[IDEM libro quadragensimo secundo digestorum. ] §40.4.17.prLibertas, quae in ultimum uitae tempus confertur, ueluti 'Stichus cum morietur, liber esto', nullius momenti existimanda est.
[同上,《学说汇纂》第四十二编] 被延至生命最后时刻的自由,例如“当斯蒂克斯将死时,他应获得自由”,应被视为毫无效力。
Haec autem scriptura 'Stichus si Capitolium non ascenderit, liber esto ' ita accipienda est 'si cum primum potuerit, Capitolium non ascenderit': isto enim modo perueniet Stichus ad libertatem, si facultate data ascendendi Capitolium abstinuerit.
然而,这句文词“如果斯蒂克斯不登上卡皮托林山,他应获得自由”应当如此理解:“如果在他最先能够登上时,他没有登上卡皮托林山”;因为以这种方式,在被给予登上的机会时,如果他克制自己未去登上,斯蒂克斯将获得自由。
§40.4.17.1Hac scriptura testamenti 'Pamphilus liber esto, ita ut filiis meis rationem reddat' an sub condicione libertas data uideretur, quaesitum est.
根据遗嘱中的这句文词“潘菲卢斯应获得自由,只要他向我的子女们报告账目”,有人提出疑问:自由是否被视为在附条件的情况下被给予。
respondi pure quidem datam libertatem et illam adiectionem 'ita ut rationes reddat' condicionem libertati non inicere: tamen quia manifesta uoluntas testantis exprimeretur, cogendum eum ad rationes reddendas.
我答复称,自由确实是无条件给予的,且“只要他报告账目”这一附加语并未给自由强加条件;然而,因为遗嘱人的明确意愿已被表达出来,应当强迫他报告账目。
§40.4.17.2Post annos indistincte liber esse iussus post biennium liber erit: idque et fauor libertatis exigit, et uerba patiuntur: nisi si aliud sensisse patrem familias manifestissimis rationibus is, a quo libertas relicta est, probauerit.
被命令在“数年之后”获得自由而未具体说明年数的人,将在两年之后获得自由;这既是出于对自由的优待所要求的,也是言词本身所允许的,除非其被遗赠自由的人以极其明确的理由证明,家父曾有其他的意图。