沦为奴隶而采取的救济措施。
  2. 40.5.26.1in re mora — 指罗马法上的 mora in re(给付迟延,无需请求即可成立的客观迟延)概念。与需要催告的人员迟延(mora ex persona)相对,它意味着由于特定期限或客观情况而自然产生的迟延。
  3. 40.5.26.2dimisso creditore — 夺格绝对构造成分。短语 dimittere creditorem 是一个法律用语,意为“打发债权人”,即指清偿债务以消灭质权。
  4. 40.5.26.2uenissent — 此词与 veniō(来)的虚拟式过去完成时 vēnissent 同形,但在这里实际上是 uēneō(被卖,uēnum eō)的虚拟式过去完成时 uenissent。在上下文中,它表示孩子们被债权人卖掉的被动事实。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §40.5.26.pr-40.5.26.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:40.5.26.pr-40.5.26.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。