[MARCIANUS libro singulari de delatoribus. ] §40.15.1.prDe statu defunctorum post quinquennium quaerere non licet neque priuatim neque fisci nomine.
[马尔基安,《密告者论》单卷本] 在死者去世五年之后,无论是以私人名义还是以国库名义,均不得对其身分进行审理。
§40.15.1.1Sed nec eius status retractandus est, qui intra quinquennium decessit, si per huius quaestionem praeiudicium futurum est ante quinquennium mortuo.
但是,如果对在五年内去世之人的身分进行审查,会给五年以前已经去世之人造成预断,那么该死者的身分也不得重新审理。
§40.15.1.2Immo nec de uiui statu quaerendum est, si quaestio huius praeiudicium facit ei, qui ante quinquennium decessit: et ita diuus Hadrianus constituit.
不仅如此,如果对生存之人的审查会给五年以前已经去世之人造成预断,那么即使对生存之人的身分也不得进行审理:神君哈德良也作出了如此规定。
§40.15.1.3Sed interdum et intra quinquennium non licet de statu defuncti dicere: nam oratione diui Marci cauetur, ut, si quis ingenuus pronuntiatus fuerit, liceat ingenuitatis sententiam retractare, sed uiuo eo qui ingenuus pronuntiatus est, non etiam post mortem, in tantum, ut etiam, si coepta quaestio fuit retractationis, morte eius extinguatur, ut eadem oratione cauetur.
但有时,即使在五年之内,也不得对死者的身分提出质疑:因为根据神君马可的宪令规定,如果某人已被宣告为自由人(自由出身),则允许重新审理关于其自由出身的判决,但必须是在该被宣告为自由之人活着的时候,而不得在其死后;其限制程度甚至达到,即使已经开始了重新审理的程序,也会因其死亡而归于消灭,正如同一宪令所规定的那样。
§40.15.1.4Si quidem in deteriorem condicionem quis statum retractaret, secundum ea quae dixi praescribendum est.
如果某人是为了将身分变更为更差的状况而重新审理,则应当根据我所说的规则提出抗辩。
quid ergo si in meliorem? ueluti pro seruo libertus dicitur: quare non admittatur? quid enim si seruus quis dicatur quasi ex ancilla natus, quae ante quinquennium mortua est? quare non liceat probare liberam fuisse? hoc enim et pro mortua est.
那么,如果是变更为更好的状况呢? 例如,主张其为解放自由人而非奴隶:为什么不予准许呢? 又如,如果某人因被认为出生于五年以前已故的女奴,而被主张为奴隶,那又该如何? 为什么不允许证明该女奴曾是自由人呢? 因为这同样有利于该死者。
et Marcellus libro quinto de officio consulis scripsit posse: ego quoque in auditorio publico idem secutus sum.
马尔切路斯在《执政官职责》第五卷中也写道这是可行的;我自己在公开庭审中也遵循了同样的观点。