[PAULUS libro duodecimo quaestionum. ] §40.13.4.prLicinnius Rufinus Iulio Paulo.
[保罗,《问答集》第十二卷] 利奇尼乌斯·鲁菲努斯致尤利乌斯·保罗。
Is cui fideicommissa libertas debebatur post uicensimum annum ueniri se passus est: quaero, denegandum sit ei ad libertatem proclamare.
一个依信托遗赠应得自由的人,在二十岁之后容许自己被贩卖:我提出疑问,是否应当否认其宣告自由的许可。
mouet me exemplum cuiusuis liberi hominis: nam et si consecutus esset libertatem, si se uendidisset, denegaretur ei ad libertatem proclamare, nec debet meliori loco intellegi, quod in seruitute constitutus passus est se uenum dari, quam si esset libertatem consecutus.
任何自由人的先例都使我感到困惑。 因为即使他已经获得了自由,如果他出卖了自己,他也会被否认宣告自由的许可;而我们不应当认为,一个处于奴隶状态下并容许自己被贩卖的人,比他已经获得自由的情况处于更好的地位。
sed e contrario mouet me, quod in hoc, de quo quaeritur, uenditio constitit et est qui ueneat, in libero autem homine neque uenditio constitit et nihil est quod ueneat.
但相反地,令我困惑的是,在目前所讨论的这一案件中,存在着销售合同,并且有可供贩卖的对象;而在自由人的情况下,既不存在销售合同,也没有可供贩卖的对象。
peto itaque plenissime instruas.
因此,我恳求您给予最详尽的指导。
respondit: uenditio quidem tam serui quam liberi contrahi potest et stipulatio de euictione contrahitur: non enim de eo loquimur, qui sciens liberum emit: nam aduersus hunc nec ad libertatem proclamatio denegatur.
他答复道:无论是奴隶还是自由人,销售合同确实都可以缔结,且关于追夺担保的口头答问契约也同样可以缔结。 因为我们并不是在探讨明知是自由人而购买之的人,因为针对这种人,宣告自由的请求也是不会被否认的。
sed is, qui adhuc seruus est, etiam inuitus ueniri potest, quamuis et ipse in eo malus sit, quod de condicione sua dissimulat, cum in sua potestate habeat, ut statim ad libertatem perueniat.
但是,目前仍为奴隶的人,即使违背其意愿也可以被贩卖,尽管他自己在这件事上也是恶意的,因为他隐瞒了自己的身份,而他本可以凭自己的能力立即获得自由。
quod quidem non potest ei imputari, cui nondum libertas debetur.
然而,这确实不能归咎于那些尚未应得自由的人。
pone statuliberum passum se uenum dari: nemo dicturus est superueniente condicione, quae non fuit in eius potestate, libertatis petitionem ei denegandam.
设想一个附条件自由的奴隶容许自己被贩卖:没有人会认为,当那项不在他控制范围内的条件随后成就时,应当否认他请求自由的权利。
idem puto, etiamsi in ipsius potestate fuit condicio.
我认为,即使该条件曾处于他自己的控制之下,结论也是一样的。
sed in proposito magis probandum est, ut denegetur ei libertatis petitio, qui potuit petere libertatem et maluit se uenum dari, quia indignus est auxilio praetoris fideicommissarii.
但在本设想的案件中,更应赞同的是,应当否认那个本可以请求自由却宁愿容许自己被贩卖的人的自由请求,因为他不配得到负责信托遗赠的裁判官的救助。