[IDEM libro sexto decimo digestorum. ] §40.5.10.prQuidam in testamento scripserat: 'illum et illum seruos meos uenire nolo'.
[同上,载于《学说汇纂》第十六卷] 某人在遗嘱中曾写道:‘我不希望我的奴隶某某和某某被卖掉’。
si ideo eos noluit uenumdari, ut, si ueneant, ad libertatem perueniant, praestanda erit libertas: nam et illi uidetur libertas relicta, de quo ita scriptum est: 'nolo alii quam tibi seruiat'.
如果他之所以不希望他们被卖掉,是为了使他们在被卖掉时能够获得自由,则应当提供自由:因为,对于在遗嘱中被这样写道的人,亦视为遗赠了自由:‘我不希望他为除你之外的任何人服役’。
secundum haec igitur si quoquo modo uendere temptauerit seruum, confestim peti poterit libertas nec, quominus praestet libertatem, proderit heredi, si eum redemerit, quia semel exstitit condicio.
因此,根据这些原则,如果继承人以任何方式试图卖掉该奴隶,即可立即请求自由;并且,一旦条件成就,即使继承人赎回该奴隶,这也不会有利于继承人免除提供自由的义务。
§40.5.10.1Is cui libertas debebatur ueniit: si uult ab herede manumitti, non erit interueniendum ei, cum heres praesens erit, emptor latitabit: quoniam poterat uti senatus consulto, ut quasi ex testamento ad libertatem perueniat.
应当被赋予自由的人被卖掉了:如果他希望由继承人予以解放,当继承人在场而买受人躲藏时,不应当对他进行干预;因为他本可以利用元老院决议,以便如同依据遗嘱一样获得自由。
§40.5.10.2Is cui ex fideicommisso libertas debebatur ab eo qui soluendo non erat passus est se bonae fidei emptori tradi: existimas in manumissum constituendam actionem exemplo eius, qui liberi hominis emptorem simulata seruitute decepit? ego quoque adducor, ut putem recte aduersus uenditos actionem competere et magis simile uideri statulibero, qui pridie, quam ex testamento ad libertatem perueniret, idem fieri passus est.
因信托而应当被赋予自由的人,容许了无偿还能力之人将其交付给善意买受人:你是否认为,应当效仿因虚假奴役状态而欺骗了自由人买受人之人的先例,对已获解放之人提起诉讼? 我也被说服去认为,针对被卖掉的人提起诉讼是正当可行的,并且其看起来更类似于一个在依遗嘱获得自由的前一天容许了同样事情发生的条件附自由奴隶。